Wanneer een correct besluit toch schade veroorzaakt...
... PP-REL-001 en het Ubuntu-relatiekompas.
Datum: 25 juli 2026.
Door Alexander Groenheide...
... Voorzitter Stichting De Kamer van Sociale Waarden.
Sommige besluiten zijn op papier zorgvuldig.
De bevoegde instantie heeft gehandeld.
De procedure is gevolgd.
Professionals zijn gehoord.
Het besluit is gemotiveerd.
En toch kan er bij de mensen over wie het besluit gaat...
... iets fundamenteels breken.
Een ouder begrijpt niet meer hoe een hulpverlener tot een...
... oordeel is gekomen.
Een jongere heeft wel gesproken...
... maar herkent de eigen stem niet terug in het verslag.
Een mantelzorger wordt eerst als onmisbaar gezien en later...
... zonder duidelijke uitleg, buiten het proces geplaatst.
Een burger ontvangt een formeel correcte beschikking...
... maar raakt door een opeenstapeling van brieven, termijnen...
... overdrachten en tegenstrijdige boodschappen het vertrouwen in...
... de overheid kwijt.
De vraag die dan ontstaat is niet alleen of een...
... besluit rechtmatig was.
De vraag is ook wat de manier waarop wij besloten met de...
... menselijke relaties heeft gedaan.
Die vraag staat centraal in de nieuwe Discussion Paper...
... PP-REL-001...
... Ubuntu-relatiekompas en relationele legitimiteit.
Deze position paper is ontwikkeld binnen CIV-CARE P nul nul één...
... het Triage Framework van Stichting De Kamer van Sociale Waarden.
Het document omvat honderdzesenveertig pagina’s en...
... ruim achtendertigduizend woorden.
Het is geen korte beleidsnotitie.
Het is ook geen nieuw formulier dat professionals...
... eenvoudig kunnen afvinken.
Het is een uitgebreide uitnodiging om een onderbelichte dimensie...
... van zorg, bestuur en samenwerking kritisch te onderzoeken.
PP-REL-001 begon niet met de wens om nog een instrument te maken.
Het begon bij terugkerende ervaringen in gesprekken over zorg...
... jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning, onderwijs, schulden...
... digitale besluitvorming en samenwerking tussen organisaties.
In die gesprekken kwam steeds hetzelfde spanningsveld terug.
Mensen konden begrijpen dat een instantie...
... een verantwoordelijkheid had.
Dat veiligheid onderzocht moest worden.
Dat een professional grenzen moest stellen.
Dat niet iedere wens kon worden ingewilligd.
Maar zij ervoeren tegelijkertijd dat hun eigen stem verdween.
Dat een tijdelijke maatregel feitelijk permanent werd.
Dat een dossier belangrijker werd dan de actuele ontmoeting.
Dat het sociale netwerk zonder onderzoek als oplossing werd...
... gezien, of juist volledig werd buitengesloten.
Daarmee ontstond een ongemakkelijke observatie.
Een besluit kan inhoudelijk verdedigbaar zijn en toch op...
... relationeel niveau meer schade veroorzaken dan noodzakelijk is.
De ervaringen die tot deze observatie hebben geleid...
... zijn geen wetenschappelijk bewijs.
Dat staat nadrukkelijk in de position paper.
Persoonlijke en praktijkgerichte ervaringen hebben...
... een signalerende functie.
Zij laten zien waar bestaande begrippen mogelijk...
... onvoldoende taal bieden.
Daarna moet onderzoek volgen.
Tegenargumenten moeten worden gehoord.
Grenzen moeten worden aangebracht.
Dat is de route die met...
... PP-REL-001 is gekozen.
Binnen CIV-CARE wordt triage niet gebruikt om zo snel mogelijk een...
... definitief oordeel te produceren.
Triage ordent eerst welke bronnen aanwezig zijn.
Welke feiten zijn vastgesteld.
Welke informatie wordt betwist.
Welke rollen en bevoegdheden bestaan.
Welke afhankelijkheden zichtbaar zijn.
Welke vragen nog openstaan.
En welke vervolgroute verantwoord is.
Toen de terugkerende relationele patronen langs deze structuur...
... werden gelegd, bleek dat bestaande begrippen veel afdekken...
... maar niet altijd gezamenlijk zichtbaar maken wat een besluit...
... met relaties doet.
Het recht vraagt terecht naar bevoegdheid, zorgvuldigheid...
... proportionaliteit en rechtsbescherming.
Professionele kaders vragen naar veiligheid...
... kwaliteit en deskundigheid.
Shared Decision Making vraagt of mensen betekenisvol kunnen...
... deelnemen aan beslissingen die hun leven raken.
Herstelgerichte benaderingen vragen welke schade is ontstaan en...
... wat nodig is om verder te kunnen.
Onderzoek naar procedurele rechtvaardigheid laat zien dat mensen...
... niet alleen kijken naar de uitkomst.
Zij kijken ook naar de mogelijkheid om te spreken, naar respect...
... neutraliteit, eerlijkheid en de mogelijkheid om...
... fouten te corrigeren.
PP-REL-001 brengt deze lijnen niet samen om ze te vervangen.
Het document onderzoekt of een aanvullende vraag nodig is.
Is de wijze waarop wij handelen ook relationeel legitiem?
De position paper stelt daarvoor een...
... voorlopige werkdefinitie voor.
Relationele legitimiteit is de mate waarin de voorbereiding...
... besluitvorming, uitvoering en heroverweging van een interventie...
... de betrokken personen erkent als waardige...
... en handelende deelnemers.
Zij houdt rekening met hun betekenisvolle...
... relaties en machtsposities.
Zij beperkt relationele schade tot wat noodzakelijk...
... en proportioneel is.
En zij schept waar mogelijk voorwaarden voor vertrouwen...
... autonomie, samenwerking of herstel.
Deze definitie belooft niet dat iedereen tevreden zal zijn.
Een relationeel legitiem besluit kan pijnlijk zijn.
Een verzoek kan worden afgewezen.
Contact kan worden begrensd.
Een professional kan een duidelijke grens stellen.
Een maatregel kan noodzakelijk zijn om een kind, slachtoffer...
... cliënt of gemeenschap te beschermen.
Relationele legitimiteit vraagt niet of iedere...
... relatie behouden blijft.
Zij vraagt of een legitiem doel wordt bereikt zonder meer...
... relationele schade te veroorzaken dan nodig is.
Het Ubuntu-relatiekompas ontleent zijn naam aan de gedachte dat...
... menselijke identiteit niet losstaat van verbondenheid.
De bekende samenvatting, ik ben omdat wij zijn...
... maakt dat intuïtief begrijpelijk.
Maar Ubuntu is geen eenvoudige slogan en geen...
... cultureel neutraal beleidswoord.
Afrikaanse filosofische tradities rond Ubuntu...
... kennen verschillende interpretaties.
Zij leggen onder meer nadruk op menselijke waardigheid...
... onderlinge afhankelijkheid, solidariteit en de...
... kwaliteit van relaties.
PP-REL-001 gebruikt Ubuntu daarom voorzichtig.
Ubuntu wordt niet gepresenteerd als universele doctrine.
Het is geen verplichting om harmonie te bewaren.
Gemeenschappen kunnen steunend zijn, maar ook onderdrukkend.
Families kunnen bescherming bieden...
... maar ook onveiligheid bevatten.
Verbondenheid kan autonomie versterken...
... maar groepsdruk kan autonomie ondermijnen.
Ubuntu betekent binnen deze paper niet dat de...
... groep altijd voorgaat.
Het betekent niet dat familie automatisch recht heeft op toegang.
Het betekent niet dat een slachtoffer moet vergeven.
Het betekent niet dat een schadelijke relatie...
... moet worden hersteld.
En het betekent niet dat individuele rechten moeten wijken voor...
... een zogenaamd gemeenschapsbelang.
Ubuntu wordt gebruikt als vraag naar wederzijdse menselijkheid.
Zien wij de ander nog als persoon?
Of zien wij alleen nog een dossier, risico, cliënt, ouder...
... schuldenaar, melder, verdachte of uitvoeringsprobleem?
Een belangrijk uitgangspunt van...
... PP-REL-001 is dat autonomie...
... en verbondenheid geen eenvoudige tegenpolen zijn.
Mensen zijn afhankelijk van taal, zorg, kennis...
... infrastructuur en andere mensen.
Zelfregie betekent daarom niet dat iemand alles...
... alleen moet kunnen.
Ondersteunende relaties kunnen autonomie mogelijk maken.
Controlerende of afhankelijke relaties kunnen...
... autonomie juist beperken.
Dat inzicht is relevant in het sociaal domein.
Een beroep op eigen kracht kan bevrijdend zijn wanneer mensen...
... daadwerkelijk zeggenschap en passende ondersteuning krijgen.
Het wordt problematisch wanneer noodzakelijke professionele...
... verantwoordelijkheid wordt afgeschoven op een overbelast netwerk.
Samenredzaamheid vraagt daarom om vrijwilligheid...
... begrenzing en eerlijk verdeelde verantwoordelijkheid.
Het Ubuntu-relatiekompas bestaat uit zes samenhangende dimensies.
De eerste dimensie is betrouwbaarheid en vertrouwen.
Worden afspraken nagekomen?
Is informatie correct?
Kan een fout worden hersteld?
Zijn rollen, termijnen en verantwoordelijkheden duidelijk?
Vertrouwen mag niet als eis bij burgers worden neergelegd.
Organisaties moeten eerst aantoonbaar betrouwbaar handelen.
De tweede dimensie is wederkerigheid en participatie.
Kan iemand daadwerkelijk invloed uitoefenen op de...
... probleemdefinitie, de alternatieven...
... de uitvoering of het evaluatiemoment?
Of wordt een gesprek alleen georganiseerd om een al genomen...
... besluit te legitimeren?
Betekenisvolle deelname vraagt meer dan aanwezigheid.
De derde dimensie is gelijkwaardigheid en machtsbalans.
Wie bepaalt welke informatie relevant is?
Wie schrijft het verslag?
Wie heeft toegang tot het dossier?
Wie kan zorg, inkomen, huisvesting of contact beïnvloeden?
Gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen...
... dezelfde bevoegdheid heeft.
Zij betekent dat rolverschillen niet worden gebruikt om de...
... menselijkheid of stem van de ander te ontkennen.
De vierde dimensie is verbondenheid en relationele grenzen.
Welke relaties vergroten veiligheid en draagkracht?
Welke relaties zijn schadelijk of dwingend?
Kan een relatie in aangepaste vorm behouden blijven?
Of is veilige afstand noodzakelijk?
Grenzen kunnen relationele zorg zijn.
Niet iedere verbinding is goed.
Niet iedere afstand is afwijzing.
De vijfde dimensie is zelfregie en samenredzaamheid.
Vergroot de interventie het vermogen van mensen om zelf en...
... gezamenlijk richting te geven?
Of maakt zij hen afhankelijker van een systeem...
... tussenpersoon of professional?
Wordt het sociale netwerk ondersteund zonder mantelzorgers uit te...
... putten of professionele taken af te schuiven?
De zesde dimensie is gemeenschapskracht en herstelvermogen.
Kan het systeem leren van fouten?
Zijn er meerdere steunpunten?
Bestaat een exitstrategie?
Kan een tijdelijke maatregel daadwerkelijk eindigen?
Herstel betekent niet altijd hereniging.
Het kan ook bestaan uit erkenning, correctie, veilige afstand...
... aangepaste samenwerking of een respectvolle beëindiging.
De Kamer van Sociale Waarden wil voorkomen dat relationele...
... legitimiteit verandert in precies het soort systeem dat...
... de paper bekritiseert.
Daarom bevat PP-REL-001 harde begrenzingen.
Het Ubuntu-relatiekompas is geen zelfstandig juridisch criterium.
Het is geen veiligheids of risicotaxatie.
Het is geen diagnostisch instrument.
Het is geen bewijsautomaat.
Het is geen schuldmodel.
Het is geen verplichte verzoeningsroute.
Het is geen numerieke score.
Het is geen nieuw persoonslabel.
En het is geen rechtvaardiging...
... voor onbeperkte gegevensverzameling.
Wanneer acute veiligheid in het geding is...
... mag relationele reflectie noodzakelijke...
... bescherming niet vertragen.
Wanneer sprake is van geweld, misbruik, stalking...
... dwang of ernstige intimidatie...
... is gezamenlijke dialoog niet vanzelfsprekend verantwoord.
Een slachtoffer mag nooit verantwoordelijk worden gemaakt voor het...
... herstel van een dader of van een relatie.
De noodzaak om niet alleen naar systemen...
... maar ook naar hun menselijke doorwerking te kijken...
... is zichtbaar geworden in verschillende maatschappelijke dossiers.
De Nederlandse toeslagenaffaire liet zien hoe classificaties...
... institutionele defensiviteit en gebrek aan tijdige correctie...
... gezinnen langdurig konden beschadigen.
Journalistieke en institutionele onderzoeken naar...
... uithuisplaatsingen binnen getroffen gezinnen laten zien hoe...
... financiële, bestuurlijke en gezinsdynamische schade...
... elkaar kunnen versterken.
Onderzoekende journalistiek naar algoritmen in de sociale...
... zekerheid laat daarnaast zien hoe burgers kunnen worden beoordeeld...
... door systemen waarvan zij de werking nauwelijks kunnen...
... kennen of betwisten.
Ook buiten Nederland ontstaan vergelijkbare vragen wanneer...
... geautomatiseerde systemen op grote schaal beslissingen...
... ondersteunen, terwijl burgers individueel moeten bewijzen...
... dat het systeem verkeerd heeft gewerkt.
De jeugdzorg laat een andere systeemspanning zien.
Langdurige wachtlijsten, versnipperde verantwoordelijkheden...
... gebrek aan capaciteit en ingrijpende interventies kunnen gezinnen...
... belasten, ook wanneer professionals...
... vanuit betrokkenheid werken.
Berichtgeving over structurele problemen en over erkenning van...
... misstanden in gesloten jeugdzorg toont waarom veiligheid...
... menswaardigheid, herstel en institutioneel leren niet los van...
... elkaar kunnen worden gezien.
Deze voorbeelden bewijzen...
... PP-REL-001 niet.
Zij laten wel zien waarom de centrale vraag niet theoretisch is.
Relationele legitimiteit staat niet boven het recht.
De Algemene wet bestuursrecht bevat essentiële normen voor...
... zorgvuldig en evenredig bestuur.
De Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning...
... 2015 leggen verantwoordelijkheden vast rond hulp...
... ondersteuning, participatie en de positie van jeugdigen...
... ouders en sociale netwerken.
De Algemene verordening gegevensbescherming begrenst de...
... verwerking van persoonsgegevens.
Dat is bijzonder relevant wanneer relaties...
... kwetsbaarheden en netwerkposities in kaart worden gebracht.
De Europese AI-verordening stelt eisen aan mensgerichte en...
... betrouwbare artificiële intelligentie en de...
... bescherming van grondrechten.
Voor kinderen geldt daarnaast het recht om te worden gehoord in...
... aangelegenheden die hen raken.
PP-REL-001 probeert deze kaders niet samen te voegen tot...
... een nieuwe rechtsnorm.
Het kompas is een aanvullende reflectielaag.
Een manier om relationele gevolgen eerder te zien en...
... beter te motiveren.
Overheden en instellingen spreken vaak over het...
... herstellen van vertrouwen.
Maar vertrouwen is geen verplichting die bij de burger...
... kan worden neergelegd.
Mensen hoeven een organisatie niet eerst te vertrouwen om recht te...
... hebben op zorgvuldige behandeling.
Vertrouwen kan rationeel ontbreken na fouten...
... gebrekkige uitleg of herhaalde wisselingen.
De eerste vraag is daarom niet of de burger vertrouwen heeft.
De eerste vraag is of de organisatie betrouwbaar handelt.
Woorden over verbinding krijgen pas betekenis wanneer afspraken...
... correcties, transparantie en verantwoordelijkheid in de...
... praktijk zichtbaar worden.
PP-REL-001 heeft bewust de status Discussion Paper v0.
9-RC1.
Dat betekent dat het document inhoudelijk compleet genoeg is om...
... publiek te bespreken...
... maar nog niet als bindende CIV-CARE-norm is vastgesteld.
Er ontstaan geen nieuwe wettelijke bevoegdheden.
Geen nieuwe professionele mandaten.
En geen automatische verplichting om het kompas toe te passen.
Publicatie vóór vaststelling heeft drie doelen.
Ten eerste maakt zij zichtbaar welke waarden en aannames in...
... het concept zitten.
Een instrument dat menselijke relaties wil beoordelen...
... mag niet in beslotenheid worden ontwikkeld.
Ten tweede maakt publieke consultatie kritiek mogelijk van mensen...
... die niet vanzelfsprekend instemmen.
Slachtoffers, ouders, jongeren, professionals...
... juristen, privacydeskundigen, bestuurskundigen...
... filosofen en kritische onderzoekers kunnen...
... verschillende risico’s zien.
Ten derde moet een ontwikkelproces ook kunnen eindigen...
... in een NO-GO.
Wanneer blijkt dat het begrip te vaag is...
... slachtoffers onder druk zet, bestaande kaders...
... alleen dubbel registreert of disproportionele gegevensverwerking...
... vereist, moet formele opname achterwege kunnen blijven.
Wat ligt er nu voor?
De publicatie bevat een methodologische verantwoording.
Zij bevat een filosofische analyse van Ubuntu, Martin Buber...
... Emmanuel Levinas, Hannah Arendt...
... systeemdenken en herstelgerichte benaderingen.
Zij bevat een werkdefinitie van relationele legitimiteit.
Een analyse van relationele schade en relationele winst.
De zes dimensies van het Ubuntu-relatiekompas.
Twee toegangspoorten voor rechtmatigheid, veiligheid...
... vrijwilligheid en macht.
Samengestelde praktijksituaties uit zorg, onderwijs, schulden...
... jeugdhulp, digitale besluitvorming en federatieve samenwerking.
Governance privacy pilot en auditvoorwaarden.
GO Conditional GO en NO-GO-criteria.
Een consultatiemethode en onderzoeksagenda.
En verschillende publicatiebijlagen...
... waaronder een begrippenregister...
... dependency-matrix en consultatieformulier.
De volledige PDF is de publieke versieasset van v0.
9-RC1.
De bron-DOCX blijft de inhoudelijke bron.
Een gegenereerde Markdownversie is voorbereid voor de...
... CIV-CARE-kennisbibliotheek, maar blijft bewust in...
... menselijke review totdat een validator de inhoud met de PDF en...
... DOCX heeft vergeleken.
PP-REL-001 is geen verklaring dat relationele legitimiteit...
... al bestaat als algemeen erkend bestuurskundig criterium.
Het document stelt een voorstel voor en maakt toetsing mogelijk.
Lees de paper daarom met vier vragen.
Herken je het probleem dat wordt beschreven?
Voegt relationele legitimiteit iets toe aan bestaande beginselen?
Zijn de begrenzingen sterk genoeg om misbruik te voorkomen?
En welke stemmen, risico’s of domeinen ontbreken nog?
De Kamer van Sociale Waarden nodigt burgers, jongeren...
... ouders, ervaringsdeskundigen, professionals, wetenschappers...
... juristen, bestuurders en maatschappelijke organisaties uit om...
... PP-REL-001 kritisch te lezen.
Wij zoeken geen algemene instemming.
Wij zoeken inhoudelijke tegenspraak...
... concrete verbeteringen en signalen van mogelijke schade.
Is de definitie helder genoeg?
Is het onderscheid met juridische en...
... professionele legitimiteit overtuigend?
Beschermen de toegangspoorten slachtoffers...
... kinderen en kwetsbare deelnemers voldoende?
Kan het kompas worden toegepast zonder een nieuw afvink of...
... scoresysteem te worden?
Zijn de zes dimensies compleet?
Welke gegevens mogen bij relationele reflectie wel en...
... niet worden vastgelegd?
Op welke domeinen zou een pilot verantwoord zijn?
En onder welke omstandigheden moet toepassing...
... onmiddellijk worden gestopt?
Reacties worden niet uitsluitend geteld.
Argumenten, minderheidsstandpunten en fundamentele bezwaren...
... worden afzonderlijk vastgelegd in een reactieregister.
Een samenleving heeft niet alleen besluiten nodig...
... die juridisch standhouden.
Zij heeft ook instellingen nodig die begrijpen dat iedere...
... interventie plaatsvindt in een menselijk netwerk van vertrouwen...
... afhankelijkheid, herinnering, zorg, macht en hoop.
Relationele legitimiteit is nog geen vastgesteld antwoord.
Het is een voorstel om een vraag niet langer te vergeten.
Bereiken wij een legitiem doel op een manier die mensen beschermt...
... zonder hun waardigheid...
... stem en betekenisvolle relaties onnodig te beschadigen?
PP-REL-001 wordt...
... daarom niet als eindpunt gepubliceerd.
Het wordt gepubliceerd als begin van een publiek gesprek.
Bronnen en Referenties bij PP-REL-001...
... Ubuntu-relatiekompas en relationele...
... legitimiteit.
Datum: 25 juli 2026.
Door Alexander Groenheide...
... Voorzitter Stichting De Kamer van Sociale Waarden.
Bij deze publicatie hoort een afzonderlijke toelichting op de...
... bronnen en referenties.
PP-REL-001 verbindt verschillende kennisgebieden.
Geen enkele broncategorie kan op zichzelf de volledige vraag naar...
... relationele legitimiteit beantwoorden.
Juridische bronnen kunnen uitleggen welke bevoegdheden bestaan...
... welke procedurele waarborgen gelden en welke rechten...
... beschermd moeten worden.
Wetenschappelijke bronnen kunnen onderzoeken hoe mensen...
... eerlijkheid, zeggenschap, vertrouwen...
... autonomie en herstel ervaren.
Filosofische bronnen kunnen zichtbaar maken welk mensbeeld achter...
... een instrument of beleidskeuze ligt.
Journalistieke bronnen kunnen tonen hoe abstracte systemen in het...
... dagelijks leven van burgers, kinderen, ouders...
... professionals en gemeenschappen uitwerken.
De eerste wetenschappelijke bronlaag gaat...
... over procedurele rechtvaardigheid.
Tom Tyler onderzocht welke kenmerken burgers gebruiken om...
... procedures als eerlijk te beoordelen.
Het gaat daarbij niet alleen om de uiteindelijke uitkomst.
Ook eerlijkheid, vertegenwoordiging, neutraliteit, kwaliteit...
... respect en de mogelijkheid om fouten te corrigeren spelen een rol.
Deze lijn is belangrijk voor PP-REL-001...
... omdat relationele legitimiteit niet hetzelfde is als tevredenheid.
Mensen kunnen een ongunstige uitkomst ontvangen en zich toch...
... serieus behandeld voelen.
Omgekeerd kunnen zij een gunstige uitkomst krijgen...
... terwijl het proces vernederend of ondoorzichtig was.
Robert MacCoun verbindt procedurele rechtvaardigheid met stem...
... controle en verbondenheid.
Zijn analyse is relevant omdat zij niet alleen de positieve kracht...
... van respectvolle procedures laat zien...
... maar ook waarschuwt voor symbolische rechtvaardigheid.
Mooie taal over luisteren en participatie kan worden gebruikt...
... zonder dat betrokkenen werkelijk invloed krijgen.
Daarom vraagt PP-REL-001 niet alleen of...
... een gesprek heeft plaatsgevonden.
De paper vraagt wat met de inbreng is gebeurd...
... en of correctie werkelijk mogelijk was.
Een tweede bronlaag gaat over Shared Decision Making.
Stiggelbout en verschillende internationale...
... collega’s beschrijven gezamenlijke besluitvorming als een proces...
... waarin professional en patiënt informatie...
... expertise, voorkeuren en verantwoordelijkheden bij elkaar brengen.
Elwyn en collega’s werken dat verder uit in het three-talk model.
Team talk ondersteunt mensen bij het besef dat er keuzes bestaan.
Option talk vergelijkt mogelijkheden en gevolgen.
Decision talk richt zich op een beslissing die aansluit bij...
... geïnformeerde voorkeuren en professionele kennis.
Deze bronnen zijn belangrijk omdat...
... PP-REL-001 betekenisvolle...
... participatie als een van de zes dimensies van...
... het Ubuntu-relatiekompas beschouwt.
Participatie is niet alleen aanwezigheid.
Zij moet op een passend moment invloed kunnen hebben.
Een derde wetenschappelijke bronlaag gaat over Ubuntu...
... en relationele autonomie.
Thaddeus Metz analyseert verschillende manieren waarop Ubuntu in...
... de Afrikaanse moraalfilosofie wordt begrepen.
Hij onderzoekt onder meer menselijke waardigheid...
... solidariteit en harmonieuze relaties.
PP-REL-001 neemt Ubuntu niet over als eenvoudige slogan.
Juist de verscheidenheid aan interpretaties...
... vraagt om voorzichtigheid.
Ubuntu mag niet worden gebruikt om individuele...
... rechten te relativeren of slachtoffers tot verzoening te dwingen.
De Stanford Encyclopedia of Philosophy biedt daarnaast een...
... overzicht van relationele autonomie.
Deze benadering verwerpt het idee dat autonomie gelijkstaat...
... aan volledige onafhankelijkheid.
Mensen worden gevormd door relaties...
... sociale posities en historische omstandigheden.
Tegelijk kunnen die relaties autonomie ondersteunen of beperken.
Dat onderscheid is belangrijk voor de discussie over eigen...
... kracht en samenredzaamheid.
Een vierde wetenschappelijke bronlaag betreft herstelrecht.
Lawrence Sherman en Heather Strang brachten een brede hoeveelheid...
... bewijs rond restorative justice bijeen.
Hun werk helpt om zowel de mogelijkheden als de grenzen van...
... herstel te bespreken.
PP-REL-001 benadrukt dat herstel nooit automatisch hereniging...
... vergeving of gezamenlijk contact betekent.
Herstel kan ook veilige afstand, erkenning...
... correctie of respectvolle beëindiging zijn.
De journalistieke bronnen laten zien waarom deze theoretische...
... vragen maatschappelijke betekenis hebben.
De NOS berichtte over onderzoek naar de rol van de...
... toeslagenaffaire bij uithuisplaatsingen.
De relevantie ligt in de opeenstapeling van financiële...
... institutionele en gezinsdynamische schade.
Een bestuursfout bleef niet beperkt tot één beschikking.
De gevolgen werkten door in vertrouwen, huisvesting...
... gezondheid en ouder-kindrelaties.
The Guardian documenteerde in januari 2021 de val van...
... het Nederlandse kabinet naar aanleiding van de toeslagenaffaire.
Deze bron laat de politieke schaal van het probleem zien en...
... herinnert eraan dat institutionele classificaties duizenden...
... gezinnen kunnen raken.
Lighthouse Reports en WIRED reconstrueerden een algoritme waarmee...
... Rotterdam risico’s op uitkeringsfraude beoordeelde.
Hun onderzoek laat zien hoe kenmerken...
... risicoscores en ondoorzichtige processen kunnen leiden tot...
... langdurige onzekerheid en ongelijke behandeling.
Een artikel van Charlotta Kronblad in The Guardian beschrijft...
... een Zweedse schoolplaatsingszaak.
De kern daarvan is niet alleen dat een algoritme fouten maakte...
... maar dat individuele burgers nauwelijks toegang hadden tot de...
... werking van het systeem en daardoor moeilijk konden bewijzen...
... wat structureel misging.
Deze voorbeelden ondersteunen de vraag naar betwistbaarheid...
... transparantie en menselijke controle.
De journalistieke bronnen over jeugdzorg laten een...
... andere dimensie zien.
De NOS berichtte over de beoordeling dat het reparatieplan voor de...
... jeugdzorg onvoldoende was.
Structurele problemen rond capaciteit...
... samenwerking en financiering raken niet alleen organisaties.
Zij raken de continuïteit van relaties tussen jongeren...
... ouders en hulpverleners.
De NOS berichtte ook over publieke excuses van instellingen aan...
... jongeren na misstanden in gesloten jeugdzorg.
Deze bron is relevant voor de vraag hoe instellingen...
... verantwoordelijkheid erkennen, nazorg organiseren en leren...
... wanneer een systeem dat bescherming moest bieden zelf...
... schade heeft veroorzaakt.
De juridische bronnen vormen de ondergrens van de publicatie.
De Algemene wet bestuursrecht regelt belangrijke beginselen rond...
... zorgvuldig bestuur, evenredigheid, motivering, bezwaar...
... beroep en klachtbehandeling.
De Jeugdwet regelt verantwoordelijkheden voor preventie...
... ondersteuning, jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering.
De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 verbindt gemeentelijke...
... ondersteuning met zelfredzaamheid...
... participatie en de sociale omgeving.
PP-REL-001 vervangt deze...
... wetten niet en kan er geen nieuwe bevoegdheid aan toevoegen.
De Algemene verordening gegevensbescherming is belangrijk omdat...
... relationele reflectie gemakkelijk gevoelige...
... gegevens kan opleveren.
Wie contact heeft met wie, wie steun biedt...
... wie kwetsbaar is en waar conflicten bestaan...
... kan zeer persoonlijke informatie zijn.
Daarom legt de paper nadruk op doelbinding, dataminimalisatie...
... transparantie, beperkte toegang en bewaartermijnen.
De Europese AI-verordening biedt een actueel kader voor...
... mensgerichte en betrouwbare artificiële intelligentie.
De verordening richt zich onder meer op risico’s...
... transparantie, menselijk toezicht en grondrechten.
Deze bron is relevant omdat PP-REL-001...
... ook digitale besluitvorming en AI-ondersteuning bespreekt.
Een relationeel kompas mag niet veranderen in...
... een automatisch scoresysteem.
Het OECD-onderzoek naar vertrouwen in publieke instellingen laat...
... zien dat vertrouwen samenhangt met verschillende...
... aspecten van governance.
Responsiviteit, betrouwbaarheid, openheid...
... integriteit en eerlijke behandeling spelen een belangrijke rol.
Dat ondersteunt de keuze in PP-REL-001...
... om vertrouwen niet als eis aan burgers te formuleren.
De organisatie moet eerst betrouwbaar handelen.
Tot slot is het Kinderrechtenverdrag opgenomen.
Het verdrag beschermt de waardigheid en rechten van kinderen.
Het bepaalt dat het belang van het kind zwaar moet wegen...
... en dat kinderen die een eigen mening kunnen vormen de gelegenheid...
... moeten krijgen om die mening te uiten in zaken die hen raken.
Voor PP-REL-001 betekent dit dat kinderen...
... niet uitsluitend onderwerp van besluitvorming mogen zijn.
Hun stem moet passend bij leeftijd...
... ontwikkeling en veiligheid worden betrokken.
Tegelijk mogen kinderen niet verantwoordelijk worden...
... gemaakt voor conflicten en beslissingen die...
... volwassenen moeten dragen.
De bronnenlijst is geen bewijs dat relationele legitimiteit...
... als afzonderlijk bestuurskundig criterium moet worden ingevoerd.
De bronnen maken wel duidelijk dat de bouwstenen van de...
... discussie al bestaan.
Procedurele rechtvaardigheid, gezamenlijke besluitvorming...
... relationele autonomie, Ubuntu, herstel, privacy...
... kinderrechten, vertrouwen en algoritmische verantwoording raken...
... ieder een deel van dezelfde vraag.
PP-REL-001 brengt die delen samen in een voorstel dat nu publiek...
... kan worden bekritiseerd.
De volledige titels, auteurs...
... instellingen en internetadressen...
... staan onderaan het blogbericht als afzonderlijke bronkaarten.
Daarmee eindigt de toelichting op de bronnen en referenties.