WEBVTT 1 00:00:00.070 --> 00:00:03.190 Wanneer een correct besluit toch schade veroorzaakt... 2 00:00:06.350 --> 00:00:09.690 ... PP-REL-001 en het Ubuntu-relatiekompas. 3 00:00:10.210 --> 00:00:14.250 Datum: 25 juli 2026. 4 00:00:14.270 --> 00:00:16.641 Door Alexander Groenheide... 5 00:00:16.661 --> 00:00:21.490 ... Voorzitter Stichting De Kamer van Sociale Waarden. 6 00:00:23.070 --> 00:00:25.610 Sommige besluiten zijn op papier zorgvuldig. 7 00:00:26.310 --> 00:00:28.470 De bevoegde instantie heeft gehandeld. 8 00:00:28.930 --> 00:00:31.270 De procedure is gevolgd. 9 00:00:31.890 --> 00:00:33.170 Professionals zijn gehoord. 10 00:00:33.970 --> 00:00:35.630 Het besluit is gemotiveerd. 11 00:00:36.730 --> 00:00:40.310 En toch kan er bij de mensen over wie het besluit gaat... 12 00:00:40.330 --> 00:00:41.870 ... iets fundamenteels breken. 13 00:00:43.130 --> 00:00:48.110 Een ouder begrijpt niet meer hoe een hulpverlener tot een... 14 00:00:48.130 --> 00:00:49.230 ... oordeel is gekomen. 15 00:00:51.170 --> 00:00:53.050 Een jongere heeft wel gesproken... 16 00:00:53.450 --> 00:00:56.930 ... maar herkent de eigen stem niet terug in het verslag. 17 00:00:57.450 --> 00:01:02.390 Een mantelzorger wordt eerst als onmisbaar gezien en later... 18 00:01:02.410 --> 00:01:06.410 ... zonder duidelijke uitleg, buiten het proces geplaatst. 19 00:01:07.090 --> 00:01:10.610 Een burger ontvangt een formeel correcte beschikking... 20 00:01:11.510 --> 00:01:15.290 ... maar raakt door een opeenstapeling van brieven, termijnen... 21 00:01:16.470 --> 00:01:20.530 ... overdrachten en tegenstrijdige boodschappen het vertrouwen in... 22 00:01:20.550 --> 00:01:21.530 ... de overheid kwijt. 23 00:01:24.690 --> 00:01:27.770 De vraag die dan ontstaat is niet alleen of een... 24 00:01:27.790 --> 00:01:29.110 ... besluit rechtmatig was. 25 00:01:30.250 --> 00:01:35.610 De vraag is ook wat de manier waarop wij besloten met de... 26 00:01:35.630 --> 00:01:36.910 ... menselijke relaties heeft gedaan. 27 00:01:37.650 --> 00:01:40.650 Die vraag staat centraal in de nieuwe Discussion Paper... 28 00:01:40.670 --> 00:01:44.630 ... PP-REL-001... 29 00:01:44.650 --> 00:01:49.450 ... Ubuntu-relatiekompas en relationele legitimiteit. 30 00:01:50.070 --> 00:01:55.870 Deze position paper is ontwikkeld binnen CIV-CARE P nul nul één... 31 00:01:56.590 --> 00:02:01.870 ... het Triage Framework van Stichting De Kamer van Sociale Waarden. 32 00:02:02.530 --> 00:02:06.790 Het document omvat honderdzesenveertig pagina’s en... 33 00:02:06.810 --> 00:02:09.550 ... ruim achtendertigduizend woorden. 34 00:02:10.650 --> 00:02:12.530 Het is geen korte beleidsnotitie. 35 00:02:13.750 --> 00:02:17.130 Het is ook geen nieuw formulier dat professionals... 36 00:02:17.150 --> 00:02:18.730 ... eenvoudig kunnen afvinken. 37 00:02:19.740 --> 00:02:24.930 Het is een uitgebreide uitnodiging om een onderbelichte dimensie... 38 00:02:24.950 --> 00:02:30.630 ... van zorg, bestuur en samenwerking kritisch te onderzoeken. 39 00:02:34.590 --> 00:02:38.010 PP-REL-001 begon niet met de wens om nog een instrument te maken. 40 00:02:39.010 --> 00:02:43.510 Het begon bij terugkerende ervaringen in gesprekken over zorg... 41 00:02:44.390 --> 00:02:49.590 ... jeugdhulp, maatschappelijke ondersteuning, onderwijs, schulden... 42 00:02:50.190 --> 00:02:53.590 ... digitale besluitvorming en samenwerking tussen organisaties. 43 00:02:54.370 --> 00:02:57.830 In die gesprekken kwam steeds hetzelfde spanningsveld terug. 44 00:02:58.690 --> 00:03:00.730 Mensen konden begrijpen dat een instantie... 45 00:03:00.750 --> 00:03:02.690 ... een verantwoordelijkheid had. 46 00:03:03.950 --> 00:03:06.730 Dat veiligheid onderzocht moest worden. 47 00:03:07.270 --> 00:03:09.850 Dat een professional grenzen moest stellen. 48 00:03:10.410 --> 00:03:13.750 Dat niet iedere wens kon worden ingewilligd. 49 00:03:14.130 --> 00:03:19.590 Maar zij ervoeren tegelijkertijd dat hun eigen stem verdween. 50 00:03:20.130 --> 00:03:23.350 Dat een tijdelijke maatregel feitelijk permanent werd. 51 00:03:24.250 --> 00:03:29.430 Dat een dossier belangrijker werd dan de actuele ontmoeting. 52 00:03:30.430 --> 00:03:35.510 Dat het sociale netwerk zonder onderzoek als oplossing werd... 53 00:03:35.530 --> 00:03:39.690 ... gezien, of juist volledig werd buitengesloten. 54 00:03:40.590 --> 00:03:43.650 Daarmee ontstond een ongemakkelijke observatie. 55 00:03:44.770 --> 00:03:48.010 Een besluit kan inhoudelijk verdedigbaar zijn en toch op... 56 00:03:48.030 --> 00:03:52.130 ... relationeel niveau meer schade veroorzaken dan noodzakelijk is. 57 00:03:52.930 --> 00:03:56.530 De ervaringen die tot deze observatie hebben geleid... 58 00:03:56.550 --> 00:03:59.130 ... zijn geen wetenschappelijk bewijs. 59 00:03:59.430 --> 00:04:01.890 Dat staat nadrukkelijk in de position paper. 60 00:04:02.750 --> 00:04:06.630 Persoonlijke en praktijkgerichte ervaringen hebben... 61 00:04:06.650 --> 00:04:08.050 ... een signalerende functie. 62 00:04:08.610 --> 00:04:12.650 Zij laten zien waar bestaande begrippen mogelijk... 63 00:04:12.670 --> 00:04:14.890 ... onvoldoende taal bieden. 64 00:04:15.450 --> 00:04:17.709 Daarna moet onderzoek volgen. 65 00:04:18.570 --> 00:04:20.390 Tegenargumenten moeten worden gehoord. 66 00:04:20.990 --> 00:04:22.510 Grenzen moeten worden aangebracht. 67 00:04:22.530 --> 00:04:24.950 Dat is de route die met... 68 00:04:24.970 --> 00:04:30.870 ... PP-REL-001 is gekozen. 69 00:04:31.570 --> 00:04:37.410 Binnen CIV-CARE wordt triage niet gebruikt om zo snel mogelijk een... 70 00:04:37.430 --> 00:04:40.050 ... definitief oordeel te produceren. 71 00:04:41.050 --> 00:04:44.170 Triage ordent eerst welke bronnen aanwezig zijn. 72 00:04:44.930 --> 00:04:46.570 Welke feiten zijn vastgesteld. 73 00:04:47.430 --> 00:04:49.930 Welke informatie wordt betwist. 74 00:04:50.730 --> 00:04:53.450 Welke rollen en bevoegdheden bestaan. 75 00:04:54.350 --> 00:04:56.270 Welke afhankelijkheden zichtbaar zijn. 76 00:04:57.330 --> 00:04:59.010 Welke vragen nog openstaan. 77 00:04:59.030 --> 00:05:02.710 En welke vervolgroute verantwoord is. 78 00:05:02.730 --> 00:05:07.750 Toen de terugkerende relationele patronen langs deze structuur... 79 00:05:07.770 --> 00:05:12.350 ... werden gelegd, bleek dat bestaande begrippen veel afdekken... 80 00:05:13.170 --> 00:05:19.090 ... maar niet altijd gezamenlijk zichtbaar maken wat een besluit... 81 00:05:19.110 --> 00:05:20.230 ... met relaties doet. 82 00:05:21.050 --> 00:05:26.310 Het recht vraagt terecht naar bevoegdheid, zorgvuldigheid... 83 00:05:26.810 --> 00:05:29.370 ... proportionaliteit en rechtsbescherming. 84 00:05:31.200 --> 00:05:34.440 Professionele kaders vragen naar veiligheid... 85 00:05:34.940 --> 00:05:36.100 ... kwaliteit en deskundigheid. 86 00:05:39.080 --> 00:05:43.520 Shared Decision Making vraagt of mensen betekenisvol kunnen... 87 00:05:43.540 --> 00:05:46.180 ... deelnemen aan beslissingen die hun leven raken. 88 00:05:47.640 --> 00:05:52.380 Herstelgerichte benaderingen vragen welke schade is ontstaan en... 89 00:05:52.400 --> 00:05:54.000 ... wat nodig is om verder te kunnen. 90 00:05:55.000 --> 00:06:01.120 Onderzoek naar procedurele rechtvaardigheid laat zien dat mensen... 91 00:06:01.140 --> 00:06:03.860 ... niet alleen kijken naar de uitkomst. 92 00:06:04.580 --> 00:06:09.540 Zij kijken ook naar de mogelijkheid om te spreken, naar respect... 93 00:06:10.300 --> 00:06:14.460 ... neutraliteit, eerlijkheid en de mogelijkheid om... 94 00:06:14.480 --> 00:06:16.280 ... fouten te corrigeren. 95 00:06:19.280 --> 00:06:22.700 PP-REL-001 brengt deze lijnen niet samen om ze te vervangen. 96 00:06:22.720 --> 00:06:27.180 Het document onderzoekt of een aanvullende vraag nodig is. 97 00:06:27.960 --> 00:06:33.020 Is de wijze waarop wij handelen ook relationeel legitiem? 98 00:06:33.920 --> 00:06:37.540 De position paper stelt daarvoor een... 99 00:06:37.560 --> 00:06:39.580 ... voorlopige werkdefinitie voor. 100 00:06:40.420 --> 00:06:44.820 Relationele legitimiteit is de mate waarin de voorbereiding... 101 00:06:45.140 --> 00:06:50.600 ... besluitvorming, uitvoering en heroverweging van een interventie... 102 00:06:50.620 --> 00:06:54.680 ... de betrokken personen erkent als waardige... 103 00:06:54.700 --> 00:06:57.240 ... en handelende deelnemers. 104 00:06:58.860 --> 00:07:01.180 Zij houdt rekening met hun betekenisvolle... 105 00:07:01.200 --> 00:07:02.980 ... relaties en machtsposities. 106 00:07:03.740 --> 00:07:07.180 Zij beperkt relationele schade tot wat noodzakelijk... 107 00:07:07.200 --> 00:07:08.460 ... en proportioneel is. 108 00:07:09.300 --> 00:07:14.440 En zij schept waar mogelijk voorwaarden voor vertrouwen... 109 00:07:15.120 --> 00:07:17.760 ... autonomie, samenwerking of herstel. 110 00:07:17.780 --> 00:07:23.040 Deze definitie belooft niet dat iedereen tevreden zal zijn. 111 00:07:23.880 --> 00:07:28.040 Een relationeel legitiem besluit kan pijnlijk zijn. 112 00:07:29.160 --> 00:07:31.620 Een verzoek kan worden afgewezen. 113 00:07:32.380 --> 00:07:34.860 Contact kan worden begrensd. 114 00:07:36.060 --> 00:07:39.220 Een professional kan een duidelijke grens stellen. 115 00:07:40.160 --> 00:07:44.340 Een maatregel kan noodzakelijk zijn om een kind, slachtoffer... 116 00:07:44.740 --> 00:07:46.880 ... cliënt of gemeenschap te beschermen. 117 00:07:50.120 --> 00:07:53.180 Relationele legitimiteit vraagt niet of iedere... 118 00:07:53.200 --> 00:07:55.020 ... relatie behouden blijft. 119 00:07:55.720 --> 00:08:00.600 Zij vraagt of een legitiem doel wordt bereikt zonder meer... 120 00:08:00.620 --> 00:08:04.560 ... relationele schade te veroorzaken dan nodig is. 121 00:08:05.140 --> 00:08:10.840 Het Ubuntu-relatiekompas ontleent zijn naam aan de gedachte dat... 122 00:08:10.860 --> 00:08:13.780 ... menselijke identiteit niet losstaat van verbondenheid. 123 00:08:13.800 --> 00:08:18.580 De bekende samenvatting, ik ben omdat wij zijn... 124 00:08:19.060 --> 00:08:20.860 ... maakt dat intuïtief begrijpelijk. 125 00:08:22.300 --> 00:08:26.760 Maar Ubuntu is geen eenvoudige slogan en geen... 126 00:08:26.780 --> 00:08:29.560 ... cultureel neutraal beleidswoord. 127 00:08:30.320 --> 00:08:33.920 Afrikaanse filosofische tradities rond Ubuntu... 128 00:08:33.940 --> 00:08:36.159 ... kennen verschillende interpretaties. 129 00:08:36.980 --> 00:08:40.100 Zij leggen onder meer nadruk op menselijke waardigheid... 130 00:08:40.120 --> 00:08:44.580 ... onderlinge afhankelijkheid, solidariteit en de... 131 00:08:44.600 --> 00:08:45.940 ... kwaliteit van relaties. 132 00:08:49.540 --> 00:08:52.720 PP-REL-001 gebruikt Ubuntu daarom voorzichtig. 133 00:08:53.380 --> 00:08:56.860 Ubuntu wordt niet gepresenteerd als universele doctrine. 134 00:08:57.720 --> 00:09:00.280 Het is geen verplichting om harmonie te bewaren. 135 00:09:00.600 --> 00:09:03.940 Gemeenschappen kunnen steunend zijn, maar ook onderdrukkend. 136 00:09:04.720 --> 00:09:06.260 Families kunnen bescherming bieden... 137 00:09:06.360 --> 00:09:07.640 ... maar ook onveiligheid bevatten. 138 00:09:07.660 --> 00:09:10.420 Verbondenheid kan autonomie versterken... 139 00:09:10.940 --> 00:09:12.640 ... maar groepsdruk kan autonomie ondermijnen. 140 00:09:13.420 --> 00:09:16.380 Ubuntu betekent binnen deze paper niet dat de... 141 00:09:16.400 --> 00:09:17.580 ... groep altijd voorgaat. 142 00:09:18.180 --> 00:09:22.380 Het betekent niet dat familie automatisch recht heeft op toegang. 143 00:09:23.600 --> 00:09:27.440 Het betekent niet dat een slachtoffer moet vergeven. 144 00:09:28.100 --> 00:09:30.620 Het betekent niet dat een schadelijke relatie... 145 00:09:30.640 --> 00:09:31.620 ... moet worden hersteld. 146 00:09:34.210 --> 00:09:40.070 En het betekent niet dat individuele rechten moeten wijken voor... 147 00:09:40.090 --> 00:09:41.650 ... een zogenaamd gemeenschapsbelang. 148 00:09:43.410 --> 00:09:48.910 Ubuntu wordt gebruikt als vraag naar wederzijdse menselijkheid. 149 00:09:49.650 --> 00:09:51.610 Zien wij de ander nog als persoon? 150 00:09:52.410 --> 00:09:57.730 Of zien wij alleen nog een dossier, risico, cliënt, ouder... 151 00:09:58.170 --> 00:10:02.830 ... schuldenaar, melder, verdachte of uitvoeringsprobleem? 152 00:10:02.850 --> 00:10:05.530 Een belangrijk uitgangspunt van... 153 00:10:05.550 --> 00:10:11.430 ... PP-REL-001 is dat autonomie... 154 00:10:11.450 --> 00:10:14.630 ... en verbondenheid geen eenvoudige tegenpolen zijn. 155 00:10:15.470 --> 00:10:20.010 Mensen zijn afhankelijk van taal, zorg, kennis... 156 00:10:20.470 --> 00:10:22.390 ... infrastructuur en andere mensen. 157 00:10:23.990 --> 00:10:27.330 Zelfregie betekent daarom niet dat iemand alles... 158 00:10:27.350 --> 00:10:28.550 ... alleen moet kunnen. 159 00:10:28.570 --> 00:10:33.230 Ondersteunende relaties kunnen autonomie mogelijk maken. 160 00:10:34.010 --> 00:10:37.950 Controlerende of afhankelijke relaties kunnen... 161 00:10:37.970 --> 00:10:39.750 ... autonomie juist beperken. 162 00:10:40.610 --> 00:10:44.790 Dat inzicht is relevant in het sociaal domein. 163 00:10:45.630 --> 00:10:50.250 Een beroep op eigen kracht kan bevrijdend zijn wanneer mensen... 164 00:10:50.270 --> 00:10:53.890 ... daadwerkelijk zeggenschap en passende ondersteuning krijgen. 165 00:10:54.890 --> 00:11:00.150 Het wordt problematisch wanneer noodzakelijke professionele... 166 00:11:00.170 --> 00:11:05.650 ... verantwoordelijkheid wordt afgeschoven op een overbelast netwerk. 167 00:11:06.830 --> 00:11:10.570 Samenredzaamheid vraagt daarom om vrijwilligheid... 168 00:11:10.810 --> 00:11:14.770 ... begrenzing en eerlijk verdeelde verantwoordelijkheid. 169 00:11:15.610 --> 00:11:21.050 Het Ubuntu-relatiekompas bestaat uit zes samenhangende dimensies. 170 00:11:21.070 --> 00:11:25.250 De eerste dimensie is betrouwbaarheid en vertrouwen. 171 00:11:26.150 --> 00:11:27.830 Worden afspraken nagekomen? 172 00:11:28.630 --> 00:11:29.810 Is informatie correct? 173 00:11:30.490 --> 00:11:31.930 Kan een fout worden hersteld? 174 00:11:32.790 --> 00:11:37.270 Zijn rollen, termijnen en verantwoordelijkheden duidelijk? 175 00:11:38.290 --> 00:11:42.230 Vertrouwen mag niet als eis bij burgers worden neergelegd. 176 00:11:42.870 --> 00:11:46.030 Organisaties moeten eerst aantoonbaar betrouwbaar handelen. 177 00:11:46.560 --> 00:11:51.470 De tweede dimensie is wederkerigheid en participatie. 178 00:11:52.570 --> 00:11:56.650 Kan iemand daadwerkelijk invloed uitoefenen op de... 179 00:11:56.670 --> 00:11:59.770 ... probleemdefinitie, de alternatieven... 180 00:12:00.610 --> 00:12:03.350 ... de uitvoering of het evaluatiemoment? 181 00:12:04.550 --> 00:12:09.590 Of wordt een gesprek alleen georganiseerd om een al genomen... 182 00:12:09.610 --> 00:12:11.530 ... besluit te legitimeren? 183 00:12:13.450 --> 00:12:16.210 Betekenisvolle deelname vraagt meer dan aanwezigheid. 184 00:12:17.070 --> 00:12:21.150 De derde dimensie is gelijkwaardigheid en machtsbalans. 185 00:12:21.950 --> 00:12:24.150 Wie bepaalt welke informatie relevant is? 186 00:12:24.990 --> 00:12:26.210 Wie schrijft het verslag? 187 00:12:27.030 --> 00:12:28.370 Wie heeft toegang tot het dossier? 188 00:12:29.290 --> 00:12:35.190 Wie kan zorg, inkomen, huisvesting of contact beïnvloeden? 189 00:12:36.830 --> 00:12:39.370 Gelijkwaardigheid betekent niet dat iedereen... 190 00:12:39.390 --> 00:12:41.730 ... dezelfde bevoegdheid heeft. 191 00:12:43.170 --> 00:12:46.130 Zij betekent dat rolverschillen niet worden gebruikt om de... 192 00:12:46.150 --> 00:12:48.210 ... menselijkheid of stem van de ander te ontkennen. 193 00:12:51.880 --> 00:12:55.860 De vierde dimensie is verbondenheid en relationele grenzen. 194 00:12:56.820 --> 00:13:00.300 Welke relaties vergroten veiligheid en draagkracht? 195 00:13:01.320 --> 00:13:04.280 Welke relaties zijn schadelijk of dwingend? 196 00:13:04.300 --> 00:13:08.420 Kan een relatie in aangepaste vorm behouden blijven? 197 00:13:09.080 --> 00:13:11.180 Of is veilige afstand noodzakelijk? 198 00:13:11.960 --> 00:13:14.440 Grenzen kunnen relationele zorg zijn. 199 00:13:15.340 --> 00:13:17.440 Niet iedere verbinding is goed. 200 00:13:18.280 --> 00:13:20.100 Niet iedere afstand is afwijzing. 201 00:13:20.920 --> 00:13:24.660 De vijfde dimensie is zelfregie en samenredzaamheid. 202 00:13:25.820 --> 00:13:31.180 Vergroot de interventie het vermogen van mensen om zelf en... 203 00:13:31.200 --> 00:13:33.000 ... gezamenlijk richting te geven? 204 00:13:33.840 --> 00:13:36.900 Of maakt zij hen afhankelijker van een systeem... 205 00:13:37.700 --> 00:13:39.440 ... tussenpersoon of professional? 206 00:13:41.040 --> 00:13:46.020 Wordt het sociale netwerk ondersteund zonder mantelzorgers uit te... 207 00:13:46.040 --> 00:13:50.120 ... putten of professionele taken af te schuiven? 208 00:13:51.000 --> 00:13:54.480 De zesde dimensie is gemeenschapskracht en herstelvermogen. 209 00:13:55.360 --> 00:13:57.600 Kan het systeem leren van fouten? 210 00:13:58.520 --> 00:13:59.920 Zijn er meerdere steunpunten? 211 00:13:59.940 --> 00:14:02.680 Bestaat een exitstrategie? 212 00:14:03.500 --> 00:14:07.180 Kan een tijdelijke maatregel daadwerkelijk eindigen? 213 00:14:08.040 --> 00:14:10.420 Herstel betekent niet altijd hereniging. 214 00:14:11.660 --> 00:14:16.860 Het kan ook bestaan uit erkenning, correctie, veilige afstand... 215 00:14:17.300 --> 00:14:21.100 ... aangepaste samenwerking of een respectvolle beëindiging. 216 00:14:21.840 --> 00:14:27.520 De Kamer van Sociale Waarden wil voorkomen dat relationele... 217 00:14:27.540 --> 00:14:32.760 ... legitimiteit verandert in precies het soort systeem dat... 218 00:14:32.780 --> 00:14:34.860 ... de paper bekritiseert. 219 00:14:35.620 --> 00:14:41.400 Daarom bevat PP-REL-001 harde begrenzingen. 220 00:14:42.180 --> 00:14:46.580 Het Ubuntu-relatiekompas is geen zelfstandig juridisch criterium. 221 00:14:46.600 --> 00:14:50.040 Het is geen veiligheids of risicotaxatie. 222 00:14:52.470 --> 00:14:54.510 Het is geen diagnostisch instrument. 223 00:14:55.350 --> 00:14:56.350 Het is geen bewijsautomaat. 224 00:14:57.570 --> 00:14:58.630 Het is geen schuldmodel. 225 00:14:59.790 --> 00:15:01.690 Het is geen verplichte verzoeningsroute. 226 00:15:02.810 --> 00:15:04.310 Het is geen numerieke score. 227 00:15:05.130 --> 00:15:06.510 Het is geen nieuw persoonslabel. 228 00:15:07.750 --> 00:15:09.150 En het is geen rechtvaardiging... 229 00:15:09.170 --> 00:15:11.330 ... voor onbeperkte gegevensverzameling. 230 00:15:11.350 --> 00:15:14.450 Wanneer acute veiligheid in het geding is... 231 00:15:15.290 --> 00:15:18.770 ... mag relationele reflectie noodzakelijke... 232 00:15:18.790 --> 00:15:20.210 ... bescherming niet vertragen. 233 00:15:21.070 --> 00:15:26.250 Wanneer sprake is van geweld, misbruik, stalking... 234 00:15:27.070 --> 00:15:29.590 ... dwang of ernstige intimidatie... 235 00:15:30.150 --> 00:15:34.350 ... is gezamenlijke dialoog niet vanzelfsprekend verantwoord. 236 00:15:36.500 --> 00:15:40.340 Een slachtoffer mag nooit verantwoordelijk worden gemaakt voor het... 237 00:15:40.360 --> 00:15:44.700 ... herstel van een dader of van een relatie. 238 00:15:45.220 --> 00:15:48.160 De noodzaak om niet alleen naar systemen... 239 00:15:48.820 --> 00:15:51.800 ... maar ook naar hun menselijke doorwerking te kijken... 240 00:15:52.680 --> 00:15:57.700 ... is zichtbaar geworden in verschillende maatschappelijke dossiers. 241 00:15:58.700 --> 00:16:03.740 De Nederlandse toeslagenaffaire liet zien hoe classificaties... 242 00:16:04.580 --> 00:16:09.040 ... institutionele defensiviteit en gebrek aan tijdige correctie... 243 00:16:09.060 --> 00:16:11.840 ... gezinnen langdurig konden beschadigen. 244 00:16:14.210 --> 00:16:17.730 Journalistieke en institutionele onderzoeken naar... 245 00:16:17.750 --> 00:16:22.770 ... uithuisplaatsingen binnen getroffen gezinnen laten zien hoe... 246 00:16:24.130 --> 00:16:26.970 ... financiële, bestuurlijke en gezinsdynamische schade... 247 00:16:26.990 --> 00:16:28.090 ... elkaar kunnen versterken. 248 00:16:29.990 --> 00:16:34.490 Onderzoekende journalistiek naar algoritmen in de sociale... 249 00:16:34.510 --> 00:16:39.010 ... zekerheid laat daarnaast zien hoe burgers kunnen worden beoordeeld... 250 00:16:39.030 --> 00:16:43.750 ... door systemen waarvan zij de werking nauwelijks kunnen... 251 00:16:43.770 --> 00:16:45.330 ... kennen of betwisten. 252 00:16:47.310 --> 00:16:51.690 Ook buiten Nederland ontstaan vergelijkbare vragen wanneer... 253 00:16:51.710 --> 00:16:55.910 ... geautomatiseerde systemen op grote schaal beslissingen... 254 00:16:55.930 --> 00:17:01.630 ... ondersteunen, terwijl burgers individueel moeten bewijzen... 255 00:17:01.650 --> 00:17:04.770 ... dat het systeem verkeerd heeft gewerkt. 256 00:17:05.930 --> 00:17:09.790 De jeugdzorg laat een andere systeemspanning zien. 257 00:17:11.089 --> 00:17:15.589 Langdurige wachtlijsten, versnipperde verantwoordelijkheden... 258 00:17:16.510 --> 00:17:22.650 ... gebrek aan capaciteit en ingrijpende interventies kunnen gezinnen... 259 00:17:22.670 --> 00:17:26.210 ... belasten, ook wanneer professionals... 260 00:17:26.230 --> 00:17:29.030 ... vanuit betrokkenheid werken. 261 00:17:29.970 --> 00:17:34.070 Berichtgeving over structurele problemen en over erkenning van... 262 00:17:34.090 --> 00:17:39.450 ... misstanden in gesloten jeugdzorg toont waarom veiligheid... 263 00:17:40.250 --> 00:17:44.910 ... menswaardigheid, herstel en institutioneel leren niet los van... 264 00:17:44.930 --> 00:17:46.410 ... elkaar kunnen worden gezien. 265 00:17:46.430 --> 00:17:48.290 Deze voorbeelden bewijzen... 266 00:17:48.310 --> 00:17:53.970 ... PP-REL-001 niet. 267 00:17:54.210 --> 00:17:58.210 Zij laten wel zien waarom de centrale vraag niet theoretisch is. 268 00:17:58.950 --> 00:18:02.650 Relationele legitimiteit staat niet boven het recht. 269 00:18:03.390 --> 00:18:08.350 De Algemene wet bestuursrecht bevat essentiële normen voor... 270 00:18:08.370 --> 00:18:10.730 ... zorgvuldig en evenredig bestuur. 271 00:18:10.750 --> 00:18:15.770 De Jeugdwet en de Wet maatschappelijke ondersteuning... 272 00:18:15.790 --> 00:18:20.490 ... 2015 leggen verantwoordelijkheden vast rond hulp... 273 00:18:21.230 --> 00:18:26.110 ... ondersteuning, participatie en de positie van jeugdigen... 274 00:18:26.410 --> 00:18:28.590 ... ouders en sociale netwerken. 275 00:18:29.630 --> 00:18:34.350 De Algemene verordening gegevensbescherming begrenst de... 276 00:18:34.370 --> 00:18:36.470 ... verwerking van persoonsgegevens. 277 00:18:38.420 --> 00:18:42.040 Dat is bijzonder relevant wanneer relaties... 278 00:18:42.520 --> 00:18:48.240 ... kwetsbaarheden en netwerkposities in kaart worden gebracht. 279 00:18:48.900 --> 00:18:54.600 De Europese AI-verordening stelt eisen aan mensgerichte en... 280 00:18:54.620 --> 00:18:57.720 ... betrouwbare artificiële intelligentie en de... 281 00:18:57.740 --> 00:18:59.220 ... bescherming van grondrechten. 282 00:19:00.540 --> 00:19:03.900 Voor kinderen geldt daarnaast het recht om te worden gehoord in... 283 00:19:03.920 --> 00:19:05.980 ... aangelegenheden die hen raken. 284 00:19:10.360 --> 00:19:15.640 PP-REL-001 probeert deze kaders niet samen te voegen tot... 285 00:19:15.660 --> 00:19:17.280 ... een nieuwe rechtsnorm. 286 00:19:18.140 --> 00:19:20.760 Het kompas is een aanvullende reflectielaag. 287 00:19:21.560 --> 00:19:25.520 Een manier om relationele gevolgen eerder te zien en... 288 00:19:25.540 --> 00:19:26.700 ... beter te motiveren. 289 00:19:27.960 --> 00:19:31.580 Overheden en instellingen spreken vaak over het... 290 00:19:31.600 --> 00:19:32.720 ... herstellen van vertrouwen. 291 00:19:33.410 --> 00:19:37.160 Maar vertrouwen is geen verplichting die bij de burger... 292 00:19:37.180 --> 00:19:39.360 ... kan worden neergelegd. 293 00:19:40.360 --> 00:19:45.840 Mensen hoeven een organisatie niet eerst te vertrouwen om recht te... 294 00:19:45.860 --> 00:19:47.860 ... hebben op zorgvuldige behandeling. 295 00:19:50.180 --> 00:19:53.580 Vertrouwen kan rationeel ontbreken na fouten... 296 00:19:53.960 --> 00:19:56.740 ... gebrekkige uitleg of herhaalde wisselingen. 297 00:19:57.600 --> 00:20:02.320 De eerste vraag is daarom niet of de burger vertrouwen heeft. 298 00:20:02.340 --> 00:20:07.060 De eerste vraag is of de organisatie betrouwbaar handelt. 299 00:20:07.900 --> 00:20:12.340 Woorden over verbinding krijgen pas betekenis wanneer afspraken... 300 00:20:12.720 --> 00:20:17.660 ... correcties, transparantie en verantwoordelijkheid in de... 301 00:20:17.680 --> 00:20:19.180 ... praktijk zichtbaar worden. 302 00:20:20.960 --> 00:20:26.500 PP-REL-001 heeft bewust de status Discussion Paper v0. 303 00:20:26.520 --> 00:20:28.840 9-RC1. 304 00:20:29.600 --> 00:20:35.660 Dat betekent dat het document inhoudelijk compleet genoeg is om... 305 00:20:35.680 --> 00:20:36.760 ... publiek te bespreken... 306 00:20:37.700 --> 00:20:43.620 ... maar nog niet als bindende CIV-CARE-norm is vastgesteld. 307 00:20:44.000 --> 00:20:46.520 Er ontstaan geen nieuwe wettelijke bevoegdheden. 308 00:20:47.140 --> 00:20:49.020 Geen nieuwe professionele mandaten. 309 00:20:49.040 --> 00:20:53.860 En geen automatische verplichting om het kompas toe te passen. 310 00:20:54.920 --> 00:20:57.800 Publicatie vóór vaststelling heeft drie doelen. 311 00:20:58.840 --> 00:21:03.220 Ten eerste maakt zij zichtbaar welke waarden en aannames in... 312 00:21:03.240 --> 00:21:04.220 ... het concept zitten. 313 00:21:05.180 --> 00:21:10.280 Een instrument dat menselijke relaties wil beoordelen... 314 00:21:10.300 --> 00:21:13.240 ... mag niet in beslotenheid worden ontwikkeld. 315 00:21:14.600 --> 00:21:19.540 Ten tweede maakt publieke consultatie kritiek mogelijk van mensen... 316 00:21:19.560 --> 00:21:21.660 ... die niet vanzelfsprekend instemmen. 317 00:21:21.680 --> 00:21:27.120 Slachtoffers, ouders, jongeren, professionals... 318 00:21:27.600 --> 00:21:31.980 ... juristen, privacydeskundigen, bestuurskundigen... 319 00:21:32.700 --> 00:21:35.260 ... filosofen en kritische onderzoekers kunnen... 320 00:21:35.280 --> 00:21:36.840 ... verschillende risico’s zien. 321 00:21:38.120 --> 00:21:41.780 Ten derde moet een ontwikkelproces ook kunnen eindigen... 322 00:21:41.800 --> 00:21:43.140 ... in een NO-GO. 323 00:21:43.160 --> 00:21:46.340 Wanneer blijkt dat het begrip te vaag is... 324 00:21:47.120 --> 00:21:50.060 ... slachtoffers onder druk zet, bestaande kaders... 325 00:21:50.800 --> 00:21:56.320 ... alleen dubbel registreert of disproportionele gegevensverwerking... 326 00:21:56.340 --> 00:22:00.860 ... vereist, moet formele opname achterwege kunnen blijven. 327 00:22:01.320 --> 00:22:01.980 Wat ligt er nu voor? 328 00:22:02.900 --> 00:22:06.800 De publicatie bevat een methodologische verantwoording. 329 00:22:07.900 --> 00:22:12.900 Zij bevat een filosofische analyse van Ubuntu, Martin Buber... 330 00:22:13.440 --> 00:22:16.380 ... Emmanuel Levinas, Hannah Arendt... 331 00:22:16.540 --> 00:22:19.280 ... systeemdenken en herstelgerichte benaderingen. 332 00:22:20.100 --> 00:22:24.260 Zij bevat een werkdefinitie van relationele legitimiteit. 333 00:22:25.040 --> 00:22:29.740 Een analyse van relationele schade en relationele winst. 334 00:22:29.760 --> 00:22:33.360 De zes dimensies van het Ubuntu-relatiekompas. 335 00:22:34.160 --> 00:22:38.940 Twee toegangspoorten voor rechtmatigheid, veiligheid... 336 00:22:39.660 --> 00:22:41.220 ... vrijwilligheid en macht. 337 00:22:41.980 --> 00:22:47.160 Samengestelde praktijksituaties uit zorg, onderwijs, schulden... 338 00:22:47.580 --> 00:22:53.220 ... jeugdhulp, digitale besluitvorming en federatieve samenwerking. 339 00:22:53.240 --> 00:22:57.180 Governance privacy pilot en auditvoorwaarden. 340 00:22:57.680 --> 00:23:01.420 GO Conditional GO en NO-GO-criteria. 341 00:23:02.200 --> 00:23:06.120 Een consultatiemethode en onderzoeksagenda. 342 00:23:06.140 --> 00:23:09.680 En verschillende publicatiebijlagen... 343 00:23:10.440 --> 00:23:12.600 ... waaronder een begrippenregister... 344 00:23:13.420 --> 00:23:16.540 ... dependency-matrix en consultatieformulier. 345 00:23:16.560 --> 00:23:22.240 De volledige PDF is de publieke versieasset van v0. 346 00:23:22.260 --> 00:23:24.880 9-RC1. 347 00:23:25.740 --> 00:23:29.020 De bron-DOCX blijft de inhoudelijke bron. 348 00:23:29.900 --> 00:23:33.740 Een gegenereerde Markdownversie is voorbereid voor de... 349 00:23:33.760 --> 00:23:39.660 ... CIV-CARE-kennisbibliotheek, maar blijft bewust in... 350 00:23:39.680 --> 00:23:44.780 ... menselijke review totdat een validator de inhoud met de PDF en... 351 00:23:44.800 --> 00:23:46.820 ... DOCX heeft vergeleken. 352 00:23:49.360 --> 00:23:55.420 PP-REL-001 is geen verklaring dat relationele legitimiteit... 353 00:23:55.440 --> 00:24:00.500 ... al bestaat als algemeen erkend bestuurskundig criterium. 354 00:24:01.260 --> 00:24:05.060 Het document stelt een voorstel voor en maakt toetsing mogelijk. 355 00:24:07.220 --> 00:24:09.600 Lees de paper daarom met vier vragen. 356 00:24:09.620 --> 00:24:12.520 Herken je het probleem dat wordt beschreven? 357 00:24:14.140 --> 00:24:19.500 Voegt relationele legitimiteit iets toe aan bestaande beginselen? 358 00:24:20.700 --> 00:24:25.080 Zijn de begrenzingen sterk genoeg om misbruik te voorkomen? 359 00:24:26.340 --> 00:24:30.440 En welke stemmen, risico’s of domeinen ontbreken nog? 360 00:24:30.460 --> 00:24:35.680 De Kamer van Sociale Waarden nodigt burgers, jongeren... 361 00:24:36.420 --> 00:24:40.700 ... ouders, ervaringsdeskundigen, professionals, wetenschappers... 362 00:24:41.060 --> 00:24:46.080 ... juristen, bestuurders en maatschappelijke organisaties uit om... 363 00:24:46.100 --> 00:24:52.280 ... PP-REL-001 kritisch te lezen. 364 00:24:53.220 --> 00:24:55.060 Wij zoeken geen algemene instemming. 365 00:24:55.080 --> 00:24:57.720 Wij zoeken inhoudelijke tegenspraak... 366 00:24:58.500 --> 00:25:02.500 ... concrete verbeteringen en signalen van mogelijke schade. 367 00:25:03.340 --> 00:25:04.740 Is de definitie helder genoeg? 368 00:25:05.600 --> 00:25:08.340 Is het onderscheid met juridische en... 369 00:25:08.360 --> 00:25:11.440 ... professionele legitimiteit overtuigend? 370 00:25:12.180 --> 00:25:14.220 Beschermen de toegangspoorten slachtoffers... 371 00:25:14.980 --> 00:25:17.060 ... kinderen en kwetsbare deelnemers voldoende? 372 00:25:18.140 --> 00:25:23.380 Kan het kompas worden toegepast zonder een nieuw afvink of... 373 00:25:23.400 --> 00:25:24.800 ... scoresysteem te worden? 374 00:25:25.640 --> 00:25:27.980 Zijn de zes dimensies compleet? 375 00:25:28.780 --> 00:25:32.100 Welke gegevens mogen bij relationele reflectie wel en... 376 00:25:32.120 --> 00:25:33.900 ... niet worden vastgelegd? 377 00:25:35.200 --> 00:25:38.900 Op welke domeinen zou een pilot verantwoord zijn? 378 00:25:39.780 --> 00:25:42.520 En onder welke omstandigheden moet toepassing... 379 00:25:42.540 --> 00:25:43.980 ... onmiddellijk worden gestopt? 380 00:25:44.780 --> 00:25:47.040 Reacties worden niet uitsluitend geteld. 381 00:25:47.060 --> 00:25:53.220 Argumenten, minderheidsstandpunten en fundamentele bezwaren... 382 00:25:53.240 --> 00:25:58.480 ... worden afzonderlijk vastgelegd in een reactieregister. 383 00:25:59.280 --> 00:26:02.620 Een samenleving heeft niet alleen besluiten nodig... 384 00:26:02.640 --> 00:26:04.360 ... die juridisch standhouden. 385 00:26:05.860 --> 00:26:11.240 Zij heeft ook instellingen nodig die begrijpen dat iedere... 386 00:26:11.260 --> 00:26:15.960 ... interventie plaatsvindt in een menselijk netwerk van vertrouwen... 387 00:26:15.980 --> 00:26:20.820 ... afhankelijkheid, herinnering, zorg, macht en hoop. 388 00:26:21.320 --> 00:26:24.080 Relationele legitimiteit is nog geen vastgesteld antwoord. 389 00:26:24.580 --> 00:26:28.320 Het is een voorstel om een vraag niet langer te vergeten. 390 00:26:29.800 --> 00:26:35.260 Bereiken wij een legitiem doel op een manier die mensen beschermt... 391 00:26:35.280 --> 00:26:37.040 ... zonder hun waardigheid... 392 00:26:37.680 --> 00:26:41.220 ... stem en betekenisvolle relaties onnodig te beschadigen? 393 00:26:41.240 --> 00:26:47.060 PP-REL-001 wordt... 394 00:26:47.080 --> 00:26:48.960 ... daarom niet als eindpunt gepubliceerd. 395 00:26:49.820 --> 00:26:53.160 Het wordt gepubliceerd als begin van een publiek gesprek. 396 00:26:53.620 --> 00:26:57.251 Bronnen en Referenties bij PP-REL-001... 397 00:26:57.271 --> 00:27:02.880 ... Ubuntu-relatiekompas en relationele... 398 00:27:02.900 --> 00:27:03.800 ... legitimiteit. 399 00:27:03.820 --> 00:27:04.007 Datum: 25 juli 2026. 400 00:27:04.027 --> 00:27:04.325 Door Alexander Groenheide... 401 00:27:04.345 --> 00:27:04.920 ... Voorzitter Stichting De Kamer van Sociale Waarden. 402 00:27:04.940 --> 00:27:10.120 Bij deze publicatie hoort een afzonderlijke toelichting op de... 403 00:27:10.140 --> 00:27:11.900 ... bronnen en referenties. 404 00:27:13.500 --> 00:27:19.000 PP-REL-001 verbindt verschillende kennisgebieden. 405 00:27:20.100 --> 00:27:24.800 Geen enkele broncategorie kan op zichzelf de volledige vraag naar... 406 00:27:24.820 --> 00:27:28.240 ... relationele legitimiteit beantwoorden. 407 00:27:29.580 --> 00:27:34.900 Juridische bronnen kunnen uitleggen welke bevoegdheden bestaan... 408 00:27:35.800 --> 00:27:40.220 ... welke procedurele waarborgen gelden en welke rechten... 409 00:27:40.240 --> 00:27:41.560 ... beschermd moeten worden. 410 00:27:42.460 --> 00:27:45.560 Wetenschappelijke bronnen kunnen onderzoeken hoe mensen... 411 00:27:45.580 --> 00:27:48.700 ... eerlijkheid, zeggenschap, vertrouwen... 412 00:27:49.280 --> 00:27:51.260 ... autonomie en herstel ervaren. 413 00:27:52.700 --> 00:27:56.960 Filosofische bronnen kunnen zichtbaar maken welk mensbeeld achter... 414 00:27:56.980 --> 00:27:59.920 ... een instrument of beleidskeuze ligt. 415 00:28:01.300 --> 00:28:06.520 Journalistieke bronnen kunnen tonen hoe abstracte systemen in het... 416 00:28:06.540 --> 00:28:10.320 ... dagelijks leven van burgers, kinderen, ouders... 417 00:28:11.220 --> 00:28:13.700 ... professionals en gemeenschappen uitwerken. 418 00:28:14.560 --> 00:28:18.180 De eerste wetenschappelijke bronlaag gaat... 419 00:28:18.200 --> 00:28:21.220 ... over procedurele rechtvaardigheid. 420 00:28:22.220 --> 00:28:27.140 Tom Tyler onderzocht welke kenmerken burgers gebruiken om... 421 00:28:27.160 --> 00:28:29.460 ... procedures als eerlijk te beoordelen. 422 00:28:30.400 --> 00:28:34.400 Het gaat daarbij niet alleen om de uiteindelijke uitkomst. 423 00:28:35.120 --> 00:28:40.100 Ook eerlijkheid, vertegenwoordiging, neutraliteit, kwaliteit... 424 00:28:40.980 --> 00:28:45.420 ... respect en de mogelijkheid om fouten te corrigeren spelen een rol. 425 00:28:45.440 --> 00:28:51.500 Deze lijn is belangrijk voor PP-REL-001... 426 00:28:51.520 --> 00:28:56.160 ... omdat relationele legitimiteit niet hetzelfde is als tevredenheid. 427 00:28:57.240 --> 00:29:00.820 Mensen kunnen een ongunstige uitkomst ontvangen en zich toch... 428 00:29:00.840 --> 00:29:02.420 ... serieus behandeld voelen. 429 00:29:03.340 --> 00:29:06.020 Omgekeerd kunnen zij een gunstige uitkomst krijgen... 430 00:29:06.040 --> 00:29:10.580 ... terwijl het proces vernederend of ondoorzichtig was. 431 00:29:11.580 --> 00:29:17.000 Robert MacCoun verbindt procedurele rechtvaardigheid met stem... 432 00:29:17.500 --> 00:29:19.800 ... controle en verbondenheid. 433 00:29:21.680 --> 00:29:26.960 Zijn analyse is relevant omdat zij niet alleen de positieve kracht... 434 00:29:26.980 --> 00:29:29.500 ... van respectvolle procedures laat zien... 435 00:29:30.280 --> 00:29:34.360 ... maar ook waarschuwt voor symbolische rechtvaardigheid. 436 00:29:34.380 --> 00:29:39.340 Mooie taal over luisteren en participatie kan worden gebruikt... 437 00:29:39.360 --> 00:29:43.540 ... zonder dat betrokkenen werkelijk invloed krijgen. 438 00:29:46.290 --> 00:29:52.370 Daarom vraagt PP-REL-001 niet alleen of... 439 00:29:52.390 --> 00:29:53.910 ... een gesprek heeft plaatsgevonden. 440 00:29:55.330 --> 00:29:58.550 De paper vraagt wat met de inbreng is gebeurd... 441 00:29:59.440 --> 00:30:03.100 ... en of correctie werkelijk mogelijk was. 442 00:30:03.880 --> 00:30:07.640 Een tweede bronlaag gaat over Shared Decision Making. 443 00:30:07.660 --> 00:30:13.120 Stiggelbout en verschillende internationale... 444 00:30:13.140 --> 00:30:18.800 ... collega’s beschrijven gezamenlijke besluitvorming als een proces... 445 00:30:18.820 --> 00:30:23.020 ... waarin professional en patiënt informatie... 446 00:30:23.920 --> 00:30:29.300 ... expertise, voorkeuren en verantwoordelijkheden bij elkaar brengen. 447 00:30:30.460 --> 00:30:34.520 Elwyn en collega’s werken dat verder uit in het three-talk model. 448 00:30:34.540 --> 00:30:39.740 Team talk ondersteunt mensen bij het besef dat er keuzes bestaan. 449 00:30:40.620 --> 00:30:44.460 Option talk vergelijkt mogelijkheden en gevolgen. 450 00:30:45.360 --> 00:30:49.880 Decision talk richt zich op een beslissing die aansluit bij... 451 00:30:49.900 --> 00:30:55.160 ... geïnformeerde voorkeuren en professionele kennis. 452 00:30:55.780 --> 00:30:57.620 Deze bronnen zijn belangrijk omdat... 453 00:30:57.640 --> 00:31:03.320 ... PP-REL-001 betekenisvolle... 454 00:31:03.340 --> 00:31:07.880 ... participatie als een van de zes dimensies van... 455 00:31:07.900 --> 00:31:10.440 ... het Ubuntu-relatiekompas beschouwt. 456 00:31:11.120 --> 00:31:13.880 Participatie is niet alleen aanwezigheid. 457 00:31:14.520 --> 00:31:17.380 Zij moet op een passend moment invloed kunnen hebben. 458 00:31:20.140 --> 00:31:23.460 Een derde wetenschappelijke bronlaag gaat over Ubuntu... 459 00:31:23.480 --> 00:31:25.320 ... en relationele autonomie. 460 00:31:26.980 --> 00:31:32.700 Thaddeus Metz analyseert verschillende manieren waarop Ubuntu in... 461 00:31:32.720 --> 00:31:36.420 ... de Afrikaanse moraalfilosofie wordt begrepen. 462 00:31:37.300 --> 00:31:39.960 Hij onderzoekt onder meer menselijke waardigheid... 463 00:31:40.420 --> 00:31:42.940 ... solidariteit en harmonieuze relaties. 464 00:31:47.420 --> 00:31:51.880 PP-REL-001 neemt Ubuntu niet over als eenvoudige slogan. 465 00:31:52.820 --> 00:31:54.980 Juist de verscheidenheid aan interpretaties... 466 00:31:55.000 --> 00:31:57.200 ... vraagt om voorzichtigheid. 467 00:31:57.220 --> 00:32:03.240 Ubuntu mag niet worden gebruikt om individuele... 468 00:32:03.260 --> 00:32:08.400 ... rechten te relativeren of slachtoffers tot verzoening te dwingen. 469 00:32:08.940 --> 00:32:14.180 De Stanford Encyclopedia of Philosophy biedt daarnaast een... 470 00:32:14.200 --> 00:32:17.020 ... overzicht van relationele autonomie. 471 00:32:17.900 --> 00:32:22.700 Deze benadering verwerpt het idee dat autonomie gelijkstaat... 472 00:32:22.720 --> 00:32:25.140 ... aan volledige onafhankelijkheid. 473 00:32:25.160 --> 00:32:30.000 Mensen worden gevormd door relaties... 474 00:32:30.320 --> 00:32:34.140 ... sociale posities en historische omstandigheden. 475 00:32:34.800 --> 00:32:40.200 Tegelijk kunnen die relaties autonomie ondersteunen of beperken. 476 00:32:41.940 --> 00:32:45.820 Dat onderscheid is belangrijk voor de discussie over eigen... 477 00:32:45.840 --> 00:32:47.580 ... kracht en samenredzaamheid. 478 00:32:49.300 --> 00:32:53.720 Een vierde wetenschappelijke bronlaag betreft herstelrecht. 479 00:32:53.740 --> 00:32:59.560 Lawrence Sherman en Heather Strang brachten een brede hoeveelheid... 480 00:32:59.580 --> 00:33:02.440 ... bewijs rond restorative justice bijeen. 481 00:33:03.320 --> 00:33:06.720 Hun werk helpt om zowel de mogelijkheden als de grenzen van... 482 00:33:06.740 --> 00:33:07.740 ... herstel te bespreken. 483 00:33:12.540 --> 00:33:17.320 PP-REL-001 benadrukt dat herstel nooit automatisch hereniging... 484 00:33:17.900 --> 00:33:20.440 ... vergeving of gezamenlijk contact betekent. 485 00:33:20.460 --> 00:33:24.300 Herstel kan ook veilige afstand, erkenning... 486 00:33:24.780 --> 00:33:27.500 ... correctie of respectvolle beëindiging zijn. 487 00:33:28.760 --> 00:33:33.060 De journalistieke bronnen laten zien waarom deze theoretische... 488 00:33:33.080 --> 00:33:36.160 ... vragen maatschappelijke betekenis hebben. 489 00:33:37.080 --> 00:33:42.040 De NOS berichtte over onderzoek naar de rol van de... 490 00:33:42.060 --> 00:33:44.880 ... toeslagenaffaire bij uithuisplaatsingen. 491 00:33:44.900 --> 00:33:49.820 De relevantie ligt in de opeenstapeling van financiële... 492 00:33:50.620 --> 00:33:53.320 ... institutionele en gezinsdynamische schade. 493 00:33:53.800 --> 00:33:57.980 Een bestuursfout bleef niet beperkt tot één beschikking. 494 00:33:59.320 --> 00:34:02.620 De gevolgen werkten door in vertrouwen, huisvesting... 495 00:34:03.120 --> 00:34:07.013 ... gezondheid en ouder-kindrelaties. 496 00:34:07.033 --> 00:34:13.200 The Guardian documenteerde in januari 2021 de val van... 497 00:34:13.220 --> 00:34:16.760 ... het Nederlandse kabinet naar aanleiding van de toeslagenaffaire. 498 00:34:18.820 --> 00:34:24.960 Deze bron laat de politieke schaal van het probleem zien en... 499 00:34:24.980 --> 00:34:29.820 ... herinnert eraan dat institutionele classificaties duizenden... 500 00:34:29.840 --> 00:34:31.260 ... gezinnen kunnen raken. 501 00:34:32.010 --> 00:34:37.760 Lighthouse Reports en WIRED reconstrueerden een algoritme waarmee... 502 00:34:37.780 --> 00:34:41.900 ... Rotterdam risico’s op uitkeringsfraude beoordeelde. 503 00:34:42.300 --> 00:34:44.240 Hun onderzoek laat zien hoe kenmerken... 504 00:34:45.220 --> 00:34:49.820 ... risicoscores en ondoorzichtige processen kunnen leiden tot... 505 00:34:49.840 --> 00:34:54.280 ... langdurige onzekerheid en ongelijke behandeling. 506 00:34:54.780 --> 00:34:59.860 Een artikel van Charlotta Kronblad in The Guardian beschrijft... 507 00:34:59.880 --> 00:35:02.740 ... een Zweedse schoolplaatsingszaak. 508 00:35:03.500 --> 00:35:07.640 De kern daarvan is niet alleen dat een algoritme fouten maakte... 509 00:35:09.000 --> 00:35:14.820 ... maar dat individuele burgers nauwelijks toegang hadden tot de... 510 00:35:14.840 --> 00:35:19.760 ... werking van het systeem en daardoor moeilijk konden bewijzen... 511 00:35:19.780 --> 00:35:21.420 ... wat structureel misging. 512 00:35:21.440 --> 00:35:26.540 Deze voorbeelden ondersteunen de vraag naar betwistbaarheid... 513 00:35:26.960 --> 00:35:29.800 ... transparantie en menselijke controle. 514 00:35:30.760 --> 00:35:33.720 De journalistieke bronnen over jeugdzorg laten een... 515 00:35:33.740 --> 00:35:34.860 ... andere dimensie zien. 516 00:35:36.640 --> 00:35:40.980 De NOS berichtte over de beoordeling dat het reparatieplan voor de... 517 00:35:41.000 --> 00:35:42.780 ... jeugdzorg onvoldoende was. 518 00:35:43.640 --> 00:35:46.500 Structurele problemen rond capaciteit... 519 00:35:47.040 --> 00:35:52.860 ... samenwerking en financiering raken niet alleen organisaties. 520 00:35:53.600 --> 00:35:56.640 Zij raken de continuïteit van relaties tussen jongeren... 521 00:35:57.240 --> 00:35:59.920 ... ouders en hulpverleners. 522 00:36:01.560 --> 00:36:07.240 De NOS berichtte ook over publieke excuses van instellingen aan... 523 00:36:07.260 --> 00:36:10.820 ... jongeren na misstanden in gesloten jeugdzorg. 524 00:36:10.840 --> 00:36:16.880 Deze bron is relevant voor de vraag hoe instellingen... 525 00:36:16.900 --> 00:36:22.640 ... verantwoordelijkheid erkennen, nazorg organiseren en leren... 526 00:36:22.660 --> 00:36:28.160 ... wanneer een systeem dat bescherming moest bieden zelf... 527 00:36:28.180 --> 00:36:30.340 ... schade heeft veroorzaakt. 528 00:36:30.620 --> 00:36:34.820 De juridische bronnen vormen de ondergrens van de publicatie. 529 00:36:35.160 --> 00:36:40.820 De Algemene wet bestuursrecht regelt belangrijke beginselen rond... 530 00:36:40.840 --> 00:36:46.660 ... zorgvuldig bestuur, evenredigheid, motivering, bezwaar... 531 00:36:47.480 --> 00:36:49.400 ... beroep en klachtbehandeling. 532 00:36:50.020 --> 00:36:53.420 De Jeugdwet regelt verantwoordelijkheden voor preventie... 533 00:36:54.020 --> 00:36:59.060 ... ondersteuning, jeugdhulp, kinderbescherming en jeugdreclassering. 534 00:36:59.840 --> 00:37:05.820 De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 verbindt gemeentelijke... 535 00:37:05.840 --> 00:37:08.560 ... ondersteuning met zelfredzaamheid... 536 00:37:09.340 --> 00:37:11.580 ... participatie en de sociale omgeving. 537 00:37:12.200 --> 00:37:18.220 PP-REL-001 vervangt deze... 538 00:37:18.240 --> 00:37:22.060 ... wetten niet en kan er geen nieuwe bevoegdheid aan toevoegen. 539 00:37:22.080 --> 00:37:27.940 De Algemene verordening gegevensbescherming is belangrijk omdat... 540 00:37:27.960 --> 00:37:30.920 ... relationele reflectie gemakkelijk gevoelige... 541 00:37:30.940 --> 00:37:32.260 ... gegevens kan opleveren. 542 00:37:33.500 --> 00:37:37.760 Wie contact heeft met wie, wie steun biedt... 543 00:37:37.880 --> 00:37:41.300 ... wie kwetsbaar is en waar conflicten bestaan... 544 00:37:42.140 --> 00:37:44.320 ... kan zeer persoonlijke informatie zijn. 545 00:37:45.280 --> 00:37:51.320 Daarom legt de paper nadruk op doelbinding, dataminimalisatie... 546 00:37:52.200 --> 00:37:55.880 ... transparantie, beperkte toegang en bewaartermijnen. 547 00:37:56.960 --> 00:38:02.760 De Europese AI-verordening biedt een actueel kader voor... 548 00:38:02.780 --> 00:38:06.920 ... mensgerichte en betrouwbare artificiële intelligentie. 549 00:38:06.940 --> 00:38:12.260 De verordening richt zich onder meer op risico’s... 550 00:38:12.280 --> 00:38:17.320 ... transparantie, menselijk toezicht en grondrechten. 551 00:38:17.679 --> 00:38:20.860 Deze bron is relevant omdat PP-REL-001... 552 00:38:23.480 --> 00:38:27.539 ... ook digitale besluitvorming en AI-ondersteuning bespreekt. 553 00:38:28.100 --> 00:38:30.540 Een relationeel kompas mag niet veranderen in... 554 00:38:30.560 --> 00:38:32.460 ... een automatisch scoresysteem. 555 00:38:35.680 --> 00:38:40.730 Het OECD-onderzoek naar vertrouwen in publieke instellingen laat... 556 00:38:40.750 --> 00:38:44.450 ... zien dat vertrouwen samenhangt met verschillende... 557 00:38:44.470 --> 00:38:47.110 ... aspecten van governance. 558 00:38:47.930 --> 00:38:51.610 Responsiviteit, betrouwbaarheid, openheid... 559 00:38:51.750 --> 00:38:55.910 ... integriteit en eerlijke behandeling spelen een belangrijke rol. 560 00:38:56.390 --> 00:39:00.850 Dat ondersteunt de keuze in PP-REL-001... 561 00:39:02.370 --> 00:39:06.090 ... om vertrouwen niet als eis aan burgers te formuleren. 562 00:39:06.770 --> 00:39:09.770 De organisatie moet eerst betrouwbaar handelen. 563 00:39:10.670 --> 00:39:12.970 Tot slot is het Kinderrechtenverdrag opgenomen. 564 00:39:13.890 --> 00:39:18.010 Het verdrag beschermt de waardigheid en rechten van kinderen. 565 00:39:18.910 --> 00:39:24.590 Het bepaalt dat het belang van het kind zwaar moet wegen... 566 00:39:24.610 --> 00:39:30.350 ... en dat kinderen die een eigen mening kunnen vormen de gelegenheid... 567 00:39:30.370 --> 00:39:35.930 ... moeten krijgen om die mening te uiten in zaken die hen raken. 568 00:39:36.830 --> 00:39:42.790 Voor PP-REL-001 betekent dit dat kinderen... 569 00:39:42.810 --> 00:39:46.150 ... niet uitsluitend onderwerp van besluitvorming mogen zijn. 570 00:39:46.660 --> 00:39:49.650 Hun stem moet passend bij leeftijd... 571 00:39:50.470 --> 00:39:53.210 ... ontwikkeling en veiligheid worden betrokken. 572 00:39:54.190 --> 00:40:00.030 Tegelijk mogen kinderen niet verantwoordelijk worden... 573 00:40:00.050 --> 00:40:03.090 ... gemaakt voor conflicten en beslissingen die... 574 00:40:03.110 --> 00:40:05.270 ... volwassenen moeten dragen. 575 00:40:05.950 --> 00:40:11.490 De bronnenlijst is geen bewijs dat relationele legitimiteit... 576 00:40:11.510 --> 00:40:16.590 ... als afzonderlijk bestuurskundig criterium moet worden ingevoerd. 577 00:40:17.150 --> 00:40:20.850 De bronnen maken wel duidelijk dat de bouwstenen van de... 578 00:40:20.870 --> 00:40:21.850 ... discussie al bestaan. 579 00:40:23.150 --> 00:40:26.590 Procedurele rechtvaardigheid, gezamenlijke besluitvorming... 580 00:40:27.410 --> 00:40:32.250 ... relationele autonomie, Ubuntu, herstel, privacy... 581 00:40:32.990 --> 00:40:38.610 ... kinderrechten, vertrouwen en algoritmische verantwoording raken... 582 00:40:38.630 --> 00:40:41.870 ... ieder een deel van dezelfde vraag. 583 00:40:44.690 --> 00:40:48.930 PP-REL-001 brengt die delen samen in een voorstel dat nu publiek... 584 00:40:48.950 --> 00:40:50.270 ... kan worden bekritiseerd. 585 00:40:51.030 --> 00:40:53.550 De volledige titels, auteurs... 586 00:40:54.430 --> 00:40:57.310 ... instellingen en internetadressen... 587 00:40:57.860 --> 00:41:02.590 ... staan onderaan het blogbericht als afzonderlijke bronkaarten. 588 00:41:03.310 --> 00:41:07.950 Daarmee eindigt de toelichting op de bronnen en referenties.