WEBVTT

NOTE Cleaned sentence cues from word-by-word transcript.

1
00:00:00.140 --> 00:00:03.260
De open deur van de gesloten jeugdzorg.

2
00:00:03.260 --> 00:00:05.043
Datum: 15 juli 2026.

3
00:00:05.043 --> 00:00:09.500
Door Alexander Groenheide, Voorzitter Stichting De
Kamer van Sociale Waarden.

4
00:00:09.820 --> 00:00:11.560
Er is iets wonderlijks gebeurd in Nederland.

5
00:00:11.980 --> 00:00:14.160
De gesloten instelling is officieel op haar retour.

6
00:00:14.740 --> 00:00:20.340
De deur ging open, de naam veranderde, de toon
veranderde, de folders veranderden, de taal werd

7
00:00:20.340 --> 00:00:24.645
zachter, het werd allemaal kleinschaliger, opener,
menselijker, pedagogischer

8
00:00:24.645 --> 00:00:27.300
en natuurlijk meer in het belang van het kind.

9
00:00:27.840 --> 00:00:29.620
Alleen het kind zelf merkte vooral dit.

10
00:00:30.180 --> 00:00:34.909
De deur staat open, maar als je er doorheen loopt,
word je opgespoord,

11
00:00:34.909 --> 00:00:36.000
aangehouden en teruggebracht.

12
00:00:36.620 --> 00:00:38.460
Welkom in de moderne jeugdbescherming.

13
00:00:38.840 --> 00:00:43.500
De gesloten instelling is opgeheven, maar haar schaduw
loopt gewoon mee door de open gang.

14
00:00:44.540 --> 00:00:47.040
Vroeger was tenminste duidelijk wat geslotenheid was.

15
00:00:47.400 --> 00:00:51.340
Een kind in gesloten jeugdhulp bevond zich in een
vrijheidsbeperkende setting.

16
00:00:51.780 --> 00:00:57.240
Daar hoorde een rechtswaarborgen bij, daar hoorde
toetsing bij, daar hoorde een advocaat bij,

17
00:00:57.600 --> 00:00:59.000
daar hoorde een rechterlijke blik bij.

18
00:00:59.640 --> 00:01:01.620
Maar nu, nu heet het verblijf open.

19
00:01:01.920 --> 00:01:03.780
De deur is juridisch gezien niet op slot.

20
00:01:04.640 --> 00:01:10.600
Alleen mag het kind niet vrij bellen, niet vrij
mailen, niet zelfstandig naar een advocaat, niet

21
00:01:10.600 --> 00:01:15.020
zelfstandig naar een kinder- en
jongerenrechtsvoorziening, niet zelfstandig het
terrein verlaten

22
00:01:15.020 --> 00:01:20.120
zonder dat er een keten van zorgsignalen, meldingen,
opschaling en teruggeleiding op gang komt.

23
00:01:20.520 --> 00:01:24.240
De instelling is open, maar de afhankelijkheid is
totaal.

24
00:01:24.840 --> 00:01:28.040
Dat is geen openheid, dat is geslotenheid met betere
marketing.

25
00:01:28.500 --> 00:01:33.780
In de casus die aan deze blogpost ten grondslag ligt,
gaat het om een minderjarige van 17 jaar.

26
00:01:34.480 --> 00:01:39.280
Ik noem haar hier niet bij haar echte naam, ik noem
haar Aperta Tutela, open bescherming.

27
00:01:39.740 --> 00:01:42.040
Een naam die bijna te mooi is voor de werkelijkheid.

28
00:01:42.640 --> 00:01:46.740
Aperta Tutela heeft zelf aangegeven dat zij juridische
ondersteuning wil.

29
00:01:47.220 --> 00:01:52.320
Zij wil een eigen advocaat spreken, niet de advocaat
van haar moeder, niet iemand die namens

30
00:01:52.320 --> 00:01:56.373
het netwerk spreekt, niet iemand die via de voogd of
instelling filtert wat

31
00:01:56.373 --> 00:02:00.260
zij mag zeggen, gewoon een eigen onafhankelijke
juridische stem.

32
00:02:00.820 --> 00:02:02.320
Dat lijkt niet veel gevraagd.

33
00:02:02.820 --> 00:02:05.080
Toch bleek het in de praktijk vrijwel onmogelijk.

34
00:02:05.480 --> 00:02:09.000
Er was een afspraak bij een kinder- en
jongerenrechtsvoorziening.

35
00:02:09.139 --> 00:02:14.000
Aperta Tutela kreeg van de instelling te horen dat zij
daar niet naartoe kon, omdat er geen

36
00:02:14.000 --> 00:02:15.780
beschikbaarheid was om haar te begeleiden.

37
00:02:16.620 --> 00:02:18.280
Daarna kwam er een vervangende afspraak.

38
00:02:18.880 --> 00:02:23.300
Voor die afspraak werd zelfs een omgangsmoment met
haar moeder opgeofferd, niet omdat moeder

39
00:02:23.300 --> 00:02:28.740
dat wilde, niet omdat het kind dat leuk vond, maar
omdat het gesprek met een advocaat in het

40
00:02:28.740 --> 00:02:30.620
belang van Aperta Tutela zou zijn.

41
00:02:31.340 --> 00:02:34.720
En toen ging ook die afspraak niet door, want de voogd
had geen tijd.

42
00:02:35.520 --> 00:02:40.120
Dus Aperta Tutela verloor het contactmoment met haar
moeder, en zij kreeg ook geen gesprek met

43
00:02:40.120 --> 00:02:42.560
haar advocaat of juridisch ondersteuner.

44
00:02:43.080 --> 00:02:45.040
Dat is een bijzonder soort zorgvuldigheid.

45
00:02:45.660 --> 00:02:47.340
Een kind vraagt om rechtsbijstand.

46
00:02:47.940 --> 00:02:49.700
Volwassenen organiseren een afspraak.

47
00:02:50.040 --> 00:02:51.560
Een omgangsmoment wordt geschrapt.

48
00:02:52.060 --> 00:02:53.200
De afspraak gaat niet door.

49
00:02:53.940 --> 00:02:55.520
Niemand zorgt direct voor herstel.

50
00:02:55.860 --> 00:03:00.280
En het kind kan pas bij het eerstvolgende belmoment
vertellen wat er is gebeurd.

51
00:03:00.780 --> 00:03:03.320
Dat heet dan waarschijnlijk complexe casuïstiek.

52
00:03:03.640 --> 00:03:06.620
Het werkelijke probleem is niet dat één afspraak
mislukte.

53
00:03:07.000 --> 00:03:11.540
Het probleem is dat Aperta Tutela helemaal niet
zelfstandig bij haar eigen rechtspositie kan

54
00:03:11.540 --> 00:03:12.540
komen.

55
00:03:12.740 --> 00:03:18.580
Zij kan niet vrij bellen, niet vrij mailen, niet zelf
reizen, niet zelf naar een advocaat, niet

56
00:03:18.580 --> 00:03:23.012
zelf afdwingen dat een afspraak doorgaat, niet zelf
een nieuwe afspraak maken,

57
00:03:23.012 --> 00:03:24.120
niet zelf controleren

58
00:03:24.120 --> 00:03:29.000
of de voogd komt, niet zelf de rechtsvoorziening
bellen als de instelling zegt dat er geen tijd

59
00:03:29.000 --> 00:03:29.730
is.

60
00:03:29.760 --> 00:03:33.640
En als een kind niet zelfstandig bij een advocaat kan
komen, dan is de zin.

61
00:03:34.440 --> 00:03:35.640
Zij is welkom op kantoor.

62
00:03:36.180 --> 00:03:38.120
Vooral een nette manier om niets op te lossen.

63
00:03:38.640 --> 00:03:42.637
Dat is alsof je tegen iemand zonder schoenen, zonder
sleutel en zonder vervoer

64
00:03:42.637 --> 00:03:44.340
zegt, de voordeur staat open hoor.

65
00:03:44.860 --> 00:03:45.860
Succes ermee.

66
00:03:46.200 --> 00:03:47.200
Prachtig op papier.

67
00:03:47.600 --> 00:03:49.540
Volstrekt betekenisloos in de werkelijkheid.

68
00:03:50.340 --> 00:03:52.840
Ook de route via de advocaat van moeder is niet
zuiver.

69
00:03:53.560 --> 00:03:55.080
Dat is inmiddels bevestigd.

70
00:03:55.540 --> 00:04:00.126
De advocaat van moeder kan Aperta Tutela niet
vertegenwoordigen, omdat dat

71
00:04:00.126 --> 00:04:01.526
tot belangenverstrengeling kan leiden.

72
00:04:01.860 --> 00:04:03.240
Dat is juridisch begrijpelijk.

73
00:04:03.780 --> 00:04:06.960
De advocaat van moeder is er voor moeder, niet voor
het kind.

74
00:04:07.480 --> 00:04:09.600
Maar daarmee wordt het probleem alleen maar scherper.

75
00:04:10.380 --> 00:04:11.540
Moeder heeft een advocaat.

76
00:04:11.840 --> 00:04:13.120
De instelling heeft juristen.

77
00:04:13.640 --> 00:04:16.380
De gecertificeerde instelling heeft een systeem.

78
00:04:16.440 --> 00:04:17.560
De voogd heeft bevoegdheden.

79
00:04:18.000 --> 00:04:19.579
De organisatie heeft protocollen.

80
00:04:20.260 --> 00:04:21.260
Maar het kind?

81
00:04:21.440 --> 00:04:22.700
Het kind heeft een belmoment.

82
00:04:23.420 --> 00:04:28.200
En als ze geluk heeft, mag ze daarin vertellen dat ze
niet naar haar advocaat kon, omdat een

83
00:04:28.200 --> 00:04:29.320
volwassene geen tijd had.

84
00:04:30.020 --> 00:04:35.100
Alsof dat nog niet vrang genoeg is, wordt er
ondertussen al gesproken over een 18-plus route.

85
00:04:35.940 --> 00:04:40.100
Aperta Tutela heeft zelf aan haar moeder en netwerk
verteld dat zij is

86
00:04:40.100 --> 00:04:41.760
voorgesteld aan een beoogde curator.

87
00:04:42.180 --> 00:04:45.780
Volgens haar was er een gesprek met de voogd, de
beoogde curator en haarzelf.

88
00:04:46.260 --> 00:04:51.380
Ook is, volgens de informatie uit het dossier gezegd,
dat die route 100% zeker zou zijn.

89
00:04:52.140 --> 00:04:53.700
Dat is een opmerkelijke formulering.

90
00:04:54.280 --> 00:04:56.900
100% zeker klinkt niet als zorgvuldig onderzoek.

91
00:04:57.580 --> 00:04:59.300
Het klinkt niet als hoor en wederhoor.

92
00:04:59.840 --> 00:05:05.740
Het klinkt niet als een open vraag over
proportionaliteit, subsidiariteit of minder
ingrijpende

93
00:05:05.740 --> 00:05:06.740
alternatieven.

94
00:05:06.960 --> 00:05:08.500
Het klinkt als een bestemming.

95
00:05:09.060 --> 00:05:10.230
En dat is precies het probleem.

96
00:05:10.980 --> 00:05:13.620
Een 17 -jarige wordt richting meerderjarigheid
bewogen.

97
00:05:14.020 --> 00:05:16.520
Er wordt voorgesorteerd op een zware maatregel.

98
00:05:17.000 --> 00:05:19.180
Curatellen is geen klein administratief vinkje.

99
00:05:19.720 --> 00:05:24.580
Curatellen raakt aan handelingsbekwaamheid,
persoonlijke beslissingen, financiële beslissingen

100
00:05:24.580 --> 00:05:25.620
en zelfstandigheid.

101
00:05:26.080 --> 00:05:30.714
Dus als een voogdijstructuur zegt dat een curatorroute
100% zeker is, terwijl

102
00:05:30.714 --> 00:05:32.140
het kind nog geen

103
00:05:32.140 --> 00:05:36.040
eigen advocaat heeft gesproken, dan is de vraag niet
of het kind beschermd wordt.

104
00:05:36.860 --> 00:05:39.980
De vraag is, waar is de rechtspositie van het kind
gebleven?

105
00:05:40.500 --> 00:05:41.680
Dat is de cynische kern.

106
00:05:42.340 --> 00:05:46.320
De gesloten instelling verdwijnt, maar de logica van
geslotenheid blijft bestaan.

107
00:05:46.780 --> 00:05:47.780
Alleen heet het nu anders.

108
00:05:48.240 --> 00:05:49.620
Niet meer, je zit opgesloten.

109
00:05:50.080 --> 00:05:51.080
Maar je verblijft open.

110
00:05:51.540 --> 00:05:52.540
Niet meer, je mag niet weg.

111
00:05:52.880 --> 00:05:56.420
Maar als je weggaat, volgt opsporen, aanhouden en
terugvoeren.

112
00:05:57.020 --> 00:06:00.800
Niet meer, vanwege geslotenheid heb je automatisch
rechtsbescherming nodig.

113
00:06:01.380 --> 00:06:05.260
Maar, je bent welkom bij juridische hulp, mits je er
zelfstandig kunt komen.

114
00:06:05.760 --> 00:06:07.620
Niet meer, wij beperken je vrijheid.

115
00:06:08.060 --> 00:06:09.500
Maar, wij bieden een structuur.

116
00:06:09.880 --> 00:06:11.340
Niet meer, je hebt een advocaat nodig.

117
00:06:11.820 --> 00:06:13.000
Maar, de voogd had geen tijd.

118
00:06:13.860 --> 00:06:18.300
De deur is dus open, alleen is de vrijheid erachter
voorzien van consequenties.

119
00:06:19.160 --> 00:06:21.280
Zo ontstaat een perfect bestuurlijk niemandsland.

120
00:06:21.880 --> 00:06:25.900
De kinder- en jongerenrechtsvoorziening kan zeggen,
wij spreken alleen met het kind.

121
00:06:26.400 --> 00:06:29.900
De advocaat van moeder kan zeggen, ik kan het kind
niet bijstaan.

122
00:06:30.140 --> 00:06:32.640
De instelling kan zeggen, er was geen beschikbaarheid.

123
00:06:33.160 --> 00:06:35.120
De voogd kan zeggen, ik had geen tijd.

124
00:06:35.840 --> 00:06:38.000
De gecertificeerde instelling kan zwijgen.

125
00:06:38.380 --> 00:06:39.600
De moeder kan niets afdwingen.

126
00:06:39.920 --> 00:06:41.500
Het netwerk kan alleen vastleggen.

127
00:06:42.080 --> 00:06:44.500
En het kind kan wachten tot het volgende belmoment.

128
00:06:44.960 --> 00:06:46.480
Iedereen heeft formeel gelijk.

129
00:06:47.220 --> 00:06:49.600
En precies daardoor heeft het kind feitelijk niets.

130
00:06:50.340 --> 00:06:53.400
Dat is misschien wel de meest efficiënte vorm van
rechtsontneming.

131
00:06:53.680 --> 00:06:57.780
Niet door expliciet te weigeren, maar door elke route
net buiten bereik te houden.

132
00:06:58.740 --> 00:07:02.905
Als een kind zelf om een advocaat vraagt en vervolgens
twee keer niet bij

133
00:07:02.905 --> 00:07:06.420
juridische ondersteuning komt, dan is dat geen
planningstechnisch ongemak.

134
00:07:06.760 --> 00:07:08.440
Dat is een rechtspositioneel feit.

135
00:07:09.020 --> 00:07:14.180
Als een kind niet vrij kan bellen, mailen, reizen of
vertrouwelijk spreken, dan is toegang tot

136
00:07:14.180 --> 00:07:16.040
rechtsbijstand niet geregeld.

137
00:07:16.460 --> 00:07:22.000
Als een instelling wel vervoer en begeleiding kan
organiseren voor plaatsing, overplaatsing of

138
00:07:22.000 --> 00:07:27.020
interne zorgbesluiten, maar niet voor een advocaat,
dan zegt dat iets over prioriteiten.

139
00:07:27.640 --> 00:07:33.960
Als een voogdijorganisatie al spreekt over een 100%
zekere 18-plus maatregel, terwijl het kind

140
00:07:33.960 --> 00:07:38.454
nog geen eigen onafhankelijke juridische ondersteuning
heeft gehad, dan is dat

141
00:07:38.454 --> 00:07:39.680
niet alleen zorgelijk.

142
00:07:40.400 --> 00:07:42.220
Dan wordt het fundamenteel.

143
00:07:42.240 --> 00:07:44.400
Want dan gaat het niet meer om bescherming van het
kind.

144
00:07:45.100 --> 00:07:47.740
Dan gaat het om het organiseren van een juridische
fuik.

145
00:07:48.060 --> 00:07:50.360
De vraag is niet of aperte tutela hulp nodig heeft.

146
00:07:51.060 --> 00:07:52.760
De vraag is niet of zij kwetsbaar is.

147
00:07:53.300 --> 00:07:55.480
De vraag is niet of moeder altijd gelijk heeft.

148
00:07:56.020 --> 00:07:58.740
De vraag is niet of een instelling moeilijke
afwegingen moet maken.

149
00:07:59.620 --> 00:08:01.020
De vraag is veel eenvoudiger.

150
00:08:01.440 --> 00:08:06.900
Hoe kan een minderjarige zich beschermen tegen een
zware 18-plus maatregel, als zij voor haar

151
00:08:06.900 --> 00:08:10.580
meerderjarigheid geen feitelijke toegang krijgt tot
een eigen advocaat?

152
00:08:11.400 --> 00:08:16.440
Zolang niemand die vraag beantwoord, is ieder beroep
op het belang van het kind verdacht leeg.

153
00:08:17.400 --> 00:08:22.000
Een open instelling is pas open als een kind ook naar
buiten kan voor rechtsbescherming, niet

154
00:08:22.000 --> 00:08:27.300
alleen voor school, niet alleen voor behandeling, niet
alleen voor plaatsing, niet alleen voor

155
00:08:27.300 --> 00:08:31.460
gesprekken die de instelling zelf organiseert, maar
ook voor een advocaat.

156
00:08:32.039 --> 00:08:37.500
Juist voor een advocaat, want een kind dat afhankelijk
is van dezelfde instelling en dezelfde

157
00:08:37.500 --> 00:08:43.000
voogdijstructuur om een advocaat te kunnen bereiken,
heeft geen effectieve rechtsbescherming.

158
00:08:43.440 --> 00:08:48.740
Dan wordt toegang tot juridische bijstand beheerd door
het systeem waarover het kind mogelijk

159
00:08:48.740 --> 00:08:50.400
juridisch advies nodig heeft.

160
00:08:50.840 --> 00:08:53.480
Dat is geen toegang, dat is gecontroleerde toegang.

161
00:08:54.280 --> 00:08:57.800
En gecontroleerde toegang tot rechtsbescherming is
geen rechtsbescherming.

162
00:08:58.500 --> 00:09:03.820
De gesloten instelling is misschien formeel opgeheven,
maar als de open instelling functioneert

163
00:09:03.820 --> 00:09:09.580
met OAT's, opsporen, aanhouden en terugvoeren, dan is
de vraag gerechtvaardigd wat er werkelijk

164
00:09:09.580 --> 00:09:10.580
is veranderd.

165
00:09:10.940 --> 00:09:14.500
Misschien is de deur niet langer op slot, misschien is
dat de vooruitgang.

166
00:09:15.280 --> 00:09:20.200
Maar als een kind achter die open deur geen advocaat
kan bereiken, geen vertrouwelijk juridisch

167
00:09:20.200 --> 00:09:26.540
gesprek kan voeren en ondertussen richting een 100%
zekere curatorroute wordt bewogen, dan is

168
00:09:26.540 --> 00:09:28.040
die open deur vooral symbolisch.

169
00:09:28.360 --> 00:09:33.400
Een decorstuk, een beleidsmatige façade, een deur die
open staat zolang het kind blijft waar

170
00:09:33.400 --> 00:09:34.400
het moet blijven.

171
00:09:34.440 --> 00:09:37.820
En precies daarom moet de rechtsvraag nu hard worden
gesteld.

172
00:09:38.320 --> 00:09:43.980
Wie zorgt ervoor dat een minderjarige in een
zogenaamde open instelling daadwerkelijk, vrij en

173
00:09:43.980 --> 00:09:49.140
vertrouwelijk een eigen advocaat kan spreken, voordat
dezelfde minderjarige meerderjarig wordt

174
00:09:49.140 --> 00:09:53.880
en haar rechtspositie onder curatele, bewind of
mentorschap verder wordt ingeperkt?

175
00:09:54.540 --> 00:09:57.960
Totdat die vraag beantwoord is, is het woord open
vooral ironisch.

176
00:09:58.420 --> 00:09:59.640
Bronnen en referenties.

177
00:10:00.440 --> 00:10:04.120
Deze blogpost hoort een afzonderlijke toelichting op
de bronnen en referenties.

178
00:10:04.740 --> 00:10:10.000
Dat is nodig omdat dit artikel scherp, ironisch en
satirisch is geschreven, maar niet uit de

179
00:10:10.000 --> 00:10:11.000
lucht komt vallen.

180
00:10:11.240 --> 00:10:13.320
De satire rust op een serieuze vraag.

181
00:10:13.960 --> 00:10:19.120
Wat betekent een open instelling nog als een kind niet
vrij kan bellen, niet vrij kan mailen,

182
00:10:19.620 --> 00:10:24.300
niet zelfstandig naar een advocaat kan gaan en pas bij
het volgende belmoment kan vertellen dat

183
00:10:24.300 --> 00:10:26.220
juridische toegang opnieuw niet is gelukt?

184
00:10:26.840 --> 00:10:30.980
De eerste bron is de pagina van De Rechtspraak over de
bijzondere curator.

185
00:10:31.460 --> 00:10:36.600
Die bron is rechtstreeks van belang, omdat het artikel
eindigt bij de vraag wie Aperta Tutela

186
00:10:36.600 --> 00:10:41.960
zelfstandig kan vertegenwoordigen wanneer haar eigen
rechtspositie niet via moeder, niet via

187
00:10:41.960 --> 00:10:47.620
de advocaat van moeder, niet via de instelling en niet
via de voogdijstructuur wordt geborgd.

188
00:10:48.300 --> 00:10:53.000
De rechtspraak legt uit dat een bijzondere curator
opkomt voor de belangen van een kind wanneer

189
00:10:53.000 --> 00:10:56.800
die belangen kunnen botsen met ouders, verzorgers of
voogden.

190
00:10:57.220 --> 00:11:00.891
Belangrijk is dat De Rechtspraak daarbij uitdrukkelijk
vermeldt dat ook

191
00:11:00.891 --> 00:11:02.660
voogden onder deze context vallen.

192
00:11:03.520 --> 00:11:08.120
Nog belangrijker voor dit artikel is dat een kind zelf
per brief om een bijzondere curator kan

193
00:11:08.120 --> 00:11:11.540
vragen zonder dat daarvoor verplicht een advocaat
nodig is.

194
00:11:12.140 --> 00:11:17.260
Dat maakt deze bron tot een sleutelbron, want het
blogartikel gaat precies over een kind dat

195
00:11:17.260 --> 00:11:22.780
juridisch gezien misschien rechten heeft maar
feitelijk geen toegang heeft tot de middelen om

196
00:11:22.780 --> 00:11:24.780
die rechten uit te oefenen.

197
00:11:25.480 --> 00:11:29.560
De tweede bron is de rijksoverheid over curatele,
bewind en mentorschap.

198
00:11:30.300 --> 00:11:34.431
Deze bron is belangrijk omdat het artikel niet zomaar
spreekt over een

199
00:11:34.431 --> 00:11:35.980
administratieve vervolgstap na 18 jaar.

200
00:11:36.660 --> 00:11:38.540
Curatele is een zware maatregel.

201
00:11:39.340 --> 00:11:43.680
De rijksoverheid beschrijft dat curatele bedoeld is
voor een meerderjarige die financiële en

202
00:11:43.680 --> 00:11:48.740
persoonlijke zaken niet zelf kan regelen en voor wie
bewind of mentorschap niet genoeg is.

203
00:11:49.520 --> 00:11:54.380
Iemand onder curatele is handelingsonbekwaam en de
curator wordt wettelijk vertegenwoordiger.

204
00:11:55.040 --> 00:12:00.000
Dat is precies waarom de zin 100% zeker in het artikel
zo problematisch wordt gemaakt.

205
00:12:00.640 --> 00:12:06.920
Wanneer een 18-plus-curatorroute al als zeker wordt
gepresenteerd, terwijl Aperta Tutela

206
00:12:06.920 --> 00:12:11.160
nog geen eigen advocaat heeft gesproken, gaat het niet
meer alleen over zorgplanning.

207
00:12:11.520 --> 00:12:16.040
Dan gaat het over de vraag of haar toekomstige
handelingsbekwaamheid wordt voorbereid zonder

208
00:12:16.040 --> 00:12:18.900
dat haar eigen juridische stem werkelijk is gehoord.

209
00:12:19.520 --> 00:12:24.300
De derde bron is het Nederlands Jeugd Instituut over
de af - en ombouw van gesloten jeugdhulp.

210
00:12:25.020 --> 00:12:28.220
Deze bron vormt de beleidsmatige achtergrond van de
blogpost.

211
00:12:29.000 --> 00:12:33.940
Het NJ beschrijft dat gesloten jeugdhulp bedoeld is
voor kinderen en jongeren met ernstige en

212
00:12:33.940 --> 00:12:39.640
complexe problemen, maar ook dat opname in gesloten
jeugdhulp de vrijheid beperkt en ongewenste

213
00:12:39.640 --> 00:12:40.640
gevolgen kan hebben.

214
00:12:41.340 --> 00:12:46.820
Daarom wordt JeugdzorgPlus afgebouwd en moet deze vorm
van gesloten jeugdhulp in 2030 helemaal

215
00:12:46.820 --> 00:12:47.820
zijn afgebouwd.

216
00:12:48.020 --> 00:12:53.220
Daarmee staat de deur naar het centrale sarkasme van
het artikel open, want

217
00:12:53.220 --> 00:12:54.420
als gesloten jeugdhulp

218
00:12:54.420 --> 00:12:58.307
wordt afgebouwd maar kinderen in nieuwe of open
verblijfsvormen nog steeds

219
00:12:58.307 --> 00:12:59.720
niet vrij kunnen bellen,

220
00:13:00.300 --> 00:13:04.546
mailen, reizen of rechtsbijstand bereiken, dan
verandert misschien de naam,

221
00:13:04.546 --> 00:13:06.620
maar niet noodzakelijk de machtsverhouding.

222
00:13:07.300 --> 00:13:10.100
Het artikel noemt dat geslotenheid met betere
marketing.

223
00:13:10.980 --> 00:13:12.340
De vierde bron is de jeugdwet.

224
00:13:12.780 --> 00:13:18.400
De jeugdwet is relevant omdat zij de wettelijke
bedding vormt van jeugdhulp, gecertificeerde

225
00:13:18.400 --> 00:13:22.640
instellingen, jeugdhulpaanbieders en de organisatie
van verblijf en ondersteuning.

226
00:13:23.420 --> 00:13:29.400
Het artikel gebruikt die context niet om een technisch
wetscommentaar te schrijven, maar om één

227
00:13:29.400 --> 00:13:31.080
praktische vraag scherp te stellen.

228
00:13:31.880 --> 00:13:37.140
Wie is verantwoordelijk wanneer een jeugdige in
verblijf wel juridische ondersteuning wil, maar

229
00:13:37.140 --> 00:13:39.320
die ondersteuning feitelijk niet kan bereiken?

230
00:13:40.480 --> 00:13:45.020
Die vraag wordt nog urgenter wanneer het kind
afhankelijk is van precies dezelfde instelling

231
00:13:45.020 --> 00:13:49.320
en voogdijstructuur waarover zij mogelijk juridisch
advies nodig heeft.

232
00:13:49.900 --> 00:13:52.640
De vijfde bron is het burgerlijk wetboekboek 1.

233
00:13:53.140 --> 00:13:56.160
Deze bron is juridisch nodig voor twee lijnen in het
artikel.

234
00:13:56.980 --> 00:13:58.640
De eerste lijn is de bijzondere curator.

235
00:13:59.380 --> 00:14:02.458
Die route is relevant wanneer de belangen van het kind
niet vanzelf

236
00:14:02.458 --> 00:14:04.980
samenvallen met die van ouders, voogd of instelling.

237
00:14:05.580 --> 00:14:07.920
De tweede lijn is de overgang naar 18 jaar.

238
00:14:08.660 --> 00:14:12.920
Curatele, bewind en mentorschap zijn geen neutrale
begeleidingswoorden.

239
00:14:13.780 --> 00:14:18.560
Het zijn juridische beschermingsmaatregelen met
gevolgen voor zelfstandigheid, zeggenschap en

240
00:14:18.560 --> 00:14:19.560
vertegenwoordiging.

241
00:14:19.700 --> 00:14:24.535
Daarom is het in het artikel zo belangrijk dat Aperta
Tutela niet pas na haar

242
00:14:24.535 --> 00:14:29.331
achttiende verjaardag juridisch serieus wordt genomen,
maar voor die tijd al zelfstandig en

243
00:14:29.331 --> 00:14:32.680
vertrouwelijk met een eigen juridisch ondersteuner kan
spreken.

244
00:14:33.440 --> 00:14:35.620
De zesde bron is de Raad voor Rechtsbijstand.

245
00:14:36.400 --> 00:14:38.980
Deze bron is relevant voor de praktische routevraag.

246
00:14:39.760 --> 00:14:41.940
Het artikel stelt niet alleen een kind heeft rechten.

247
00:14:42.680 --> 00:14:47.400
Het artikel vraagt hoe komt een kind daadwerkelijk bij
een advocaat wanneer zij niet vrij kan

248
00:14:47.400 --> 00:14:53.020
bellen, niet vrij kan mailen, niet zelfstandig kan
reizen en niet zelf naar kantoor kan komen.

249
00:14:53.520 --> 00:14:58.660
De Raad voor Rechtsbijstand is daarom relevant als
systeembron voor de vraag hoe gefinancierde

250
00:14:58.660 --> 00:15:04.260
rechtsbijstand toevoeging of verwijzing kan worden
georganiseerd wanneer de gewone toegang niet

251
00:15:04.260 --> 00:15:05.070
werkt.

252
00:15:05.100 --> 00:15:07.600
De zevende bron is de Nederlandse orde van advocaten.

253
00:15:08.340 --> 00:15:11.320
Deze bron is relevant vanwege de rolzuiverheid van
advocaten.

254
00:15:12.020 --> 00:15:15.935
In het artikel wordt duidelijk gemaakt dat de advocaat
van moeder niet

255
00:15:15.935 --> 00:15:18.080
automatisch ook de advocaat van het kind kan zijn.

256
00:15:18.680 --> 00:15:22.240
Dat is geen onwil, maar een kwestie van mogelijke
belangenverstrengeling.

257
00:15:23.040 --> 00:15:25.660
De advocaat van moeder vertegenwoordigt moeder.

258
00:15:26.500 --> 00:15:28.420
Het kind heeft een eigen rechtspositie.

259
00:15:28.860 --> 00:15:33.100
Die constatering is belangrijk omdat daarmee een
schijnoplossing vervalt, aperta.

260
00:15:33.860 --> 00:15:37.300
Tutela is niet juridisch beschermd doordat moeder een
advocaat heeft.

261
00:15:37.960 --> 00:15:39.840
Zij heeft zelf een onafhankelijke route nodig.

262
00:15:40.360 --> 00:15:42.820
De achtste bron is het VN-Kinderrechtenverdrag.

263
00:15:43.460 --> 00:15:46.180
Deze bron is de normatieve ruggengraad van het
artikel.

264
00:15:47.020 --> 00:15:51.520
Het Kinderrechtenverdrag gaat niet alleen over
bescherming, maar ook over participatie.

265
00:15:52.200 --> 00:15:54.920
Het kind moet worden gehoord in zaken die haar
aangaan.

266
00:15:55.560 --> 00:15:58.520
In dit blogartikel wordt die norm heel praktisch
gemaakt.

267
00:15:59.180 --> 00:16:03.940
Een kind wordt niet werkelijk gehoord als zij alleen
tijdens een belmoment kan melden dat zij

268
00:16:03.940 --> 00:16:05.260
niet naar haar advocaat kon.

269
00:16:06.060 --> 00:16:10.780
Een kind wordt ook niet werkelijk gehoord als
volwassenen alvast spreken over

270
00:16:10.780 --> 00:16:15.040
een 18-plus route, terwijl zij zelf nog geen eigen
juridisch gesprek heeft gehad.

271
00:16:15.840 --> 00:16:18.440
De negende bron is Unicef Nederland over
kinderrechten.

272
00:16:19.240 --> 00:16:23.520
Deze bron helpt om de kinderrechtenlijn toegankelijk
te maken voor een breed publiek.

273
00:16:23.760 --> 00:16:27.700
Het artikel is satirisch, maar de onderliggende
boodschap is eenvoudig.

274
00:16:28.080 --> 00:16:30.200
Kinderen zijn geen dossierobjecten.

275
00:16:30.540 --> 00:16:35.580
Zij zijn mensen met rechten, taal, angst, verlangen,
afhankelijkheid en een eigen stem.

276
00:16:36.140 --> 00:16:40.940
Die stem mag niet verdwijnen achter roosters, agendas,
omgangsbeperkingen of de mededeling dat

277
00:16:40.940 --> 00:16:41.980
iemand geen tijd had.

278
00:16:42.620 --> 00:16:44.740
De tiende bron is Defence for Children.

279
00:16:45.460 --> 00:16:49.000
Deze bron is relevant voor de bredere
kinderrechtenpraktijk in Nederland.

280
00:16:49.620 --> 00:16:54.300
Het artikel raakt aan precies het soort vraag waar
kinderrechtenorganisaties steeds op wijzen.

281
00:16:54.940 --> 00:17:00.320
Hoe worden rechten van kinderen in kwetsbare situaties
niet alleen op papier erkend, maar ook

282
00:17:00.320 --> 00:17:01.580
feitelijk bereikbaar gemaakt?

283
00:17:02.340 --> 00:17:06.680
Het verschil tussen een papieren recht en een
bereikbaar recht is hier de kern.

284
00:17:07.300 --> 00:17:10.520
De elfde bron is de Raad van Europa over
kindvriendelijke justitie.

285
00:17:11.200 --> 00:17:16.619
Deze bron sluit direct aan bij het beeld in de
blogpost van het kantoor juridische hulp dat wel

286
00:17:16.619 --> 00:17:18.420
bestaat maar onbereikbaar blijft.

287
00:17:19.099 --> 00:17:22.165
Kindvriendelijke justitie betekent niet dat een kind
theoretisch welkom is als

288
00:17:22.165 --> 00:17:24.380
het zelf de route weet te vinden.

289
00:17:25.240 --> 00:17:31.400
Het betekent dat juridische toegang begrijpelijk
bereikbaar, veilig en passend moet zijn bij

290
00:17:31.400 --> 00:17:32.800
de feitelijke positie van het kind.

291
00:17:33.220 --> 00:17:38.780
Voor een kind in een afhankelijke verblijfssituatie
betekent dat, niet wachten tot zij zelf kan

292
00:17:38.780 --> 00:17:42.740
bellen, maar actief organiseren dat zij vrij en
vertrouwelijk wordt gehoord.

293
00:17:43.340 --> 00:17:46.460
De twaalfde bron is het Europees verdrag voor de
rechten van de mens.

294
00:17:47.320 --> 00:17:51.784
Deze bron is relevant omdat het artikel raakt aan
vrijheid, gezinsleven en

295
00:17:51.784 --> 00:17:53.560
toegang tot procedurele bescherming.

296
00:17:54.040 --> 00:17:59.740
Wanneer een open verblijf in de praktijk gepaard gaat
met opsporen, aanhouden en terugvoeren

297
00:17:59.740 --> 00:18:04.580
en wanneer omgang met moeder wordt opgeofferd voor een
juridische afspraak die vervolgens niet

298
00:18:04.580 --> 00:18:09.880
doorgaat, ontstaat een spanning die niet alleen
pedagogisch is, maar ook rechtsstatelijk.

299
00:18:10.280 --> 00:18:15.040
Het artikel benoemt dat niet als definitieve
rechterlijke conclusie, maar als vraag die gesteld

300
00:18:15.040 --> 00:18:16.040
moet worden.

301
00:18:16.320 --> 00:18:19.560
De dertiende bron is de inspectie gezondheidszorg en
jeugd.

302
00:18:20.240 --> 00:18:25.760
Deze bron is relevant omdat toegang tot rechtsbijstand
niet alleen een juridische luxe is, maar

303
00:18:25.760 --> 00:18:30.440
ook raakt aan kwaliteit van zorg, veiligheid en
professionele verantwoordelijkheid.

304
00:18:31.220 --> 00:18:36.340
Als een kind in een instelling haar eigen
rechtspositie niet kan effectueren, dan is dat niet

305
00:18:36.340 --> 00:18:41.051
alleen een probleem voor een advocaat, het is ook een
signaal over de manier

306
00:18:41.051 --> 00:18:44.100
waarop zorg, toezicht en bescherming in de praktijk
functioneren.

307
00:18:44.640 --> 00:18:46.040
De veertiende bron is jeugdstem.

308
00:18:46.520 --> 00:18:50.536
Deze bron is relevant omdat kinderen en ouders in de
jeugdhulp ondersteuning

309
00:18:50.536 --> 00:18:53.260
moeten kunnen krijgen bij vragen, klachten en rechten.

310
00:18:54.040 --> 00:18:57.800
Het artikel laat zien waarom vertrouwenswerk en
rechtsbescherming elkaar raken.

311
00:18:58.540 --> 00:19:03.880
Een vertrouwenspersoon kan helpen signaleren, een
moeder kan helpen doorgeleiden, een netwerk

312
00:19:03.880 --> 00:19:09.295
kan vastleggen, maar dat alles vervangt geen eigen
advocaat of onafhankelijke

313
00:19:09.295 --> 00:19:11.280
juridische vertegenwoordiger voor het kind zelf.

314
00:19:12.080 --> 00:19:16.449
De vijftiende bron is opnieuw de NI -context over
vrijheidsbeperking en

315
00:19:16.449 --> 00:19:18.140
alternatieven voor gesloten jeugdhulp.

316
00:19:18.440 --> 00:19:20.640
Deze bron draagt de centrale ironie van het artikel.

317
00:19:21.460 --> 00:19:25.376
Nederland bouwt gesloten jeugdhulp af, dat is op
zichzelf een belangrijke

318
00:19:25.376 --> 00:19:28.000
beweging, maar de vraag is wat daarvoor in de plaats
komt.

319
00:19:28.740 --> 00:19:32.893
Als het nieuwe systeem open heet, maar een kind de
instelling niet vrij kan

320
00:19:32.893 --> 00:19:34.080
verlaten om een advocaat

321
00:19:34.080 --> 00:19:39.660
te spreken, dan is de juridische werkelijkheid minder
open dan de beleidswoorden suggereren.

322
00:19:40.400 --> 00:19:43.600
Dat is waarom het artikel spreekt over een open deur
met consequenties.

323
00:19:44.260 --> 00:19:48.580
De deur staat open, maar achter die open deur liggen
formulieren, roosters,

324
00:19:48.580 --> 00:19:50.020
geen tijd, geen vervoer,

325
00:19:50.460 --> 00:19:55.960
geen vertrouwelijke telefoon, geen vrije e -mail, geen
herstelafspraak en een 18 -plus route

326
00:19:55.960 --> 00:19:59.020
die ondertussen als 100% zeker wordt gepresenteerd.

327
00:19:59.640 --> 00:20:03.020
De bronnen samen ondersteunen daarom één centrale
conclusie.

328
00:20:03.520 --> 00:20:06.640
Rechtsbescherming bestaat niet doordat zij ergens op
papier staat.

329
00:20:07.520 --> 00:20:10.760
Rechtsbescherming bestaat pas wanneer een kind haar
daadwerkelijk kan bereiken.

330
00:20:11.600 --> 00:20:16.775
Voor Aperta Tutela betekent dat concreet, niet later,
niet na de 18e

331
00:20:16.775 --> 00:20:18.500
verjaardag, niet nadat curatele,

332
00:20:18.860 --> 00:20:24.660
bewind of mentorschap al als vanzelfsprekend zijn
neergezet, maar nu vrij, vertrouwelijk en met

333
00:20:24.660 --> 00:20:26.480
een eigen onafhankelijke juridische stem.