PAS en ouderverstoting, wanneer professionele framing een kind zijn ouder laat verliezen.
Datum: 6 juli 2026.
Door Alexander Groenheide, voorzitter Stichting De Kamer van Sociale Waarden.
Er zijn woorden die in een dossier klein lijken, maar in het leven van een kind groot worden.
Onveilig. Dwingend.
Claimend, niet in het belang van het kind.
Het kind wil zelf geen contact.
Op papier zijn het zinnen.
In de werkelijkheid kunnen het deuren zijn die dichtgaan.
Dit blog gaat over PAS, Parental Alienation Syndrome.
In het Nederlands wordt dat vaak vertaald als ouderverstotingssyndroom.
Toch gebruiken we in Nederland vaker woorden als ouderverstoting, oudervervreemding.
ouderonthechting of contactverlies tussen kind en ouder.
Dat onderscheid is belangrijk.
PAS als syndroom is omstreden.
De Wereldgezondheidsorganisatie heeft Parental Alienation niet als aparte.
zorgdiagnose opgenomen in ICD-11.
De American Psychological Association wijst erop dat er geen breed gestandardiseerde.
diagnostische criteria zijn waarmee PAS eenvoudig als klinisch syndroom kan worden vastgesteld.
Maar daaruit mag niet de verkeerde conclusie worden getrokken.
Dat PAS als diagnose omstreden is, betekent niet dat ouderverstoting als relationeel.
patroon niet bestaat. En dat ouderverstoting bestaat, betekent niet dat iedere.
contactweigering van een kind meteen ouderverstoting is.
Precies daar ligt de professionele opdracht.
Niet labelen. Niet wegkijken.
Niet automatisch geloven.
Niet automatisch ontkennen.
Maar zorgvuldig onderzoeken.
Een kind dat zegt ik wil mijn vader niet meer zien, of ik wil mijn moeder niet meer zien, kan.
vanuit eigen ervaring spreken.
Misschien is er geweld geweest.
Misschien is er angst.
Misschien is er verwaarlozing. Misschien is contact werkelijk schadelijk.
Maar een kind kan ook spreken vanuit loyaliteitsdruk.
Vanuit angst om de verzorgende ouder pijn te doen.
Vanuit jarenlang herhaalde verhalen.
Vanuit subtiele afkeuring. Vanuit een gezinscultuur waarin liefde voor de ene ouder voelt als.
verraad aan de andere. Dan klinkt de kindstem helder, maar is zij niet vrij.
In de professionele zorg rond kinderen moet die mogelijkheid serieus genomen worden.
Zeker wanneer Veilig Thuis, wijkteams, jeugdhulp, gecertificeerde instellingen of de Raad voor.
de Kinderbescherming betrokken raken.
Want in die keten wordt taal machtig.
Een melding is nooit alleen informatie.
Een melding is ook framing. Zij geeft richting aan wat daarna gezien, gevraagd, genoteerd.
en gewogen wordt. Wie als eerste meldt, levert vaak de eerste woorden.
En eerste woorden zijn gevaarlijk sterk.
Als een ouder zegt dat de andere ouder onveilig, manipulatief, agressief of instabiel is.
moet dat onderzocht worden. Maar het moet niet te vroeg als vaststaand vertrekpunt in het.
dossier gaan leven. Want zodra een interpretatie als feit doorreist.
verandert het onderzoek van karakter.
Dan gaat het dossier niet meer zoeken naar wat er werkelijk gebeurt.
Dan gaat het dossier bevestigen hoe het begonnen is.
Daar ontstaat een systeemfout.
Veilig Thuis werkt vanuit de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.
Die meldcode is belangrijk.
Zij helpt professionals om signalen in kaart te brengen, overleg te voeren, met betrokkenen te.
spreken, ernst te wegen en te beslissen of hulp of melding nodig is.
Maar juist bij complexe scheidingen is extra voorzichtigheid nodig.
Een melding kan waar zijn. Een melding kan halfwaar zijn.
Een melding kan angstig zijn.
Een melding kan strategisch zijn.
Een melding kan voortkomen uit echte bescherming, maar ook uit relationele uitsluiting.
Daarom moet het dossier steeds onderscheid maken tussen feit, zorg, interpretatie en.
conclusie. Een feit is.
Wat is concreet waargenomen?
Een zorg is. Waarom roept dit veiligheidsvragen op?
Een interpretatie is.
Welke betekenis geeft iemand eraan?
Een conclusie is. Wat mag op basis daarvan professioneel worden besloten?
Wanneer die lagen door elkaar lopen, ontstaat professionele framing.
Dan wordt de ouder die contact zoekt al snel eisend.
De ouder die verdriet toont wordt emotioneel instabiel.
De ouder die fouten in het dossier corrigeert wordt strijdend.
De ouder die vraagt om hoor en wederhoor wordt niet coöperatief.
En de ouder die contact belemmert krijgt soms rust.
Tijd en regie. Dat is geen neutrale zorg meer.
Dat is relationele macht via professionele taal.
De kern van ouderverstoting is dat een kind innerlijk klem komt te zitten.
Niet altijd zichtbaar. Niet altijd hard uitgesproken.
Soms juist heel stil.
Het kind leert. Als ik van de ene ouder houd, kwets ik de andere.
Het kind leert. Als ik twijfel, wordt het thuis onveilig.
Het kind leert. Als ik positieve herinneringen heb, moet ik die verbergen.
Het kind leert.
Liefde is niet vrij, maar partijgebonden.
Dat is geen gewoon omgangsprobleem.
Dat raakt identiteit, hechting, waarheid en ontwikkeling.
Tegelijk moet iedere serieuze analyse een harde grens trekken.
Ouderverstoting mag nooit worden gebruikt om echte onveiligheid weg te poetsen.
Wanneer er sprake is van mishandeling, misbruik, intieme terreur, bedreiging, stalking.
psychisch geweld of ernstige verwaarlozing, moet bescherming voorop staan.
Daarom is een goede professionele aanpak nooit blind pro-contact.
Zij is ook nooit blind anti-contact.
Zij is waarheidsgericht, kindgericht en veiligheidsgericht.
De vraag is niet, heeft deze ouder recht op omgang?
De vraag is, wat heeft dit kind nodig om veilig, vrij en zonder loyaliteitsdwang te kunnen.
opgroeien? Artikel 1, 247 van het Burgerlijk Wetboek is daarbij belangrijk.
Ouders hebben niet alleen rechten, maar ook plichten.
Ouderlijk gezag omvat verzorging, opvoeding, veiligheid en het bevorderen van de ontwikkeling.
van de persoonlijkheid van het kind.
Daar hoort ook bij dat een ouder de ontwikkeling van de band met de andere ouder bevordert.
Dat betekent niet dat een kind altijd contact moet hebben.
Het betekent wel dat contactverlies niet gemakzuchtig normaal gemaakt mag worden.
Ook het Kinderrechtenverdrag is helder.
Een kind dat van een ouder gescheiden leeft, heeft recht op regelmatig persoonlijk contact met.
beide ouders, tenzij dat strijdig is met het belang van het kind.
De uitzondering is dus veiligheid en belang van het kind.
Niet boosheid. Niet wraak.
Niet dossiergemak.
Niet professionele handelingsverlegenheid.
Niet de emotionele behoefte van een ouder om de andere ouder uit het leven van het kind te.
schrijven. Wat zou professionele zorg dan moeten doen?
1. Werk met meerdere hypothesen.
Contactweigering kan voortkomen uit echte onveiligheid, maar ook uit loyaliteitsdruk.
beïnvloeding, overbelasting, angst.
Volwassen conflicttaal of gewone boosheid is uitgegroeid tot absolute afwijzing.
2. Hoor beide ouders vroegtijdig en gelijkwaardig.
Niet PAS nadat het eerste frame al in beton staat.
3. Vraag bij ieder zwaar woord om concrete onderbouwing.
Wat is er gezien? Wanneer?
Door wie? In welke context?
Is er tegeninformatie?
Is het kind vrij genoeg bevraagd?
4. Onderzoek contactbevorderend en contactbelemmerend gedrag.
Worden berichten doorgelaten?
Mag het kind positief spreken over de andere ouder?
Worden cadeaus, foto's, telefoontjes en herinneringen toegestaan?
Wordt de andere ouder menselijk besproken of moreel vernietigd?
5. Bescherm het kind tegen volwassen taal.
Wanneer een kind spreekt alsof het een juridisch dossier heeft gelezen, moet de professional.
niet direct concluderen dat het kind autonoom spreekt.
De juiste vraag is, wat heb jij zelf meegemaakt waardoor jij dit zo voelt?
6. Bewaak tijd.
Bij ouderverstoting is tijd geen neutrale factor.
Iedere maand zonder contact maakt herstel moeilijker.
Elke verjaardag, vakantie en schoolgebeurtenis zonder de ouder bevestigt een nieuwe.
werkelijkheid. 7.
Audit de taal van het dossier.
Niet alleen achteraf, maar tijdens het traject.
Welke woorden zijn feiten? Welke woorden zijn interpretaties?
Welke woorden beschadigen al voordat ze bewezen zijn?
De samenleving moet leren dat kinderen niet alleen beschadigd raken door geweld, maar ook door.
het verlies van relationele vrijheid.
Een kind mag van beide ouders houden.
Een kind mag twijfelen.
Een kind mag missen.
Een kind mag boos zijn zonder te hoeven breken.
Een kind mag veilig zijn zonder dat liefde wordt gecriminaliseerd.
Een kind mag beschermd worden zonder dat een ouder onterecht wordt uitgewist.
Daarom moet professionele zorg rond kinderen een anti-framinghouding ontwikkelen.
Niet omdat vaders altijd gelijk hebben.
Niet omdat moeders altijd gelijk hebben.
Niet omdat professionals kwaadwillend zijn.
Maar omdat kinderen recht hebben op waarheid, veiligheid en liefde die niet door volwassen.
strijd wordt geconfisqueerd.
De vraag die in ieder dossier zou moeten staan, is eenvoudig.
Horen wij hier de vrije stem van het kind?
Of horen wij de echo van een strijd die het kind nooit had mogen dragen?
PAS als die vraag eerlijk wordt gesteld, kan zorg werkelijk bescherming worden.
Bronnen en referenties bij dit blog.
Voor dit blog is bewust gekozen voor een brede bronnenbasis.
Het onderwerp PAS, ouderverstoting en oudervervreemding is wetenschappelijk, juridisch en.
maatschappelijk gevoelig. Daarom is het belangrijk om niet vanuit één kamp, één belang of één.
diagnose te spreken. De eerste groep bronnen bestaat uit wetenschappelijke publicaties over.
Parental Alienation en oudervervreemdend gedrag.
Harman, Kruk en Hines beschrijven oudervervreemdend gedrag als een vorm van relationeel en.
familiaal geweld. Saini, Johnston, Fidler en Bala geven een overzicht van.
empirische studies en laten tegelijk zien dat onderzoek naar alienation methodologisch.
voorzichtig moet worden gelezen.
Warshak beschrijft denkfouten die beslissingen in rechtspraak en therapie kunnen beïnvloeden.
Marques, Narciso en Ferreira brengen het empirische onderzoeksveld in kaart.
Meier en collega's vormen een noodzakelijke kritische tegenbron omdat zij waarschuwen voor het.
risico dat ouderverstoting als argument kan worden gebruikt om echte signalen van misbruik of.
partnergeweld te ondermijnen.
De tweede groep bronnen bestaat uit maatschappelijke en journalistieke bronnen.
NPO Radio 1 laat zien dat complexe scheidingen voor ouders, kinderen, rechtspraak en jeugdhulp.
een hardnekkig maatschappelijk probleem blijven.
Stichting Vaderkenniscentrum geeft via concrete ervaringsverhalen woorden aan levend verlies.
bij ouders die langdurig buitengesloten raken.
Zulke bronnen zijn geen wetenschappelijk bewijs voor een specifieke zaak, maar zij tonen wel de.
menselijke en maatschappelijke schade van langdurig contactverlies.
De derde groep bronnen bestaat uit juridische, beleidsmatige en institutionele bronnen.
De Wereldgezondheidsorganisatie maakt duidelijk dat parental alienation niet als zelfstandige.
ICD-11-zorgdiagnose is opgenomen.
De American Psychological Association dictionary benoemt dat PAS geen gestandardiseerde.
diagnostische criteria kent.
De richtlijn Scheiding voor Jeugdhulp en Jeugdbescherming en de aanpak bij complexe scheidingen.
van Jeugdzorg Nederland zijn belangrijk voor de Nederlandse professionele context.
De meldcode van de Rijksoverheid en de uitleg van Veilig Thuis Laten zien hoe signalen van.
huiselijk geweld en kindermishandeling professioneel moeten worden gewogen.
Artikel 1.
247 van het Burgerlijk Wetboek en artikel 9 van het Kinderrechtenverdrag geven het juridische.
fundament. Kinderen hebben recht op veiligheid, ontwikkeling en contact met beide ouders.
tenzij dat contact strijdig is met hun belang.
Samen maken deze bronnen één ding duidelijk.
Dit onderwerp vraagt om nuance.
PAS mag niet lichtvaardig als diagnose worden gebruikt.
Ouderverstoting mag niet worden genegeerd als relationeel patroon.
Echte onveiligheid mag nooit worden weggepoetst.
Een professionele framing mag nooit de plaats innemen van zorgvuldige feitenvinding, hoor en wederhoor en kindgerichte bescherming.