WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:03.220
Focus op jeugd en wijk. Maar waar blijft de samenleving zelf?

2
00:00:04.020 --> 00:00:09.920
Datum 4 juli 2026 door Alexander Groenheide, voorzitter
Stichting De Kamer van Sociale Waarden.

3
00:00:10.820 --> 00:00:15.059
Dit is een CIV-CARE opiniestuk over het nieuwe coalitieakkoord
van Kerkrade.

4
00:00:15.920 --> 00:00:18.140
Focus op jeugd en wijk, maar waar

5
00:00:18.140 --> 00:00:19.380
blijft de samenleving zelf?

6
00:00:20.460 --> 00:00:23.820
Een CIV-CARE -opiniestuk over het nieuwe coalitieakkoord van
Kerkrade.

7
00:00:24.420 --> 00:00:27.160
Er ligt een nieuwe bestuurlijke belofte op tafel.

8
00:00:27.900 --> 00:00:29.440
Focus op jeugd en wijk.

9
00:00:30.300 --> 00:00:33.140
Dat klinkt goed. Sterker nog, dat klinkt noodzakelijk.

10
00:00:33.460 --> 00:00:39.260
Want wie vandaag in Kerkrade rondloopt, ziet dat de toekomst
niet alleen wordt gebouwd met stenen, beleidsnota's en

11
00:00:39.260 --> 00:00:46.400
coalitieakkoorden. De toekomst wordt gebouwd in buurten, in
gezinnen, in scholen, op pleinen, in verenigingen.

12
00:00:47.060 --> 00:00:49.140
In de stille zorgen achter voordeuren.

13
00:00:49.640 --> 00:00:54.040
In de blik van een kind dat zich afvraagt of er later ook nog
plek voor hem of

14
00:00:54.040 --> 00:00:55.660
haar is. En

15
00:00:55.660 --> 00:00:59.100
juist daarom verdient dit coalitieakkoord niet alleen applaus.

16
00:00:59.780 --> 00:01:02.080
Het verdient ook een serieuze, kritische vraag.

17
00:01:02.580 --> 00:01:06.200
Wat bedoelen we eigenlijk wanneer we zeggen dat jeugd en wijk
centraal staan?

18
00:01:06.200 --> 00:01:11.000
Bedoelen we dat kinderen een bedrag krijgen om mee te doen aan
sport, cultuur of muziek?

19
00:01:11.700 --> 00:01:13.640
Bedoelen we dat jongeren een podium krijgen?

20
00:01:14.680 --> 00:01:17.040
Bedoelen we dat er nieuwe woningen worden gebouwd?

21
00:01:17.940 --> 00:01:20.400
Bedoelen we dat wijken beter worden verlicht?

22
00:01:21.080 --> 00:01:23.320
Dat zijn allemaal waardevolle stappen.

23
00:01:23.960 --> 00:01:27.560
Maar we raken nog niet automatisch aan de kern.

24
00:01:28.360 --> 00:01:32.180
Want een samenleving wordt niet gezond omdat er beleid over haar
wordt geschreven.

25
00:01:32.680 --> 00:01:35.300
Een wijk wordt niet veilig omdat er lampen worden geplaatst.

26
00:01:35.300 --> 00:01:38.580
Een kind wordt niet gezien omdat er 100 euro beschikbaar komt.

27
00:01:39.120 --> 00:01:44.680
En een jongere wordt niet vanzelf burger omdat hij of zij ergens
op een podium mag staan.

28
00:01:45.220 --> 00:01:48.480
Daarvoor is meer nodig. Daarvoor is een sociale bedding nodig.

29
00:01:48.760 --> 00:01:50.100
Een pedagogische gemeenschap.

30
00:01:50.620 --> 00:01:52.220
Een cultuur van verantwoordelijkheid.

31
00:01:52.840 --> 00:01:56.600
Een wijk waarin mensen elkaar kennen, herkennen en durven
aanspreken.

32
00:01:57.220 --> 00:02:01.800
Een gemeente waarin kinderen niet alleen doelgroep zijn, maar
mede-dragers van de toekomst.

33
00:02:02.420 --> 00:02:04.760
Van voorzieningen naar verbondenheid.

34
00:02:04.760 --> 00:02:09.580
Het coalitieakkoord lijkt te vertrekken vanuit een bekende
bestuurlijke reflex.

35
00:02:09.860 --> 00:02:13.960
Er zijn doelgroepen, er zijn maatregelen, er zijn budgetten, er
zijn voorzieningen, er zijn programma's.

36
00:02:14.920 --> 00:02:16.620
Maar de vraag is, waar is de relatie?

37
00:02:17.940 --> 00:02:20.900
Want jeugdbeleid zonder relatie wordt aanbodbeleid.

38
00:02:21.880 --> 00:02:24.380
Wijkbeleid zonder relatie wordt ruimtelijke ordening.

39
00:02:25.240 --> 00:02:27.920
Gezondheidsbeleid zonder relatie wordt leefstijlmanagement.

40
00:02:28.560 --> 00:02:31.880
Participatie zonder relatie wordt inspraak achteraf.

41
00:02:32.560 --> 00:02:36.180
En precies daar ligt de kwetsbaarheid van veel lokaal beleid.

42
00:02:37.040 --> 00:02:40.220
We organiseren steeds meer voor mensen, maar steeds minder met
mensen.

43
00:02:40.840 --> 00:02:44.260
We spreken over inwoners, maar bouwen zelden duurzame
gemeenschappen.

44
00:02:44.880 --> 00:02:50.380
We spreken over kinderen, maar vragen te weinig wat zij nodig
hebben om zich werkelijk verbonden te voelen.

45
00:02:51.380 --> 00:02:55.040
We spreken over wijken, maar vergeten soms dat een wijk geen
kaartvlak is.

46
00:02:55.700 --> 00:02:57.700
Een wijk is geen administratieve eenheid.

47
00:02:58.180 --> 00:03:00.120
Een wijk is een sociaal lichaam.

48
00:03:00.120 --> 00:03:01.340
Een wijk ademt.

49
00:03:02.120 --> 00:03:08.020
Een wijk onthoudt. Een wijk draagt trauma's, gewoonten,
herinneringen, loyaliteiten en teleurstellingen.

50
00:03:08.680 --> 00:03:11.040
Een wijk kan helen, maar een wijk kan ook verharden.

51
00:03:11.720 --> 00:03:15.340
En als beleid die levende werkelijkheid niet serieus neemt,
blijft het beleid op afstand.

52
00:03:16.300 --> 00:03:17.580
Dan wordt jeugd een hoofdstuk.

53
00:03:18.220 --> 00:03:19.600
Wijkontwikkeling een paragraaf.

54
00:03:20.020 --> 00:03:22.660
Gezondheid een indicator. En geluk een slogan.

55
00:03:23.660 --> 00:03:26.080
Twee. Tsezame vuur ’t jeluk va Kirchroa.

56
00:03:26.580 --> 00:03:28.440
Vraagt meer dan bestuurlijke samenwerking.

57
00:03:28.440 --> 00:03:30.560
De titel van het coalitieakkoord is mooi.

58
00:03:30.860 --> 00:03:32.680
Tsezame vuur ’t jeluk va Kirchroa.

59
00:03:33.200 --> 00:03:34.860
Samen voor het geluk van Kerkrade.

60
00:03:35.360 --> 00:03:36.640
Dat is een zin met warmte.

61
00:03:36.980 --> 00:03:40.020
Een zin met lokale trots. Een zin die iets wil oproepen.

62
00:03:41.380 --> 00:03:45.200
Maar juist omdat die zin zo groot is, moet die ook serieus
genomen worden.

63
00:03:46.040 --> 00:03:47.440
Geluk is geen bestuurlijk product.

64
00:03:48.000 --> 00:03:49.320
Geluk kun je niet uitrollen.

65
00:03:49.780 --> 00:03:51.760
Geluk kun je niet inkopen via een aanbesteding.

66
00:03:51.760 --> 00:03:56.840
Geluk ontstaat daar waar mensen betekenis, veiligheid,
waardigheid

67
00:03:56.840 --> 00:03:58.320
en verbondenheid ervaren.

68
00:03:59.420 --> 00:04:02.000
Geluk ontstaat wanneer een kind merkt ik hoor erbij.

69
00:04:02.960 --> 00:04:05.820
Geluk ontstaat wanneer een oudere merkt ik word niet vergeten.

70
00:04:06.780 --> 00:04:09.540
Geluk ontstaat wanneer een ouder merkt ik sta er niet alleen
voor.

71
00:04:10.560 --> 00:04:14.620
Geluk ontstaat wanneer een jongere merkt mijn stem doet ertoe,
ook voordat ik stemrecht heb.

72
00:04:15.640 --> 00:04:19.620
Geluk ontstaat wanneer een wijk merkt wij zijn niet alleen
onderwerp van beleid.

73
00:04:19.620 --> 00:04:22.320
Wij zijn mede -eigenaar van onze toekomst.

74
00:04:22.840 --> 00:04:25.800
Dat vraagt om een andere bestuurscultuur.

75
00:04:25.960 --> 00:04:30.360
Niet alleen coalitiepartijen die samen tekenen, maar inwoners
die samen dragen.

76
00:04:30.820 --> 00:04:34.580
Niet alleen wethouders die plannen presenteren, maar
gemeenschappen die plannen mee vormgeven.

77
00:04:34.760 --> 00:04:39.440
Niet alleen beleid voor kwetsbare groepen, maar structuren
waarin mensen minder kwetsbaar worden gemaakt.

78
00:04:43.100 --> 00:04:45.280
3. De

79
00:04:45.280 --> 00:04:48.500
jeugd is geen beleidsdoelgroep, maar een morele graadmeter.

80
00:04:48.500 --> 00:04:53.180
Wanneer een gemeente zegt dat zij kiest voor jeugd, dan kiest
zij niet zomaar voor één doelgroep tussen

81
00:04:53.180 --> 00:04:55.700
andere doelgroepen. Jeugd

82
00:04:55.700 --> 00:04:57.000
is geen losse beleidskolom.

83
00:04:57.640 --> 00:04:59.880
Jeugd is de morele graadmeter van de samenleving.

84
00:05:00.620 --> 00:05:04.800
Hoe wij omgaan met kinderen, jongeren en jongvolwassenen laat
zien wie wij werkelijk zijn.

85
00:05:05.420 --> 00:05:11.040
Niet wie wij zeggen te zijn. Niet wat wij in coalitieakkoorden
schrijven, maar wat wij concreet organiseren in

86
00:05:11.040 --> 00:05:13.400
het dagelijks leven. Een

87
00:05:13.400 --> 00:05:14.740
kind merkt het snel genoeg.

88
00:05:15.320 --> 00:05:16.780
Of volwassenen echt luisteren.

89
00:05:16.780 --> 00:05:19.180
Of participatie echt bedoeld is.

90
00:05:20.480 --> 00:05:22.180
Of school alleen prestaties vraagt.

91
00:05:22.380 --> 00:05:23.800
Of ook menswording ondersteunt.

92
00:05:24.160 --> 00:05:25.380
Of de wijk veilig voelt.

93
00:05:25.520 --> 00:05:28.640
Of armoede wordt gezien. Of schaamte wordt doorbroken.

94
00:05:29.180 --> 00:05:30.660
Of talent ruimte krijgt.

95
00:05:30.740 --> 00:05:31.960
Of fouten mogen bestaan.

96
00:05:32.500 --> 00:05:33.780
Of zorg menselijk blijft.

97
00:05:34.260 --> 00:05:36.500
Of regels belangrijker zijn dan relaties.

98
00:05:36.800 --> 00:05:39.140
Daarom is het goed dat jeugd wordt genoemd.

99
00:05:39.700 --> 00:05:44.760
Maar het is onvoldoende wanneer jeugd alleen wordt gekoppeld aan
sport, cultuur, muziek of jongerenaanbod.

100
00:05:44.760 --> 00:05:47.520
Kinderen hebben meer nodig dan activiteiten.

101
00:05:48.620 --> 00:05:50.300
Jongeren hebben meer nodig dan een podium.

102
00:05:50.720 --> 00:05:52.740
Gezinnen hebben meer nodig dan verwijzingen.

103
00:05:53.180 --> 00:05:55.320
Wijken hebben meer nodig dan stenen en verlichting.

104
00:05:55.440 --> 00:05:58.880
Zij hebben een gemeenschap nodig die opvoeden niet privatiseert.

105
00:05:59.300 --> 00:06:02.400
Een gemeenschap die zorg niet uitbesteedt aan systemen alleen.

106
00:06:03.020 --> 00:06:06.380
Een gemeenschap die burgerschap niet beperkt tot verkiezingen.

107
00:06:07.020 --> 00:06:08.620
Een gemeenschap die kinderen leert.

108
00:06:08.960 --> 00:06:11.560
Jij bent iemand omdat wij elkaar dragen.

109
00:06:11.940 --> 00:06:14.460
Vier De

110
00:06:14.460 --> 00:06:18.060
100 euro per kind. Sympathiek, maar niet genoeg.

111
00:06:18.720 --> 00:06:24.120
Een jaarlijkse bijdrage van 100 euro per kind voor sport,
cultuur of muziek is sympathiek.

112
00:06:24.840 --> 00:06:26.520
Laat daar geen misverstand over bestaan.

113
00:06:27.140 --> 00:06:30.720
Voor gezinnen die iedere euro moeten omdraaien kan 100 euro
verschil maken.

114
00:06:31.380 --> 00:06:33.760
Het kan een kind toegang geven tot een vereniging.

115
00:06:34.060 --> 00:06:35.360
Het kan schaamte verminderen.

116
00:06:35.900 --> 00:06:37.860
Het kan deelname mogelijk maken.

117
00:06:38.460 --> 00:06:40.960
Maar geld alleen vormt geen gemeenschap.

118
00:06:40.960 --> 00:06:42.920
Een voucher bouwt geen vertrouwen.

119
00:06:43.100 --> 00:06:44.760
Een regeling vervangt geen relatie.

120
00:06:45.420 --> 00:06:48.560
Een bijdrage maakt nog geen pedagogische infrastructuur.

121
00:06:49.280 --> 00:06:50.740
De cruciale vraag is dus.

122
00:06:50.960 --> 00:06:54.040
Wordt deze 100 euro een losse tegemoetkoming?

123
00:06:54.320 --> 00:06:59.120
Of wordt het onderdeel van een bredere visie op jeugd, wijk en
burgerschap?

124
00:06:59.260 --> 00:07:06.600
Want stel dat dit bedrag wordt verbonden aan lokale
verenigingen, scholen, cultuurmakers, zorginitiatieven,
vrijwilligersnetwerken en burgercollectieven.

125
00:07:06.600 --> 00:07:10.880
Stel dat kinderen niet alleen mogen deelnemen, maar ook leren
samenwerken.

126
00:07:11.780 --> 00:07:13.480
Stel dat zij leren zorgen voor elkaar.

127
00:07:14.680 --> 00:07:21.260
Stel dat sport, cultuur en muziek worden ingezet als
oefenplaatsen voor democratie, empathie en

128
00:07:21.260 --> 00:07:27.700
verantwoordelijkheid. Stel dat jongeren niet alleen consument
zijn van aanbod, maar medemaker van wijkcultuur.

129
00:07:28.460 --> 00:07:30.760
Dan wordt 100 euro meer dan een regeling.

130
00:07:30.840 --> 00:07:34.440
Dan wordt het een ingang naar een samenleving die zichzelf
opnieuw leert organiseren.

131
00:07:35.260 --> 00:07:41.580
Maar zonder die bredere bedding blijft het risico bestaan dat de
gemeente een financieel pleistertje plakt op een

132
00:07:41.580 --> 00:07:42.880
dieper sociaal vraagstuk.

133
00:07:45.960 --> 00:07:48.740
5. Woningbouw zonder gemeenschapsbouw is te smal.

134
00:07:49.820 --> 00:07:55.440
Het artikel noemt ook de ambitie om ongeveer 1.300 tot 1.500
nieuwe woningen te realiseren.

135
00:07:55.560 --> 00:07:58.200
Dat is belangrijk. Kerkrade heeft woningen nodig.

136
00:07:58.640 --> 00:07:59.880
Starters hebben woningen nodig.

137
00:08:00.260 --> 00:08:01.540
Gezinnen hebben woningen nodig.

138
00:08:02.060 --> 00:08:03.760
Senioren hebben passende woningen nodig.

139
00:08:03.760 --> 00:08:05.620
Maar ook hier geldt.

140
00:08:05.980 --> 00:08:07.900
Stenen alleen maken geen samenleving.

141
00:08:08.500 --> 00:08:09.820
Een woning is nog geen thuis.

142
00:08:10.060 --> 00:08:11.660
Een straat is nog geen gemeenschap.

143
00:08:12.160 --> 00:08:13.840
Een wijk is nog geen sociaal netwerk.

144
00:08:14.540 --> 00:08:17.600
De vraag bij woningbouw moet daarom niet alleen zijn.

145
00:08:18.000 --> 00:08:19.340
Hoeveel woningen bouwen we?

146
00:08:19.620 --> 00:08:22.020
Maar ook wat voor samenleving bouwen we mee?

147
00:08:22.760 --> 00:08:25.240
Worden nieuwe woongebieden ontworpen als plekken van ontmoeting?

148
00:08:25.700 --> 00:08:28.040
Wordt er nagedacht over gemengde generaties?

149
00:08:28.480 --> 00:08:29.700
Over informele zorg?

150
00:08:30.100 --> 00:08:32.100
Over speelruimte? Over buurtkamers?

151
00:08:32.100 --> 00:08:33.320
Over gedeelde tuinen?

152
00:08:33.740 --> 00:08:35.820
Over nabijheid van onderwijs en cultuur?

153
00:08:36.380 --> 00:08:38.160
Over het voorkomen van eenzaamheid?

154
00:08:38.620 --> 00:08:41.260
Over de positie van jongeren die tussen wal en schip vallen?

155
00:08:42.000 --> 00:08:45.880
Als wijken alleen worden ontwikkeld vanuit vastgoedlogica
ontstaat er ruimte.

156
00:08:46.280 --> 00:08:47.560
Maar nog geen verbondenheid.

157
00:08:48.080 --> 00:08:51.700
Als wijken worden ontwikkeld vanuit sociale waarden ontstaat er
meer.

158
00:08:52.259 --> 00:08:53.680
Dan wordt wonen verbonden met leven.

159
00:08:54.040 --> 00:08:56.420
Leven met ontmoeten. Ontmoeten met vertrouwen.

160
00:08:56.800 --> 00:08:59.520
Vertrouwen met zorg. En zorg met verantwoordelijkheid.

161
00:09:01.560 --> 00:09:03.520
Gezondheid is meer dan preventiecampagnes.

162
00:09:04.740 --> 00:09:07.440
De coalitie wil investeren in jeugd en gezondheid.

163
00:09:07.720 --> 00:09:13.700
Ook dat is terecht. Maar gezondheid mag niet worden versmald tot
bewegen, voeding, sport en preventieprogramma's.

164
00:09:13.920 --> 00:09:15.860
Natuurlijk doen die ertoe. Maar

165
00:09:15.860 --> 00:09:18.600
gezondheid is breder. Gezondheid is ook sociale veiligheid.

166
00:09:19.640 --> 00:09:22.060
Gezondheid is bestaanszekerheid. Gezondheid

167
00:09:22.060 --> 00:09:26.900
is gehoord worden. Gezondheid is niet voortdurend hoeven vechten
tegen instanties.

168
00:09:26.900 --> 00:09:29.620
Gezondheid is niet opgroeien in schaamte.

169
00:09:30.300 --> 00:09:33.240
Gezondheid is niet worden gereduceerd tot probleemgedrag.

170
00:09:33.940 --> 00:09:37.620
Gezondheid is niet leven in een wijk waar niemand elkaar nog
vertrouwt.

171
00:09:38.640 --> 00:09:43.740
Voor kinderen en jongeren is mentale en sociale gezondheid vaak
nauw verbonden met de kwaliteit van hun relaties.

172
00:09:44.500 --> 00:09:45.740
Thuis. Op school.

173
00:09:46.320 --> 00:09:47.700
In de buurt. Online.

174
00:09:47.980 --> 00:09:50.180
Bij verenigingen. In contact met professionals.

175
00:09:51.400 --> 00:09:56.020
Daarom moet lokaal gezondheidsbeleid niet alleen vragen hoe
krijgen we jongeren gezonder gedrag.

176
00:09:56.020 --> 00:10:00.360
Maar ook welke sociale omgeving maken wij samen rond jongeren
mogelijk.

177
00:10:01.040 --> 00:10:03.380
Een kind dat zich gezien voelt staat anders in het leven.

178
00:10:03.900 --> 00:10:06.600
Een jongere die verantwoordelijkheid krijgt groeit anders op.

179
00:10:07.160 --> 00:10:10.660
Een gezin dat niet wordt gewantrouwd, maar ondersteund, ademt
anders.

180
00:10:11.580 --> 00:10:13.900
Een wijk die weer vertrouwen ontwikkelt wordt weerbaar.

181
00:10:14.400 --> 00:10:18.120
Dat is if -care. Niet zorg als product, maar zorg als sociale
waarde.

182
00:10:21.500 --> 00:10:24.240
Burgerparticipatie moet eerder beginnen dan bij inspraakavonden.

183
00:10:24.240 --> 00:10:30.880
Als jeugd en wijk werkelijk centraal staan, dan moet
participatie niet pas beginnen wanneer plannen al klaar

184
00:10:30.880 --> 00:10:36.160
zijn. Dan moet participatie niet alleen bestaan uit
bewonersavonden, enquêtes

185
00:10:36.160 --> 00:10:38.740
of formele inspraakmomenten.

186
00:10:39.840 --> 00:10:41.880
Echte participatie begint eerder.

187
00:10:42.220 --> 00:10:43.960
Bij kinderen die leren meepraten.

188
00:10:44.080 --> 00:10:46.200
Bij jongeren die leren verantwoordelijkheid dragen.

189
00:10:46.920 --> 00:10:50.980
Bij ouders die niet alleen worden aangesproken op problemen,
maar ja, maar erkend worden als partners.

190
00:10:50.980 --> 00:10:55.700
Bij scholen die niet alleen onderwijsinstellingen zijn, maar
wijkankers.

191
00:10:56.260 --> 00:11:00.840
Bij verenigingen die niet alleen activiteiten aanbieden, maar
sociale oefenplaatsen zijn.

192
00:11:01.360 --> 00:11:06.580
Bij burgerinitiatieven die niet worden gezien als lastig of
aanvullend, maar als noodzakelijk.

193
00:11:07.400 --> 00:11:10.460
Een participatieve samenleving ontstaat niet vanzelf.

194
00:11:11.000 --> 00:11:15.460
Die moet worden geoefend. Kinderen moeten leren wat het betekent
om rekening te houden met elkaar.

195
00:11:16.820 --> 00:11:20.580
Jongeren moeten leren dat vrijheid niet hetzelfde is als
vrijblijvendheid.

196
00:11:21.500 --> 00:11:26.520
Volwassenen moeten opnieuw leren dat zorg voor elkaar geen
zwakte is, maar beschaving.

197
00:11:27.340 --> 00:11:30.580
Bestuurders moeten leren dat controle niet hetzelfde is als
vertrouwen.

198
00:11:31.680 --> 00:11:37.520
Daarom is de focus op jeugd en wijk alleen geloofwaardig wanneer
Kerkrade investeert in burgerschapsvaardigheden.

199
00:11:38.360 --> 00:11:40.820
Niet als schoolvakje, maar als levenspraktijk.

200
00:11:41.620 --> 00:11:44.860
8. De ontbrekende vraag, wie draagt de gemeenschap?

201
00:11:45.200 --> 00:11:48.200
Wat in het artikel vooral opvalt is wat er niet staat.

202
00:11:48.340 --> 00:11:54.640
Er staat weinig over de rol van scholen, weinig over ouders,
weinig over verenigingen, weinig over informele zorg,

203
00:11:55.180 --> 00:12:02.080
weinig over burgerinitiatieven, weinig over kinderen als mede
-vormgevers, weinig over lokale stichtingen en maatschappelijke

204
00:12:02.080 --> 00:12:08.940
netwerken, weinig over de vraag hoe vertrouwen tussen inwoners
en overheid wordt hersteld.

205
00:12:08.940 --> 00:12:10.560
En dat is geen detail.

206
00:12:11.160 --> 00:12:16.900
Want als de gemeente jeugd en wijk centraal stelt, maar de
gemeenschap zelf niet organiseert als partner, dan

207
00:12:16.900 --> 00:12:18.740
blijft de gemeente de centrale actor.

208
00:12:19.000 --> 00:12:24.360
Dan blijft het model, de gemeente bedenkt, de professional voert
uit, de inwoner ontvangt, het kind neemt deel.

209
00:12:25.120 --> 00:12:27.540
Maar een gezonde samenleving vraagt een ander model.

210
00:12:28.080 --> 00:12:34.400
De gemeente faciliteert, de professional ondersteunt, de inwoner
draagt mede, het kind groeit op in verbondenheid.

211
00:12:35.080 --> 00:12:37.240
Dat verschil is fundamenteel.

212
00:12:37.440 --> 00:12:41.660
Het ene model produceert afhankelijkheid, het andere model bouwt
veerkracht.

213
00:12:42.080 --> 00:12:45.000
Het ene model ziet problemen, het andere model ziet mensen.

214
00:12:45.380 --> 00:12:49.340
Het ene model organiseert voorzieningen, het andere model
ontwikkelt gemeenschap.

215
00:12:50.680 --> 00:12:57.420
Nee, Kerkrade heeft geen geluksslogan nodig, maar een sociaal
contract, het Tsezame vuur ’t jeluk va Kirchroa,

216
00:12:57.440 --> 00:13:00.460
kan een mooie slogan zijn. Maar slogans zijn kwetsbaar.

217
00:13:00.460 --> 00:13:05.700
Ze worden pas geloofwaardig wanneer ze worden vertaald naar
gedrag, structuren en keuzes.

218
00:13:06.660 --> 00:13:11.160
Daarom zou Kerkrade deze coalitieperiode niet alleen moeten
werken aan een uitvoeringsagenda.

219
00:13:11.600 --> 00:13:14.780
Kerkrade zou moeten werken aan een sociaal contract.

220
00:13:15.380 --> 00:13:22.100
Een contract tussen gemeenten en inwoners, tussen generaties,
tussen scholen en buurten, tussen vereniging en zorg,

221
00:13:22.440 --> 00:13:27.420
tussen kinderen en volwassenen, tussen beleid en werkelijkheid.

222
00:13:27.420 --> 00:13:32.600
Daarin zou de kernvraag moeten zijn, hoe zorgen wij ervoor dat
ieder kind in Kerkrade opgroeit in een

223
00:13:32.600 --> 00:13:38.080
wijk waar liefde, samenwerking en zorg voor elkaar niet alleen
woorden zijn, maar dagelijkse praktijk.

224
00:13:38.600 --> 00:13:45.180
Dat klinkt misschien idealistisch, maar het is juist zeer
praktisch, want waar kinderen zich verbonden voelen, daalt

225
00:13:45.180 --> 00:13:49.540
vervreemding. Waar jongeren verantwoordelijkheid krijgen, groeit
eigenaarschap.

226
00:13:49.920 --> 00:13:52.520
Waar ouders steun ervaren, neemt stress af.

227
00:13:53.160 --> 00:13:55.660
Waar buren elkaar kennen, neemt veiligheid toe.

228
00:13:55.660 --> 00:14:00.900
Waar verenigingen worden verbonden met onderwijs en welzijn,
ontstaat preventie.

229
00:14:02.160 --> 00:14:05.740
Waar cultuur wordt gekoppeld aan burgerschap, ontstaat
betekenis.

230
00:14:06.260 --> 00:14:09.680
Waar gemeenten en inwoners elkaar vertrouwen, ontstaat
bestuurlijke rust.

231
00:14:10.240 --> 00:14:13.660
Dat is geen zachte bijzaak, dat is harde sociale infrastructuur.

232
00:14:14.660 --> 00:14:17.000
10. Van

233
00:14:17.000 --> 00:14:18.800
coalitieakkoord naar CIV-CARE wijkpraktijk.

234
00:14:19.420 --> 00:14:23.080
De vraag is dus niet of het coalitieakkoord goede intenties
heeft, die zijn er.

235
00:14:23.080 --> 00:14:27.500
De vraag is of Kerkrade de moed heeft om verder te gaan dan de
klassieke beleidslogica.

236
00:14:28.160 --> 00:14:29.900
Niet alleen bouwen, maar verbinden.

237
00:14:30.740 --> 00:14:33.560
Niet alleen aanbieden, maar samen dragen.

238
00:14:34.280 --> 00:14:36.700
Niet alleen jeugd bereiken, maar jeugd serieus nemen.

239
00:14:37.200 --> 00:14:40.100
Niet alleen wijken verbeteren, maar gemeenschappen versterken.

240
00:14:41.000 --> 00:14:44.300
Niet alleen gezondheid stimuleren, maar sociale veiligheid
herstellen.

241
00:14:44.960 --> 00:14:48.140
Niet alleen participatie organiseren, maar burgerschap oefenen.

242
00:14:48.360 --> 00:14:52.060
Niet alleen geluk beloven, maar voorwaarden scheppen waarin
geluk kan groeien.

243
00:14:52.060 --> 00:14:54.600
Dat vraagt om concrete keuzes.

244
00:14:55.280 --> 00:14:56.700
Maak van scholen wijkankers.

245
00:14:56.980 --> 00:14:59.040
Maak van verenigingen pedagogische partners.

246
00:14:59.880 --> 00:15:02.100
Maak van cultuur een oefenplaats voor burgerschap.

247
00:15:02.700 --> 00:15:05.200
Maak van jongeren medeontwerpers van hun leefomgeving.

248
00:15:05.460 --> 00:15:08.060
Maak van ouders bondgenoten in plaats van dossiers.

249
00:15:08.720 --> 00:15:11.460
Maak van burgerinitiatieven serieuze gesprekspartners.

250
00:15:11.800 --> 00:15:13.940
Maak van zorg voor elkaar een lokale kernwaarde.

251
00:15:14.980 --> 00:15:17.820
En vooral, maak van jeugdbeleid geen loket, maar een
gemeenschap.

252
00:15:19.140 --> 00:15:20.580
Slot de echte toets.

253
00:15:21.420 --> 00:15:25.700
Over vier jaar zal de vraag niet zijn of het coalitieakkoord
mooi klonk.

254
00:15:25.980 --> 00:15:28.780
De vraag zal zijn, voelen kinderen zich meer gezien?

255
00:15:29.440 --> 00:15:30.720
Zijn jongeren meer betrokken?

256
00:15:31.620 --> 00:15:33.140
Zijn wijken socialer geworden?

257
00:15:33.740 --> 00:15:35.300
Is eenzaamheid verminderd?

258
00:15:35.780 --> 00:15:37.300
Hebben ouders meer steun ervaren?

259
00:15:37.860 --> 00:15:40.560
Zijn verenigingen sterker verbonden met scholen en buurten?

260
00:15:41.640 --> 00:15:43.980
Is de gemeente dichter bij haar inwoners gekomen?

261
00:15:44.520 --> 00:15:45.960
Is er meer vertrouwen ontstaan?

262
00:15:46.680 --> 00:15:52.860
En misschien de belangrijkste vraag, heeft Kerkrade Kinderen
geleerd dat zij niet alleen opgroeien in een gemeente, maar

263
00:15:52.860 --> 00:15:54.060
in een gemeenschap?

264
00:15:54.420 --> 00:15:58.340
Want als dat lukt, dan wordt focus op jeugd en wijk meer dan een
krantenkop.

265
00:15:58.900 --> 00:16:04.900
Dan wordt het een koers. Dan wordt Tsezame vuur ’t jeluk va
Kirchroa, meer dan een akkoord tussen partijen.

266
00:16:05.300 --> 00:16:06.940
Dan wordt het een belofte tussen mensen.

267
00:16:07.820 --> 00:16:11.020
Een belofte die zegt, wij

268
00:16:11.020 --> 00:16:12.940
laten kinderen niet alleen groot worden.

269
00:16:13.280 --> 00:16:15.340
Wij laten wijken niet alleen verouderen.

270
00:16:15.440 --> 00:16:17.460
Wij laten gezinnen niet alleen worstelen.

271
00:16:17.460 --> 00:16:19.300
Wij laten jongeren niet alleen zoeken.

272
00:16:19.820 --> 00:16:22.140
Wij laten zorg niet alleen aan systemen over.

273
00:16:22.300 --> 00:16:28.980
Wij bouwen samen. Niet omdat het moet volgens beleid, maar omdat
een samenleving pas samenleving is

274
00:16:28.980 --> 00:16:30.900
wanneer mensen elkaar blijven dragen.

275
00:16:32.752 --> 00:16:34.672
Aanvulling, bronnen en referenties.

276
00:16:35.472 --> 00:16:38.292
Voor dit opiniestuk is bewust gekozen voor drie soorten bronnen.

277
00:16:38.872 --> 00:16:41.252
Eerst zijn er de lokale en bestuurlijke bronnen.

278
00:16:41.552 --> 00:16:47.092
De officiële communicatie van de gemeente Kerkrade en de
berichtgeving rond het coalitieakkoord laten zien hoe de nieuwe

279
00:16:47.092 --> 00:16:48.752
coalitie haar koers presenteert.

280
00:16:49.572 --> 00:16:56.012
Sterke wijken, een thuis voor iedereen, kansen voor jeugd,
investeringen in gezondheid, cultuur

281
00:16:56.012 --> 00:16:57.152
en leefbaarheid.

282
00:16:58.212 --> 00:17:01.852
Deze bronnen zijn nodig om eerlijk te blijven tegenover de
bestuurlijke intentie.

283
00:17:02.592 --> 00:17:05.812
Het stuk bekritiseert het niet dat jeugd en wijk genoemd worden.

284
00:17:06.912 --> 00:17:10.112
Het stuk vraagt juist wat er nodig is om die woorden waar te
maken.

285
00:17:10.792 --> 00:17:15.932
Daarna zijn er de wetenschappelijke bronnen over sociale
cohesie, buurtverbondenheid en mentale gezondheid.

286
00:17:16.652 --> 00:17:22.392
Die bronnen laten zien dat wijkbeleid niet alleen over stenen,
verlichting of voorzieningen gaat.

287
00:17:23.172 --> 00:17:25.972
De sociale kwaliteit van een buurt doet ertoe.

288
00:17:26.572 --> 00:17:32.732
Vertrouwen, verbondenheid, veiligheid, herkenning en sociale
steun kunnen invloed hebben op het welzijn van jongeren.

289
00:17:33.772 --> 00:17:39.832
Dat ondersteunt de SEF -CARE -gedachte dat zorg niet alleen een
professioneel product is, maar ook een sociale

290
00:17:39.832 --> 00:17:42.872
waarde die in buurten en gemeenschappen georganiseerd moet
worden.

291
00:17:43.912 --> 00:17:47.992
Tot slot zijn er de juridische, beleidsmatige en institutionele
bronnen.

292
00:17:48.152 --> 00:17:51.892
Het Kinderrechtenverdrag, Unicef, het Nederlands Jeugdinstituut,

293
00:17:52.832 --> 00:17:59.232
het nationaal programma Leefbaarheid en Veiligheid en de
participatieregels onder de Omgevingswet maken

294
00:17:59.232 --> 00:18:03.192
duidelijk dat jeugdparticipatie en wijkparticipatie niet
vrijblijvend zijn.

295
00:18:04.172 --> 00:18:08.192
Kinderen en jongeren hebben recht om gehoord te worden bij
beslissingen die hen aangaan.

296
00:18:09.192 --> 00:18:15.432
Gemeenten hebben bovendien een verantwoordelijkheid om
participatie vroegtijdig, betekenisvol en zorgvuldig te

297
00:18:15.432 --> 00:18:16.132
organiseren.

298
00:18:17.212 --> 00:18:21.652
Samen vormen deze bronnen de onderlegger voor de centrale vraag
van dit opiniestuk.

299
00:18:22.552 --> 00:18:28.852
Als Kerkrade jeugd en wijk centraal stelt, wordt dat dan een
beleidsprogramma voor inwoners of een sociaal

300
00:18:28.852 --> 00:18:30.172
contract met inwoners.

301
00:18:31.452 --> 00:18:34.132
De SEF -CARE -benadering kiest voor dat laatste.

302
00:18:34.532 --> 00:18:41.432
Niet omdat voorzieningen onbelangrijk zijn, maar omdat
voorzieningen pas werkelijk gaan werken wanneer zij landen in
vertrouwen, relatie

303
00:18:41.432 --> 00:18:43.132
en gemeenschappelijke verantwoordelijkheid.