WEBVTT

1
00:00:00.000 --> 00:00:03.910
Werken met de CIV-CARE Prompt: van dossierstapel naar
navolgbare analyse

2
00:00:04.510 --> 00:00:05.990
Datum: 16 juni 2026

3
00:00:05.990 --> 00:00:09.090
Door Alexander Groenheide, Voorzitter Stichting De
Kamer van Sociale Waarden

4
00:00:09.550 --> 00:00:11.830
in het vorige blogbericht stond één gedachte centraal.

5
00:00:12.310 --> 00:00:15.110
Eerst ordenen, dan oordelen. Dat klinkt eenvoudig,

6
00:00:15.770 --> 00:00:18.710
maar in complexe dossiers is het vaak precies waar het
misgaat.

7
00:00:19.070 --> 00:00:21.490
Een dossier bestaat zelden uit alleen feiten.

8
00:00:21.970 --> 00:00:24.150
Het bestaat uit observaties, zorgen,

9
00:00:24.430 --> 00:00:26.490
verklaringen, besluiten, e-mails,

10
00:00:26.490 --> 00:00:28.450
rapportages, vermoedens,

11
00:00:28.810 --> 00:00:31.270
professionele inschattingen, juridische stappen,

12
00:00:31.950 --> 00:00:34.190
veiligheidsargumenten en persoonlijke ervaringen.

13
00:00:34.630 --> 00:00:36.530
Wanneer die lagen door elkaar heen gaan lopen,

14
00:00:37.150 --> 00:00:39.870
ontstaat het risico dat een conclusie vanzelfsprekend
lijkt,

15
00:00:40.050 --> 00:00:42.850
terwijl de onderbouwing nog onvoldoende zichtbaar is.

16
00:00:43.250 --> 00:00:46.470
Daarom gaat dit tweede blogbericht over het werken met
de CIV-CARE Prompt.

17
00:00:46.910 --> 00:00:49.690
Die prompt is geen machine die een oordeel uitspreekt.

18
00:00:50.170 --> 00:00:51.770
Zij is geen vervanging van een professional,

19
00:00:52.470 --> 00:00:55.830
geen rechter, geen hulpverlener en geen besluitvormer.

20
00:00:56.050 --> 00:00:59.250
De CIV-CARE Prompt is een hulpmiddel om een dossier
zorgvuldig te ordenen,

21
00:00:59.910 --> 00:01:02.410
vragen zichtbaar te maken en bronnen beter te
onderscheiden.

22
00:01:02.810 --> 00:01:05.810
De kern is, AI mag ondersteunen bij structureren,

23
00:01:06.250 --> 00:01:08.790
maar mag nooit de menselijke verantwoordelijkheid
overnemen.

24
00:01:09.330 --> 00:01:12.550
Wie met de CIV-CARE Prompt werkt, begint daarom niet
met de vraag.

25
00:01:13.210 --> 00:01:15.110
Wie heeft gelijk? De eerste vraag is,

26
00:01:15.890 --> 00:01:18.530
wat ligt er eigenlijk voor? Welke documenten zijn er?

27
00:01:19.130 --> 00:01:23.550
Welke besluiten zijn genomen? Welke gebeurtenissen
zijn feitelijk vastgelegd?

28
00:01:24.130 --> 00:01:26.050
Welke uitspraken zijn interpretaties?

29
00:01:27.010 --> 00:01:30.630
Welke zorgen zijn onderbouwd? Welke conclusies zijn
herhaald,

30
00:01:31.290 --> 00:01:34.750
maar nooit opnieuw getoetst? En waar ontbreekt hoor en
wederhoor?

31
00:01:35.270 --> 00:01:37.510
Die vragen zijn belangrijk omdat dossiers in zorg,

32
00:01:37.990 --> 00:01:40.290
jeugdzorg en beschermingsketens vaak lang doorwerken.

33
00:01:40.570 --> 00:01:42.550
Een formulering die eenmaal in een dossier staat,

34
00:01:43.010 --> 00:01:44.610
kan later opnieuw worden overgenomen.

35
00:01:44.930 --> 00:01:46.850
Een risico -inschatting kan een label worden.

36
00:01:47.730 --> 00:01:50.150
Een tijdelijke maatregel kan structureel worden.

37
00:01:50.810 --> 00:01:54.790
En een interpretatie kan gaandeweg de status krijgen
van feit.

38
00:01:54.850 --> 00:01:57.830
De CIV-CARE Prompt helpt om dat proces te vertragen.

39
00:01:58.250 --> 00:02:01.530
Niet om besluitvorming te blokkeren, maar om
besluitvorming zorgvuldiger,

40
00:02:02.130 --> 00:02:03.990
menswaardiger en beter uitlegbaar te maken.

41
00:02:04.410 --> 00:02:07.970
Daarbij speelt de CIV-CARE Kennisbibliotheek een
centrale rol.

42
00:02:08.270 --> 00:02:10.150
In die bibliotheek staan Position Papers,

43
00:02:10.750 --> 00:02:13.110
subpositionpapers, inzetmatrices,

44
00:02:13.410 --> 00:02:16.970
slotverklaringen, referentielijsten en methodische
bijlagen.

45
00:02:17.310 --> 00:02:19.610
Samen vormen zij geen losse stapel PDF’s,

46
00:02:20.290 --> 00:02:23.690
maar een navigeerbaar kennisframe. Wie werkt aan een
dossier over jeugdzorg,

47
00:02:24.250 --> 00:02:27.030
kan bijvoorbeeld zoeken naar documenten over
zorgafhankelijkheid,

48
00:02:27.510 --> 00:02:29.950
sociaal netwerk, dossierconstructie of triangulatie.

49
00:02:30.690 --> 00:02:33.010
Wie werkt aan volwassenenzorg kan kijken naar
rechtsbescherming,

50
00:02:33.390 --> 00:02:36.450
exitstrategie, zorg zonder afbouw of menselijke maat.

51
00:02:36.490 --> 00:02:40.130
Wie werkt aan herstel kan de HPP003 reeks gebruiken.

52
00:02:40.390 --> 00:02:45.590
Wie werkt aan vertrouwen, bestuur en maatschappelijke
stabiliteit kan de HPP004 reeks raadplegen.

53
00:02:45.830 --> 00:02:47.710
En wie werkt aan gezamenlijke besluitvorming,

54
00:02:48.510 --> 00:02:53.770
informed consent en pseudo -participatie kan de HPP005
of SDM reeks gebruiken.

55
00:02:53.970 --> 00:02:56.210
De kennisbibliotheek is daarom geen eindstation,

56
00:02:57.170 --> 00:02:58.830
maar een beginpunt voor betere vragen.

57
00:02:59.150 --> 00:03:03.670
Een belangrijk onderdeel van deze werkwijze is dat
directe PDF -links alleen gebruikt worden

58
00:03:03.670 --> 00:03:05.450
wanneer ze werkelijk geverifieerd zijn.

59
00:03:05.910 --> 00:03:10.230
In deze reeks verwijzen we daarom bij twijfel naar de
centrale kennisbibliotheek.

60
00:03:10.890 --> 00:03:15.430
Dat voorkomt dode links, dubbele uploads en verwarring
over documentversies.

61
00:03:15.830 --> 00:03:17.490
De CIV-CARE Prompt werkt in stappen.

62
00:03:18.250 --> 00:03:23.770
De eerste stap is ordenen. Dat betekent dat documenten
worden gegroepeerd naar type besluiten,

63
00:03:24.150 --> 00:03:26.450
rapportages, emails, beschikkingen,

64
00:03:26.810 --> 00:03:28.990
medische informatie, schoolinformatie,

65
00:03:29.290 --> 00:03:30.950
gespreksverslagen, klachten,

66
00:03:31.650 --> 00:03:33.430
evaluaties en juridische stukken.

67
00:03:33.690 --> 00:03:35.670
De tweede stap is tijdlijnvorming.

68
00:03:36.090 --> 00:03:40.190
Niet alles wat belangrijk lijkt, is ook in de juiste
volgorde geplaatst.

69
00:03:40.450 --> 00:03:44.490
Een maatregel kan pas goed begrepen worden wanneer
duidelijk is wat eraan vooraf ging,

70
00:03:44.690 --> 00:03:48.970
wie wanneer reageerde en welke informatie op dat
moment beschikbaar was.

71
00:03:49.270 --> 00:03:52.170
De derde stap is bronkritiek. Wie zegt iets,

72
00:03:52.510 --> 00:03:55.530
waarop is dat gebaseerd? Is het een eigen waarneming,

73
00:03:55.790 --> 00:03:58.670
een overgenomen conclusie, een professionele
inschatting,

74
00:03:58.850 --> 00:04:02.050
een verklaring van een betrokkenen of een bestuurlijke
samenvatting?

75
00:04:02.350 --> 00:04:04.190
De vierde stap is het scheiden van feit,

76
00:04:04.830 --> 00:04:08.530
duiding en norm. Een feit beschrijft wat aantoonbaar
is gebeurd.

77
00:04:09.210 --> 00:04:11.690
Een duiding geeft betekenis aan dat feit.

78
00:04:12.070 --> 00:04:14.630
Een norm bepaalt hoe dat feit beoordeeld wordt.

79
00:04:15.110 --> 00:04:18.790
In complexe dossiers worden deze lagen vaak door
elkaar gehaald.

80
00:04:19.190 --> 00:04:21.370
De CIV-CARE Prompt maakt die vermenging zichtbaar.

81
00:04:22.070 --> 00:04:24.510
De vijfde stap is koppelen aan Position Papers.

82
00:04:25.270 --> 00:04:27.510
Niet om het dossier in een vooraf bedacht frame te
duwen,

83
00:04:28.010 --> 00:04:30.470
maar om te kijken welke normatieve vragen relevant
zijn.

84
00:04:30.850 --> 00:04:32.570
Gaat het om proportionaliteit,

85
00:04:33.070 --> 00:04:36.130
om participatie, om de positie van het kind,

86
00:04:36.510 --> 00:04:38.950
om het sociaal netwerk, om herstel,

87
00:04:39.270 --> 00:04:42.090
om vertrouwen, om shared decision making,

88
00:04:42.470 --> 00:04:45.030
om de vraag-of besluitvorming werkelijk gezamenlijk
was,

89
00:04:46.010 --> 00:04:49.650
of alleen zo werd genoemd. Daarmee ontstaat een eerste
triage.

90
00:04:50.070 --> 00:04:53.830
Triage betekent hier niet dat er meteen een oordeel
wordt uitgesproken.

91
00:04:54.230 --> 00:04:58.730
Het betekent dat zichtbaar wordt welke vragen eerst
beantwoord moeten worden voordat een oordeel

92
00:04:58.730 --> 00:05:02.530
verantwoord is. Bij het werken met AI hoort ook
terughoudendheid.

93
00:05:03.030 --> 00:05:05.190
Zeker in dossiers met kinderen, gezinnen,

94
00:05:05.850 --> 00:05:09.810
cliënten of kwetsbare mensen gaat het vaak om zeer
gevoelige persoonsgegevens.

95
00:05:10.310 --> 00:05:12.350
Niet alles mag zomaar worden geüpload.

96
00:05:13.090 --> 00:05:18.390
Niet alles hoeft te worden gedeeld. En niet elke
technische mogelijkheid is ook ethisch verantwoord.

97
00:05:18.790 --> 00:05:22.230
Daarom hoort bij de CIV-CARE Prompt altijd
dataminimalisatie.

98
00:05:22.230 --> 00:05:24.090
Gebruik alleen wat nodig is.

99
00:05:24.590 --> 00:05:29.310
Anonimiseer waar mogelijk. Werk met samenvattingen
wanneer volledige documenten niet noodzakelijk

100
00:05:29.310 --> 00:05:31.590
zijn. Verwijder namen, adressen,

101
00:05:31.930 --> 00:05:37.050
BSN's, medische details en andere herleidbare gegevens
wanneer die voor de analysevraag niet

102
00:05:37.050 --> 00:05:39.030
nodig zijn. AI kan helpen bij ordening,

103
00:05:39.730 --> 00:05:43.270
maar het blijft de verantwoordelijkheid van mensen om
te bepalen wat gedeeld mag worden.

104
00:05:43.550 --> 00:05:47.510
Ook betaalde AI-platforms kunnen nuttig zijn omdat zij
vaak grotere contextvensters,

105
00:05:48.130 --> 00:05:51.050
betere bestandsverwerking en stabielere
analysefuncties bieden.

106
00:05:51.310 --> 00:05:53.510
Maar een betaald account is geen vrijbrief.

107
00:05:54.070 --> 00:05:56.530
Ook dan blijven privacy, vertrouwelijkheid,

108
00:05:57.250 --> 00:05:59.550
broncontrole en menselijke toetsing noodzakelijk.

109
00:05:59.850 --> 00:06:03.270
De CIV-CARE Prompt vraagt daarom steeds om een bewuste
werkhouding.

110
00:06:03.790 --> 00:06:06.550
Niet voer alles in en kijk wat er uitkomt,

111
00:06:06.930 --> 00:06:09.110
maar bepaal eerst de analysevraag,

112
00:06:09.490 --> 00:06:12.250
kies de relevante documenten, bescherm
persoonsgegevens,

113
00:06:12.850 --> 00:06:17.550
orden de bronnen, controleer de uitkomst en formuleer
alleen voorlopige conclusies.

114
00:06:18.070 --> 00:06:20.750
Een goede analyse eindigt niet met absolute zekerheid,

115
00:06:21.490 --> 00:06:23.550
maar met beter zicht. Wat weten we?

116
00:06:24.330 --> 00:06:27.950
Wat weten we niet? Welke bron ondersteunt welke
conclusie?

117
00:06:28.310 --> 00:06:30.330
Welke alternatieve uitleg bestaat er?

118
00:06:30.810 --> 00:06:34.010
Welke betrokkenen is gehoord? Welke stem ontbreekt?

119
00:06:34.410 --> 00:06:37.270
Welke maatregel is tijdelijk bedoeld maar structureel
geworden?

120
00:06:37.670 --> 00:06:40.390
En welke vraag moet nu als eerste worden gesteld?

121
00:06:40.870 --> 00:06:42.570
Dat is de waarde van de CIV-CARE Prompt.

122
00:06:43.010 --> 00:06:45.890
Zij maakt zichtbaar waar een dossier dichtslibt.

123
00:06:46.310 --> 00:06:50.090
Zij helpt patronen herkennen zonder mensen te
reduceren tot patronen.

124
00:06:50.670 --> 00:06:54.570
Zij ondersteunt analyse zonder menselijke waardigheid
te vervangen door techniek.

125
00:06:54.850 --> 00:06:57.290
In Blog 3 gaan we verder met een concreet
toepassingsgebied.

126
00:06:58.010 --> 00:07:00.490
Drang, ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing.

127
00:07:00.690 --> 00:07:03.310
Dan staat de vraag centraal hoe besluitvorming,

128
00:07:03.530 --> 00:07:07.850
proportionaliteit en rechtsbescherming zichtbaar
kunnen worden gemaakt in situaties waarin de

129
00:07:07.850 --> 00:07:10.250
druk hoog is en de gevolgen ingrijpend zijn.

130
00:07:10.550 --> 00:07:12.690
Voor nu is de uitnodiging eenvoudig.

131
00:07:13.030 --> 00:07:14.830
Open de CIV-CARE Kennisbibliotheek.

132
00:07:15.830 --> 00:07:18.770
Kijk niet eerst naar het antwoord maar naar de vraag.

133
00:07:19.250 --> 00:07:22.310
Kies een dossier, een gebeurtenis of een besluit.

134
00:07:22.630 --> 00:07:25.450
Orden eerst de bronnen. Maak onderscheid tussen feit,

135
00:07:25.890 --> 00:07:30.070
duiding en norm. En stel pas daarna de vraag wat een
verantwoord oordeel zou kunnen zijn.

136
00:07:30.410 --> 00:07:32.930
Want zorgvuldigheid begint niet bij gelijk krijgen.

137
00:07:33.670 --> 00:07:36.890
Zorgvuldigheid begint bij zien wat er werkelijk op
tafel ligt.

138
00:07:37.270 --> 00:07:41.330
Bronnen en referenties bij werken met de CIV-CARE
Prompt zijn de bronnen

139
00:07:41.330 --> 00:07:44.430
gekozen rond vier lijnen. Gezamenlijke besluitvorming,

140
00:07:44.670 --> 00:07:49.670
verantwoord gebruik van AI, privacy en
gegevensbescherming en de positie van kinderen en
gezinnen

141
00:07:49.670 --> 00:07:51.390
in zorg-en besluitvormingsprocessen.

142
00:07:51.570 --> 00:07:54.350
De eerste groep bronnen gaat over shared decision
making.

143
00:07:54.990 --> 00:07:58.270
Elwyn en collega's beschrijven het bekende three-talk
model.

144
00:07:58.710 --> 00:08:02.890
Dat model laat zien dat gezamenlijke besluitvorming
niet begint bij een handtekening maar bij

145
00:08:02.890 --> 00:08:05.570
samenwerking. Eerst erkennen dat er keuzes zijn,

146
00:08:05.770 --> 00:08:09.870
daarna opties bespreken en vervolgens samen tot een
besluit komen.

147
00:08:10.130 --> 00:08:14.150
Montori en collega's werken shared decision making
verder uit als een methode van zorg.

148
00:08:14.510 --> 00:08:18.970
Hun benadering is belangrijk voor CIV-CARE omdat zij
besluitvorming niet ziet als een administratief

149
00:08:18.970 --> 00:08:21.970
moment maar als een relationeel proces tussen mensen.

150
00:08:22.250 --> 00:08:23.990
Ook het klassieke artikel van Charles,

151
00:08:24.850 --> 00:08:29.810
Gafni en Whelan is relevant. Het helpt om scherper te
begrijpen wat gezamenlijke besluitvorming

152
00:08:29.810 --> 00:08:35.409
wel en niet is. Niet elke vorm van informeren is
participatie en niet elke

153
00:08:35.409 --> 00:08:40.230
keuzevrijheid is werkelijk vrij wanneer
machtsverschillen of informatieachterstanden groot
zijn.

154
00:08:40.610 --> 00:08:42.490
De tweede groep bronnen gaat over bewijs,

155
00:08:43.350 --> 00:08:48.310
context en menselijke maat. Sackett en collega's
beschrijven evidence -based medicine als het

156
00:08:48.310 --> 00:08:50.750
zorgvuldig combineren van wetenschappelijke kennis,

157
00:08:51.110 --> 00:08:54.730
professionele expertise en de situatie van de
individuele persoon.

158
00:08:55.410 --> 00:08:59.810
Dat sluit goed aan bij CIV-CARE. Een dossier mag niet
worden beoordeeld op losse feiten alleen

159
00:08:59.810 --> 00:09:02.610
maar ook niet op interpretaties zonder onderbouwing.

160
00:09:02.910 --> 00:09:06.930
May, Montori en Mair voegen daaraan het principe van
minimally disruptive medicine toe.

161
00:09:07.250 --> 00:09:11.710
Zorg moet niet alleen medisch of procedureel juist
zijn maar ook passend bij het leven van mensen.

162
00:09:12.150 --> 00:09:15.110
Dat is vooral relevant wanneer maatregelen zwaar
ingrijpen in gezinnen,

163
00:09:15.690 --> 00:09:18.910
relaties of bestaanszekerheid. De derde groep bronnen
gaat over AI,

164
00:09:19.330 --> 00:09:21.330
algoritmes en publieke verantwoordelijkheid.

165
00:09:21.590 --> 00:09:26.450
De Europese AI Act vormt het juridische kader voor
kunstmatige intelligentie in Europa.

166
00:09:26.950 --> 00:09:29.010
De wet benadrukt risico's voor gezondheid,

167
00:09:29.870 --> 00:09:31.590
veiligheid en fundamentele rechten.

168
00:09:31.950 --> 00:09:36.270
Voor CIV-CARE betekent dit dat AI nooit buiten
governance en verantwoordelijkheid kan worden

169
00:09:36.270 --> 00:09:40.230
geplaatst. De Algemene Verordening Gegevensbescherming
blijft daarbij onmisbaar.

170
00:09:40.850 --> 00:09:46.350
Dossiers in zorg, jeugdzorg en sociaal domein bevatten
vaak zeer gevoelige persoonsgegevens.

171
00:09:46.670 --> 00:09:51.410
Daarom moeten dataminimalisatie, doelbinding en
bescherming van betrokkenen steeds voorop staan.

172
00:09:51.670 --> 00:09:57.010
de Autoriteit Persoonsgegevens benadrukt dat AI en
algoritmes onder de AVG vallen wanneer
persoonsgegevens

173
00:09:57.010 --> 00:10:01.590
worden verwerkt. Dat is een belangrijk uitgangspunt
voor iedereen die met dossieranalyse en AI

174
00:10:01.590 --> 00:10:05.710
werkt. Ook de overheidsbrede handreiking generatieve
AI is relevant.

175
00:10:06.430 --> 00:10:10.770
Die laat zien dat publieke organisaties generatieve AI
alleen verantwoord kunnen inzetten wanneer

176
00:10:10.770 --> 00:10:16.130
juridische, ethische, organisatorische en technische
voorwaarden goed zijn ingericht.

177
00:10:16.410 --> 00:10:18.150
De vierde groep bronnen gaat over kinderen,

178
00:10:18.990 --> 00:10:23.870
jeugdhulp en participatie. De richtlijn Samen
beslissen over hulp ondersteunt professionals in

179
00:10:23.870 --> 00:10:28.290
jeugdhulp en jeugdbescherming om samen met kinderen en
ouders passende hulp te kiezen.

180
00:10:28.630 --> 00:10:31.990
Dat is direct verbonden met de CIV-CARE-vraag hoe
besluitvorming naar navolgbaar,

181
00:10:32.630 --> 00:10:34.890
begrijpelijk en relationeel zorgvuldig kan blijven.

182
00:10:35.170 --> 00:10:39.630
Het VN-Kinderrechtenverdrag benadrukt dat kinderen het
recht hebben hun mening te geven in zaken

183
00:10:39.630 --> 00:10:44.910
die hen raken. Die stem moet passend gewicht krijgen
afhankelijk van leeftijd en rijpheid.

184
00:10:45.250 --> 00:10:49.350
De Raad van Europa vult dit aan met richtlijnen voor
kindvriendelijke rechtspraak.

185
00:10:49.430 --> 00:10:52.130
Procedures moeten begrijpelijk en toegankelijk zijn
voor kinderen,

186
00:10:53.030 --> 00:10:54.750
juist wanneer de beslissingen zwaar zijn.

187
00:10:54.990 --> 00:10:58.590
Tot slot zijn praktijkgerichte bronnen opgenomen over
AI in onderwijs,

188
00:10:59.310 --> 00:11:01.270
overheid en gemeenten. De NOS,

189
00:11:01.730 --> 00:11:04.550
binnenlands bestuur, autoriteit,

190
00:11:04.690 --> 00:11:09.110
persoonsgegevens en TNO laten samen zien dat AI niet
langer een abstract toekomstthema is.

191
00:11:09.390 --> 00:11:11.750
Het wordt al gebruikt in publieke organisaties,

192
00:11:12.410 --> 00:11:16.490
scholen en gemeenten. Juist daarom is een zorgvuldige
methode nodig.

193
00:11:17.130 --> 00:11:19.610
Samen onderbouwen deze bronnen de kern van dit
blogbericht.

194
00:11:20.390 --> 00:11:22.250
De CIV-CARE Prompt is geen beslissingssysteem,

195
00:11:22.450 --> 00:11:25.630
maar een hulpmiddel voor ordening, reflectie en
toetsbare analyse.

196
00:11:26.390 --> 00:11:28.870
Zij hoort thuis in een werkwijze waarin menselijke
waardigheid,

197
00:11:29.350 --> 00:11:30.990
privacy, participatie,

198
00:11:31.730 --> 00:11:34.850
rechtsbescherming en professionele
verantwoordelijkheid centraal blijven staan.