# Triangulatie als structureel mechanisme binnen zorg en beschermingsketens

- Documentcode: CIV-CARE-P001
- Type: Positionpaper
- Datum: 17 januari 2026
- Versie: v1.01
- Vorige versie: v1.00
- Reeks: CIV-CARE P001 – Normatieve Position Papers
- Status: Officieel kaderdocument (geactualiseerd)
- Bronbestand: CIV-CARE-P001_PP_Triangulatie-als-structureel-mechanisme-binnen-zorg-en-beschermingsketens.v1.01 (1).pdf
- Conversie: PDF naar Markdown, zonder beoogde materiële wijziging van de tekstinhoud

> Voor verwijzing in dossiers en prompts: noem steeds titel, versie en status expliciet. Voor deelname aan de op competentie gebaseerde samenwerking rond onderhoud en doorontwikkeling van deze normatieven: civ-care.nl

## Versie- en governance-update (v1.01)

Deze versie betreft een inhoudelijke en structurele doorontwikkeling van versie v1.00, overeenkomstig het CIV-CARE-governanceprincipe voor P001-position papers.

**Aanleiding voor update**

- voltooiing van de P001-subreeks (participatie, narratiefvorming, schijnmandaat, netwerkuitsluiting, zorg zonder afbouw);

- noodzaak om triangulatie expliciet te positioneren als scharniermechanisme binnen ketendynamiek;

- verbetering van de doorverwijsfunctie en procesmatige inzetbaarheid.

**Wijzigingen t.o.v. v1.00**

- explicitering van triangulatie als triggermechanisme;

- toevoeging van systematische doorverwijzingen naar andere P001-papers;

- aanscherping van toetsingscriteria met escalatielogica;

- geen wijziging van normatief uitgangspunt of juridische strekking.

## Voorwoord (uniform CIV-CARE)

Deze position paper maakt deel uit van de CIV-CARE P001-reeks: een samenhangend geheel van normatieve en juridisch-duidende documenten die structurele mechanismen binnen het sociaal domein analyseren en begrenzen.

De CIV-CARE P001-position papers:

- zijn thema- en mechanismegericht, niet casusgericht;

- functioneren als modulair toetsingskader;

- zijn bedoeld voor gebruik door rechtbanken, toezichthouders, klachtencommissies en bestuursorganen;

- beogen herstel van rechtsstatelijke proportionaliteit, participatie en menselijke maat.

## 1. Doel en positionering

Deze position paper beschrijft triangulatie als structureel mechanisme binnen zorg-, jeugdbeschermings- en beschermingsketens.

Triangulatie wordt in deze geactualiseerde versie expliciet gepositioneerd als:

- een procedureel en relationeel machtsmechanisme;

- een startpunt voor verdere ketenversterkende dynamieken;

- een signaalmechanisme dat aanleiding geeft tot verdieping via andere P001-position papers.

## 2. Kernbegrip: triangulatie

Onder triangulatie wordt verstaan:

het structureel vervangen van directe communicatie en participatie door bemiddeling via derden, waardoor verantwoordelijkheid, zeggenschap en correctiemogelijkheden verschuiven.

Triangulatie is:

- geen incidentele communicatiestijl;

- geen neutrale afstemmingsvorm;

- maar een structureel patroon met normatieve en juridische consequenties.

## 3. Juridisch en normatief kader

Triangulatie raakt aan fundamentele rechtsbeginselen en wettelijke verplichtingen, waaronder:

- Zorgvuldigheidsbeginsel (Awb art. 3:2);

- Motiveringsplicht (Awb art. 3:46);

- Participatierechten (Jeugdwet art. 4.1.1–4.1.2, Wmo 2015 art. 2.1.3);

- Recht om gehoord te worden (IVRK art. 12);

- Eerbiediging van privé- en gezinsleven (art. 8 EVRM).

Deze normen zijn verplichtend en niet facultatief.

## 4. Triangulatie als triggermechanisme binnen

ketendynamiek Triangulatie fungeert zelden op zichzelf. In de praktijk vormt zij het startpunt voor een reeks versterkende dynamieken, waaronder:

- Indirecte participatie en structurele stemvervanging (→ CIV-CARE-P001_PP_Indirecte-participatie-en-structurele-stemvervanging);

- Narratiefvorming en dossierconstructie (→ CIV-CARE-P001_PP_Narratiefvorming-en-dossierconstructie-als-machtsmechanisme);

- Uitsluiting van het sociaal netwerk (→ CIV-CARE-P001_PP_Uitsluiting-van-het-sociaal-netwerk-als-systeeminterventie);

- Informele derden en schijnmandaat (→ CIV-CARE-P001_PP_Informele-derden-en-schijnmandaat);

- Verantwoordelijkheidsdiffusie en ketenafscherming (→ CIV-CARE-P001_PP_Verantwoordelijkheidsdiffusie-en-ketenafscherming);

- Zorg zonder afbouw en ontbreken van exitstrategie (→ CIV-CARE-P001_PP_Zorg-zonder-afbouw-en-ontbreken-van-exitstrategie).

Triangulatie vormt daarmee een juridisch relevant alarmsignaal dat nader onderzoek vereist.

## 5. Kenmerkende verschijningsvormen

Triangulatie is herkenbaar aan onder meer:

- structureel spreken over betrokkenen in plaats van met hen;

- filtering of samenvatting van standpunten;

- ontmoediging van rechtstreeks contact;

- inzet van derden zonder expliciet mandaat;

- ontbreken van directe hoor- en wederhoor-momenten.

## 6. Gevolgen

### 6.1 Voor betrokkenen

- verlies van directe zeggenschap;

- toename van machtsasymmetrie;

- verminderde rechtsbescherming.

### 6.2 Voor het systeem

- zelfversterkende dossierlogica;

- afname van transparantie;

- verhoogd risico op structurele zorgafhankelijkheid.

## 7. Toetsingscriteria (geactualiseerd)

Van juridisch problematische triangulatie is sprake indien één of meer van de volgende objectief vaststelbare omstandigheden zich voordoen:

Betrokkenen worden niet rechtstreeks gehoord terwijl dit mogelijk en aangewezen is;

Standpunten worden structureel gefilterd of geïnterpreteerd door derden;

Directe communicatie wordt ontmoedigd of onmogelijk gemaakt;

Derden vervullen een structurele bemiddelende rol zonder transparant mandaat;

Besluitvorming steunt primair op indirecte informatie.

**Escalatielogica**

Indien bovenstaande criteria aanwezig zijn, dient verplicht te worden beoordeeld of tevens sprake is van indirecte participatie, narratiefvorming, netwerkuitsluiting, schijnmandaat of zorgbestendiging, conform de overige CIV-CARE P001-position papers.

## 8. Gebruik binnen CIV-CARE dossiers

**Deze position paper fungeert als**

- primaire signaalpaper bij communicatieve en relationele stagnatie;

- doorverwijskader naar verdiepende sub-papers;

- normatief anker in klachten, bezwaar, beroep en toezicht.

Voorbeeldformulering:

“De in dit dossier vastgestelde triangulatie vormt aanleiding tot nadere toetsing aan de CIV-CARE P001-position papers inzake participatie, narratiefvorming, netwerkuitsluiting en zorgbestendiging.”

## 9. Juridische kwalificatie en slotbeschouwing

(uniform CIV-CARE) Triangulatie als structureel mechanisme vormt geen neutrale werkmethode, maar een procedurele ingreep met verstrekkende rechtsstatelijke gevolgen.

Juridisch kwalificeert dit patroon als:

- geen strafrechtelijke beschuldiging;

- een vorm van bestuursrechtelijk onzorgvuldig handelen bij ontbreken van directe participatie;

- potentieel civielrechtelijk relevant bij aantoonbare schade;

- en mensenrechtelijk relevant waar participatie en gezinsleven structureel worden geraakt.

Deze position paper markeert triangulatie als kritisch kantelpunt binnen zorgketens en als beginpunt van normatieve en juridische correctie.

CIV-CARE P001 – Position Paper

opgesteld door:

Alexander Groenheide Voorzitter | Stichting De kamer van Sociale Waarden Menselijke waardigheid als fundament.

info@dekvsw.nl | www.dekvsw.nl 긓 06 53 44 50 54 긒 궽 Laurastraat 87, 6471 JJ Eygelshoven 궾 궼 膶 KVK: 97098817 | RSIN: 867909274 膆 膵 W: DeKvSW.nl CIV innitiatieven: CIV-CARE.nl | CIV-RAMP.nl | CIV-CAMP.nl | CIV-CALL.com Burgerschapseducatie/ theater en filmeducatie: Ubuntukids.nl
