# CIV-CARE_P001_SHPP004-07_Juridisering-versus-Relationele-Herpositionering_v0.9.pdf

Tekstconversie uit PDF naar Markdown ten behoeve van pakketopbouw en promptgebruik.

<!-- Pagina 1 -->

CIV-CARE P001
SUB-POSITIONPAPER 004-07
JURIDISERING VERSUS
RELATIONELE HERPOSITIONERING
Documentcode:
Status: Concept (open voor publieke reflectie)
Reikwijdte: Zorgketens, bestuursrechtelijke procedures, toezichtrelaties, uitvoeringspraktijk.
Onderdeel van: HPP004 – Vertrouwen als Voorwaarde voor Maatschappelijke Stabiliteit
Reeks: CIV-CARE P001 – Normatief kader voor zorg, rechtsbescherming en menselijke maat

1. INLEIDING EN AANLEIDING
Binnen zorg- en bestuurscontexten is juridisering vaak het primaire instrument wanneer
spanningen ontstaan. Bezwaarprocedures, klachtenroutes, beroepsmogelijkheden en
escalatie naar toezichthouders vormen essentiële waarborgen binnen de rechtsstaat.
Tegelijkertijd blijkt in de praktijk dat juridisering niet altijd leidt tot relationeel herstel. Zij kan
noodzakelijk zijn voor rechtsbescherming, maar verdiept in bepaalde situaties de afstand
tussen partijen.
Deze sub-positionpaper onderzoekt het onderscheid tussen juridisering als
rechtsbeschermingsmechanisme en relationele herpositionering als stabiliserend alternatief
vóór escalatie.
2. DOEL EN FUNCTIE VAN DEZE SUB-
POSITIONPAPER
Deze sub-positionpaper heeft een normatief-analytisch karakter en beoogt:
- 
juridisering te duiden als legitiem maar begrensd instrument;
- 
relationele herpositionering te positioneren als aanvullende governance-beweging;
- 
escalatiepatronen herkenbaar te maken vóór onomkeerbare verharding;
- 
stabiliteit te versterken zonder afbreuk te doen aan rechtsmiddelen.
De paper is niet gericht tegen juridische procedures, maar tegen reflexmatige juridisering als
eerste stap.

<!-- Pagina 2 -->

3. NORMATIEF UITGANGSPUNT
Deze sub-positionpaper sluit aan bij de kernprincipes van CIV-CARE P001:
- 
menselijke waardigheid als uitgangspunt;
- 
proportionaliteit van interventies;
- 
tijdelijkheid van maatregelen;
- 
scheiding van functies;
- 
vertrouwen als stabiliserend beginsel.
Juridisering wordt erkend als noodzakelijk onderdeel van de rechtsstaat, maar niet als
universele oplossing.
4. WAT IS JURIDISERING?
Juridisering betreft het proces waarbij:
- 
conflicten worden vertaald naar rechtsvragen;
- 
feiten worden vastgelegd ter bewijsvoering;
- 
standpunten worden gepositioneerd in formele procedures;
- 
uitkomst wordt bepaald via normtoepassing en toetsing.
Kenmerkend voor juridisering is dat zij gericht is op:
- 
vaststelling van rechtmatigheid;
- 
beslechting van geschil;
- 
sanctionering of correctie.
Zij is niet primair ontworpen voor relationeel herstel.
5. WAT IS RELATIONELE HERPOSITIONERING?
Relationele herpositionering betreft een governance-beweging waarbij:
- 
partijen opnieuw hun rol en verantwoordelijkheid bezien;
- 
tijdelijke escalatie wordt gepauzeerd;
- 
communicatie direct en zonder bewijsfunctie plaatsvindt;
- 
perspectief wordt heropend zonder gezichtsverlies.

<!-- Pagina 3 -->

Herpositionering betekent niet het ontkennen van rechtsvragen, maar het uitstellen van
verharding zolang herstel mogelijk is.
6. WANNEER VERDIEPT JURIDISERING SPANNINGEN?
Juridisering kan destabiliserend werken wanneer:
1. zij wordt ingezet als eerste reflex;
2. communicatie uitsluitend via vertegenwoordiging verloopt;
3. elke uiting wordt vastgelegd als potentieel bewijs;
4. partijen zich defensief ingraven;
5. procedures zich opstapelen zonder herpositionering.
In dergelijke situaties verschuift de focus van oplossing naar positiebescherming.
Belangrijk: juridisering is in deze context niet fout, maar mogelijk prematuur.
7. GOVERNANCE-IMPLICATIES
Indien juridisering wordt erkend als begrensd instrument, volgen daaruit de volgende
implicaties:
1. Escalatie moet proportioneel en gemotiveerd zijn.
2. Directe communicatie moet mogelijk blijven zonder dossierfunctie.
3. Tijdelijkheid van standpunten moet worden erkend.
4. Rolherpositionering moet mogelijk zijn zonder gezichtsverlies.
5. Juridische procedures moeten laatste, niet eerste stap zijn.
Deze implicaties versterken zowel rechtsbescherming als stabiliteit.
8. RELATIE TOT VERTROUWEN EN LEGITIMITEIT
Vertrouwen wordt ondermijnd wanneer juridisering wordt ervaren als machtsinstrument in
plaats van rechtsbescherming.
Relationele herpositionering ondersteunt vertrouwen doordat:
- 
erkenning mogelijk blijft;
- 
tijdelijke fouten niet permanent worden gemaakt;
- 
proportionaliteit zichtbaar wordt;
- 
herstelruimte open blijft.
Legitimiteit ontstaat waar rechtsstatelijkheid en relationele zorgvuldigheid samengaan.

<!-- Pagina 4 -->

9. VERHOUDING TOT WET- EN REGELGEVING
Deze sub-positionpaper:
- 
respecteert bezwaar-, klacht- en beroepsprocedures;
- 
doet geen afbreuk aan Awb- en Jeugdwetkaders;
- 
vervangt geen rechtsmiddelen;
- 
creëert geen nieuwe norm.
Relationele herpositionering wordt gepositioneerd als aanvullende governance-keuze binnen
bestaande rechtsstatelijke kaders.
10. POSITIONERING BINNEN CIV-CARE P001
Deze sub-positionpaper vormt:
- 
SHPP004-07 binnen de HPP004-reeks;
- 
een verbinding tussen wantrouwen (SHPP004-03) en stabiliteit via herpositionering;
- 
een aanvulling op HPP003 (Herstel van Impasse zonder Juridisering).
Zij biedt een normatief kader voor proportionele escalatie.
11. OPEN KARAKTER EN UITNODIGING TOT
REFLECTIE
Deze sub-positionpaper is gepubliceerd als concept (v0.9).
CIV-CARE nodigt uit tot:
- 
juridische reflectie;
- 
praktijkanalyse van escalatiepatronen;
- 
bestuurlijke tegenlezing;
- 
voorbeelden waarin herpositionering juridisering voorkwam.
Niet om recht te vervangen, maar om recht proportioneel toe te passen.
12. SLOTVERKLARING
De rechtsstaat vereist juridisering waar rechten worden geschonden.
Stabiliteit vereist echter dat juridisering niet het enige instrument wordt.
Relationele herpositionering biedt ruimte om spanningen te de-escaleren vóórdat
procedures verharding onomkeerbaar maken.

<!-- Pagina 5 -->

Vertrouwen groeit waar recht en herstel elkaar aanvullen.
GOVERNANCE EN VERSIESTANDAARD (CIV-CARE)
Deze sub-positionpaper wordt gepubliceerd volgens de CIV-CARE versiestandaard.
v0.9 – Concept
Inhoudelijk coherent en open voor reflectie.
v1.0 – Vastgesteld kaderdocument
Formeel vastgesteld als normatief referentiekader binnen CIV-CARE P001.
PUBLIEKE CALL-TO-ACTION
Deze sub-positionpaper is een uitnodiging tot evenwicht.
Wij nodigen u uit om:
- 
te reflecteren op uw escalatiemechanismen;
- 
voorbeelden te delen waarin juridisering te vroeg of te laat werd ingezet;
- 
bij te dragen aan governance waarin recht en herstel in balans zijn.
Rechtsbescherming is noodzakelijk.
Herpositionering is stabiliserend.
